1 сәуір – әзілкештер күні, сондықтан ғаламтор жалған тақырыптарға сақтықпен қарайды. Криптовалюта әлемінде ондай сақтық жыл бойы сақталуға тиіс.
Төменде көрсетілген токендер әзіл емес еді. Олар нақты блокчейнде іске қосылды, оларға шынайы ақша тартылды, – нәтижесінде зардап шеккен ұстаушылар пайда болды. Барлығы бірігіп, қаржылық шешімде мұқият болуды үйретеді, әзіл арқылы мұндай сабақ алу мүмкін емес.
Жел шығаруға байланысты аталған токен 2,5 млрд доллар деңгейіне жетті
Нарықта қаржыландыратын маңызды жобалар азайып бара жатқаны көрініп тұрғандықтан, Fartcoin (FARTCOIN) 2024 жылғы қазан айында Solana желісінде іске қосылды. Оның пайда болу тарихы атауынан түсінікті. Ғалым Энди Айрей жасаған Truth Terminal атты ЖИ чатботы күлкілі газ шығару әзілдерін ұсынған еді.
Жанкүйерлер осы әрекетті токендендіруге лайық деп шешті.
Үш ай ішінде FARTCOIN нарықтық капитализациясы 1 млрд долларға жетті. Бұл межеге Dogecoin (DOGE) жеті жылда жеткен, ал FARTCOIN әлдеқайда жылдам бағындырды. Мұны ойланған жөн.
Асқазан газына байланысты токен ең әйгілі мемкоиннен асып түсті.
2025 жылғы 19 қаңтарда FARTCOIN бір токен үшін 2,48 долларға жетіп, жалпы бағасы 2,5 млрд долларға өсті. Truth Terminal-дың өзі алғашқы ЖИ крипто миллионері атанды деп айтылды. Марк Андриссен ботқа 50 000 доллар көлемінде Bitcoin (BTC) жіберген.
2026 жылғы сәуір айында FARTCOIN шамамен 0,17 доллар шамасында саудалануда және нарықтық капитализациясы 175 млн долларға жуықтады. Бұл шекті бағасынан 93%-ға төмендеді. Мыңдаған әмиянда енді бұрынғы құнын жоғалтқан, биологиялық әрекеттің атымен аталған токен сақталған. Оларды құтқаратын ешқандай ЖИ чатбот енді жоқ.
Дегенмен, ең таңғаларлығы – Fartcoin нарықтық капитализация бойынша әлі де 183-орында тұр.
Девелопер 10 млн долларды байқаусызда өртеп алып, баға көтерілді
SLERF 2024 жылғы 18 наурызда Solana желісінде іске қосылған. Пресейл кезінде 10 млн доллар жиналды. Одан әрі болған оқиға адам қателіктерінің “музейіне” лайық.
Анонимді әзірлеуші бүкіл пресейл токендерін және өтімділік пулының токендерін қате мекенжайға – өрт (burn) адресіне жіберіп қойған. Барлығы – біржола жоқ болды. Минт жасау құқығы бұған дейін өшірілген, сондықтан кері қайтару, «ыстық түзету» опциясы, «қосып-өшіріп көрдіңіз бе?» деуге келмейтін жағдай еді.
«Достар, мен шатасып қалдым. Мен LP және эйрдропқа бөлінген токендердің барлығын өртеп жібердім. Минт құқығы бұған дейін өшірілген, сондықтан оларды қайта шығара алмаймын. Бұны түзетуге жол жоқ. Өте қатты кешірім сұраймын», – деп Slerfsol X желісінде жариялады.
Әзірлеуші бұл мойындауын ашық жариялады және оның шыншылдық танытқанына алғыс айтуға болады.
Міне, осыдан кейін оқиға мүлде күтпеген бағыт алды. SLERF құнсызданудың орнына күрт бағаланды.
Оқиғаның төтенше сипатынан спекулянттар қымбат “отқа” үйірілген көбелектердей жиналды. 24 сағат ішінде сауда көлемі 2,5 млрд долларға жетіп, қысқа уақытқа Ethereum (ETH) пен USDC-ден асып түсті. Нарықтық капитализация 450 млн долларға шықты. Қазынасы енді ғана жойылған токен үшін ерекше жетістік.
2026 жылғы сәуірде SLERF шамамен 0,003 доллар бағасымен, нарықтық капитализациясы 3 млн долларға жуық саудалануда. Бұл ең биік шегінен 99,7%-ға төмендеді. Пресейлдегі 10 млн доллар мәңгілікке жоғалған. Solana желісінде бір өртеу мекенжайында мемкоин тарихындағы ең қымбат қате сақталып тұр.
13 жастағы бала камера алдында токенге раг пул жасап, кейін интернет оны анықтады
2024 жылғы 20 қарашада жасөспірім Pump.fun платформасында тікелей эфир кезінде QUANT деп аталатын токенді іске қосты. Сегіз минуттан соң, ол барлығын шамамен 30 000 долларға сатты.
Бұл сәт тікелей эфирде көрсетілді. 13 жастағы бала табысына масайрап, камераға қолын көрсетті.
Одан кейінгі оқиға әрі поэтикалық, әрі шошытарлық сипат алды. Крипто қауымдастығы бала әзірлеушіні таңғалдырып, QUANT сатып алып, «кек насихатын» жасады, нәтижесінде нарықтық капитализация бірнеше сағат ішінде 35 млн долларға дейін өсті. Бұл парадокс болатын.
Егер жасөспірім асықпай күтсе, оның үлесі үлкен ықтималмен 1 млн доллардан асар еді. Алайда ол небәрі 30 000 доллар және интернет-қауымның ашуын таңдады.
Осы жағдай одан әрі өрши түсті. Қауым мүшелері жасөспірімнің үй мекенжайы мен мектебін жариялап жіберді. Анасына Instagram арқылы қорлаған хабарламалар түсті.
Ересектер бала жасаған токенге млн-даған доллар жұмсап, кейін ол баланың бала сияқты әрекет еткеніне ашуланды. Қазір QUANT де-факто жойылды, 29 күннен астам уақытта бірде-бір сауда тіркелмеген.
Жасөспірім кейін кешірім сұрау токендерін іске қосты. Олардың ешқайсысы сұранысқа ие болмады. Кешірімнің өтімділігі болмай шықты.
«Әлемдегі ең адал криптовалюта» ештеңе уәде етпей, 450 млн доллар жетті
Егер SLERF кездейсоқтық, ал QUANT алаяқтық болса, Useless (USELESS) криптовалютада сирек кездесетін құбылысқа айналды — бұл толықтай ашық жоба еді.
USELESS 2025 жылдың мамыр айында Solana желісінде LetsBONK.fun платформасында іске қосылып, кез келген венчурлық капиталистің көз жасын шығаратын тәсіл ұсынды: роудмапсыз, командаға бөлінетін үлессіз, VC стейкингінсіз, экожүйелік қорсыз әрі ешқандай утилитисіз. Барлық 1 млрд токен бірден қолжетімді болды, ал минттеу құқығы біржолата тоқтатылған.
Нарық оған тез ғашық болды. USELESS нарықтық капитализациясы 200 000 доллардан 40 млн долларға бір апта ішінде өсті. Одан кейін 87,5%-ға құлап, 5 млн долларға жетті. Кейін бір айда 250 млн долларға қайтадан өсті. 2025 жылдың қазан айында капитализациясы 450 млн долларлық шыңға жетті.
Coinbase, Kraken және Gate.io оны листингке қосты. Ірі биржалар функционалдығы жоқ екенін ашық айтып тұрған токенге алаң берді. 2026 жылдың сәуір айындағы жағдай бойынша USELESS шамамен 32 млн доллар капитализациясын сақтап отыр.
Мына бір қызық жайт: осы тізімдегі көптеген токеннен айырмашылығы, USELESS раг пул схемасына жол бермеді, 99%-ға құламады. Ештеңе уәде етпеген токен ең шынайы жоба болғаны ықтимал.
Сәуірдің 1-іне ғана емес, әр күнге арналған тиісті тексеру тізімі
Бұл төрт жоба мұқият назарға алуға тиіс ортақ заңдылықты көрсетеді. Ешқайсысы функционалды өнім, жария тұлғалары бар сенімді команда немесе алыпсатарлықтан басқа пайдаланылу мақсаты ұсынбады. Соған қарамастан, олар бірге бірнеше млрд доллар тартты.
2024 жылдың қаңтарынан 2025 жылдың наурызына дейін тек Pump.fun платформасының өзінде жеті млн-нан астам токен шығарылды. DappRadar деректеріне сүйенсек, кемінде бес сауда операциясы жасалған токендердің 98,6%-ы құнсыз pump-and-dump схемасына айналды. Қалған 1,4%-ға FARTCOIN кіреді.
Сабақ: барлық мемкоин алаяқтық емес. USELESS кейбір 50 беттен тұратын ақ қағазы бар токендерге қарағанда анағұрлым ашық жұмыс істеді. Басты тұжырымдама – утилитидің, есеп берудің немесе тіпті қарапайым байыптылықтың болмауы айналымдағы капиталды бір сәтке де тежемейді.
Қазір кез келген адам жаңалықтар тақырыбын бөліспес бұрын екі рет тексереді. Ертең Telegram-дағы скриншотқа қарап, токен сатып алуға асығатындай жағдайға қайта оралады. Бір нәрсе саудаламас бұрын өзіңізге төмендегідей сұрақтар қойыңыз.
Бұл жобаны кім құрғанын растауға бола ма? Функционалды өнім бар ма, әлде жай ғана веб-сайт пен чат па? Смарт келісімшартты беделді компания аудиттен өткізді ме? Токендердің үлестіру құрылымы қандай және инсайдерлер тым көп үлес иеленіп алған жоқ па? Бағалау пайдалануына сай келе ме, әлде тек көңіл-күйге сүйене ме?
SLERF әзірлеушісінің саусақ икемсіздігі салдарынан қателік кетті. QUANT жасаушысы блокчейнді лимонад сататын дүңгіршек тәрізді қарастырған жас бала болды. FARTCOIN ЖИ-дің әзіл-қалжыңынан пайда болды. USELESS шындықты бірден айтты және сол үшін марапатталды.
Кез келген жағдайда, ақпарат қолдың астыңда тұрды. Бұған дейін біреу «сатып алу» батырмасын басар алдында оған қарады ма, соны білу маңызды еді.
