Ақ үйдің баспасөз хатшысы Каролин Левиттің негізгі бәс тігу шегіне бірнеше секунд қалғанда брифингті күтпеген жерден аяқтағаны туралы вирустық түсірілім, болжам нарықтарындағы инсайдерлік саудаға қатысты алаңдаушылықты арттырды. Бұл оқиға 30 демократ сайланған тұлғалардың саяси бәс тігуіне тыйым салатын заң шығаруы аясында орын алды.
Әзілге айналуы ықтимал болғанымен, ешкім күлген жоқ.
30 секундтық шығу
Даулы жағдай 7 қаңтарда басталды, Левитт өз күнделікті брифингін шамамен 64 минут 30 секундта аяқтады, бұл болжам нарығы Kalshi қойған 65 минуттық межеден сәл ғана қысқа болды. Сол сәтте нарықта брифинг 65 минуттан асады деген ықтималдық 98%-ға жетті. Осы нәтиженің керісінше болуына бәс тіккен трейдерлер бірнеше секунд ішінде 50 есеге дейін табыс көрді.
X желісінің инфлюенсері PredictionMarketTrader жариялаған ролик жылдам вирусқа айналды. Ақ үйді нарықтық манипуляция жасады деп айыптаған сыншылар да табылды. Демократиялық стратег Майк Неллис: «Біз ең ақымақ заманда өмір сүріп жатырмыз», – деп жазып, басқалары болжам нарықтарына толық тыйым салуды ұсынды.
Дегенмен, бастапқы жариялаушы кейінірек қосты бұл твит әзіл ретінде жазылғанын. «Жігіттер, бұл анық инсайдерлік сауда емес — нарықта бар болғаны 3 мың доллар ғана сатылды», — деп жазды PredictionMarketTrader 10 қаңтарда. Kalshi жалпы сауда көлемі 3 400 доллар ғана, ең үлкен позиция 186 доллар болғанын, ал инсайдерлік сауда туралы айыптаулар дәлелсіз екенін растады.
Нақты түрткі: Мадуроның ұсталуы туралы ставка
Брифинг оқиғасы жалған қауіп болып шыққанымен, ол бұған дейін туындаған әрі әлдеқайда ауқымды жағдайға қатысты бұрыннан бар алаңдаушылықты үдете түсті. Polymarket-тің бір аккаунты Венесуэла президенті Николас Мадуро ай соңына дейін биліктен кетеді деп бәс тігіп, өткен аптада АҚШ күштері оны есірткі саудасына байланысты ұстағанда 400 мың доллар пайда тапты.
Бұл бәс тігу заң шығарушылардың шұғыл әрекетіне себеп болды. 10 қаңтарда конгрессмен Ричи Торрес (Д-Нью-Йорк) 30 демократтың, соның ішінде бұрынғы өкілдер палатасының спикері Нэнси Пелосидің қолдауымен «Қаржы болжам нарығындағы қоғамдық адалдық туралы 2026 жылғы заңды» ұсынды.
«Елестетіп көріңіз: Трамп әкімшілігінің мүшесі Николас Мадуроны қызметінен алу сияқты оқиғаны болжап, бәс тіксе», — деді Торрес. «Мемлекет ішіндегі инсайдер әрі болжам нарығына қатысушы ретінде бұл адам өз қалтасын қалыңдату мақсатында жеке саясат ұстануға ынталы болады. Үкіметтегі инсайдерлердің болжам нарығынан табыс табуына толық тыйым салынуы керек».
Заң жобасы федералды сайланған тұлғаларға, саяси тағайындалғандарға, атқарушы билік қызметкерлеріне және конгресс қызметкерлеріне қолжетімді инсайдерлік ақпаратпен мемлекеттік саясат, мемлекеттік әрекет немесе саяси нәтиже бойынша бәс тігуге тыйым салуды көздейді.
«Пелоси ирониясы»
Пелосидің аталған заң жобасын қолдауы оны екіұшты етеді. Бұрынғы спикер күйеуі Пол Пелосидің нарықты үнемі басып озатын акция саудасы үшін талай сынға ұшыраған. 1987 жылдан бері Пелоси портфелі шамамен 16 930%-ға өскен, дәл осы кезеңде Dow Jones Industrial Average тек 2 300%-ға ғана ілесе алды.
Күдік индустрияға айналды. «Nancy Pelosi Stock Tracker» X-аккаунты 1,3 млн астам оқырманға ие, ал стартап Autopilot оның күйеуінің мәмілелерін автоматты түрде қайталап, соның арқасында 1 млрд доллар инвестицияланды. «NANC» деген тикері бар ETF те бар.
Айта кетер жайт, Пол Пелоси 2024 жылдың шілдесінде Visa акцияларын 500 мың долларға сатқан, ал екі айдан соң Әділет департаменті бұл компанияға қарсы монополияға қарсы шағым түсірді. Осындай жағдай 2022 жылы да көрініс тапты: ол Google акциясын сатқаннан бір ай өткен соң компанияға қарсы монополияға қарсы іс қозғалды.
Пелосидің кеңсесі әрдайым оның «ешқандай акция иеленбейтінін» және «күйеуінің саудасына алдын ала не кейін қатыспайтынын» айтып келді. 2021 жылы конгресс мүшелеріне акция саудасына тыйым салу туралы сұрағанда ол: «Бізде еркін нарықтық экономика бар. Әркім оған қатысуы керек», — деп жауап берді.
Сала үшін ықпалдар
Polymarket пен Kalshi сияқты болжам нарықтары 2024 жылғы сайлау науқанынан бері танымалдылыққа қол жеткізді, транзакцияларды жиі криптовалюта арқылы жүзеге асырады. Брифинг оқиғасы ауқымы жағынан болмашы болғанмен, құрылымдық әлсіздікті көрсетті: оқиғаны тікелей белгілі бір тұлғаның бақылауына беретін нарықтарда манипуляция тәуекелі әрдайым болады.
Демократтар ұсынған заң жобасын республикалықтар қолдай ма, әзірге айқын емес. Торрестің баспасөз хатшысы конгрессменнің «барлық Конгресс мүшесін бірге қосылуға шақыратынын» айтты. Президент Трамптың ұлы Дональд Трамп Jr. Polymarket-те бірнеше млн долларлық инвестиция ұстағанын ескерсек, екі партиялы келісімге қол жеткізу оңай болмайды.
Қазіргі таңда болжам нарығы секторы толық сенімсіз жағдайға тап болды — әзіл ретінде жарияланған твит шындыққа айналды, өйткені бұл оқиғаның шындығына ешкім күмән келтірген жоқ.
