АҚШ доллары (USD) жаңа жылға бет бұрып, бетбұрыс кезеңіне келді. АҚШ-тың ұзақмерзімді экономикалық өсуі, Федералды резерв жүйесінің (Fed) қатаң саясаты және әлемдік тәуекелге бейімділіктің қайталанатын толқындары бірнеше жыл бойы доллардың кең ауқымды нығаюын қолдаса, енді сол шарттар әлсіреп келе жатыр, алайда толығымен жойылған жоқ.
FXStreet келер жылды толық жаңа тәртіппен емес, транзиттік кезеңмен сипаттаған дұрысырақ екенін болжайды.
АҚШ доллар үшін өтпелі жыл
2026 жылы негізгі сценарий бойынша, пайыздық мөлшерлемелер арасындағы айырмашылықтар азайып, жаһандық өсу дисбалансы бәсеңдеген сайын, жоғары-бета және бағаланбаған валюталар басымдық алып, доллар біршама әлсірейді.
Fed саясатты жеңілдетуге абайлап қадам жасайды деп күтілуде, бірақ пайыздық мөлшерлемелерді агрессивті түрде төмендетуге қарай кедергі жоғары деңгейде қалып отыр. Қызмет көрсету саласындағы қыңыр инфляция, орнықты еңбек нарығы және фискалдық саясаттың кеңеюі АҚШ-тың ақша-несие саясатын жедел қалыпқа келтіруге жол бермейді.
Валюта нарығы аясында бұл жан-жақты «аю нарығы» емес, таңдап саудалауға мүмкіндік береді.
Жақын уақыттағы қауіптерге АҚШ-тағы бюджет дағдарысы қайта туындауы жатады, әдетте жұмысты тоқтату қаупі доллар трендін мүлдем өзгертуден гөрі нарықтық құбылмалылық пен қорғаныс сипатындағы доллар сұранысын күшейтеді.
Алыс болашақты бағамдасақ, Fed төрағасы Джером Пауэлдің өкілеттігі мамыр айында аяқталуы – тағы бір белгісіздік көзі, енді нарықтар Fed-тің көшбасшысы ауысуы саяси бағытты жұмсарта ма, жоқ па, соны саралауға кірісті.
Жалпы, алдағы жыл доллар үстемдігінің аяқталатынын болжайтын кезең емес, әлі де қажет, бірақ бұрынғыдай төтеп бере алмайтын USD әлемінде бағыт табу кезеңі болады.
2025 жылы АҚШ доллары: ерекшеліктен шаршауға дейін
Өткен жыл бір ғана күйзелістен емес, доллар тұрақтылығын бірнеше рет сынап, ақыры тағы мықтап бекіткен үзіліссіз оқиғалар тізбегімен ерекшеленді.
Жыл басында АҚШ-тың экономикалық өсімі баяулайтыны және Fed жуырда-ақ жұмсарту саясатына көшеді деп сенімді пікір қалыптасқан еді.
Алайда АҚШ экономикасының төзімділігі бұл болжамды асығыс етіп шығарды. Экономикалық белсенділік жақсы болды, инфляция бәсеңдеді, бірақ баяу, ал еңбек нарығы жеткілікті түрде тығыз болып қала берді, сондықтан Fed ұстанымы әлі сақ.
Инфляция тағы бір қайталанатын мәселе болды. Ағымдағы инфляция бәсеңдеді, бірақ, әсіресе, қызмет көрсету саласында алға ілгерілеу біркелкі болған жоқ.
Инфляция күткеннен жоғары шыққанда, шектеуші саясаттың қаншалық қатаң болуы қажет деген пікірталастар жаңарып отырды. Жауабы ылғи бірдей: доллар нығайды, инфляция толық басылған жоқ деген ой тағы айқындалды.
Геосаяси ахуал тұрақсыз фон болып қала берді. Таяу Шығыстағы қайшылықтар, Украинадағы соғыс пен АҚШ – Қытай арасындағы әлсіз сауда қатынастары жиі нарық толқуын тудырды.
АҚШ-тан тыс жерде бұл көріністі бұза алатындай айтарлықтай өзгеріске жол берілмеді: Еуропа нақты алға баса алмады, Қытайдың қалпына келуі сенім ұялатпады, басқа өңірлердегі салыстырмалы экономикалық ақсап жүруі доллар әлсіздігінің тұрақты болуына мүмкіндік бермеді.
Тағы бір маңыздысы – Трамп факторы: саяси жағдай доллар бағамын тікелей бағыттамай, қайта құбылмалылықтың көзі ретінде әсер етті.
Төмендегі хронологияда көрсетілгендей, саясаттағы немесе геосаяси белгісіздік кезеңдері әдетте валютаның қорғаныс қасиетін айқын көрсетті.
2026 жылға қарай бұл үрдістің өзгеруі екіталай: Трамп президенттігі кезінде валюта нарығына әсері саясаттағы айқын бағыт арқылы емес, сауда, бюджеттік саясат пен институттарға байланысты кенеттен туындайтын белгісіздік арқылы айқындалады.
Federal Reserve саясаты: сақтықпен жеңілдету, бұрылу емес
Fed саясаты АҚШ доллары келешегі үшін негізгі іргетас болып отыр. Нарықтар саясаттағы ең жоғары мөлшерлеме кезеңі өткеніне сенімділігі арта түсті.
Дегенмен, саяси жұмсарту жылдамдығы мен ауқымы бойынша күтулер әлі де өзгермелі әрі асыра бағаланған деңгейде.
Инфляция айтарлықтай бәсеңдеді, бірақ дефляция процесінің соңғы кезеңі баяу өтуі әлі де орын алуда, жалпы және негізгі тұтыну бағалары индексі (CPI) әлі де банктің 2,0%-дық нысанынан жоғары.
Қызмет көрсету саласындағы инфляция жоғары күйде, жалақы өсімі баяу болса да төмендеп келеді, қаржылық жағдай айтарлықтай жеңілдеді. Еңбек нарығы артық қызған жоқ, дегенмен тарихи салыстырғанда төзімді болып отыр.
Осындай жағдайда Fed мөлшерлемелерді баяу әрі шартты төмендетуді жөн көреді, агрессивті жұмсарту цикліне кіріспейді.
Валюта нарығы тұрғысынан алғанда, пайыздық айырмашылықтар нарық күткендей жылдам қысқармайтыны да маңызға ие.
Fed жұмсартуы салдарынан доллар әлсіздігі асқынбастан, басқарылатын түрде жүреді деген тұжырымдама шығады.
Қаржылық динамика және саяси цикл
АҚШ-тың қаржы саясаты доллар болжамы үшін үйреншікті қиындық болып қала береді. Үлкен тапшылықтар, өсіп жатқан қарыз шығару, сондай-ақ қатты поляризацияланған саяси орта енді циклдің уақытша элементтері емес, күнделікті қалыпқа айналды.
Айқын қарама-қайшылық анық байқалады.
Бір жағынан, ауқымды қаржылық саясат өсімді қолдап, елеулі баяулауды кейінге ысырып әрі АҚШ-тың басқа елдерден озуына ықпал ете отырып, долларды жанама түрде нығайтып отыр.
Екінші жағынан, Қазынашылықтың шығарылымы тұрақты өсіп келе жатқандықтан, қарыздың тұрақтылығы жөнінде сұрақтар туындап, жаһандық инвесторлар артып жатқан ұсынысты қанша уақыт сіңіре алады деген мәселе көтеріледі.
Нарықтар әзірге «қос тапшылық» деп аталатын құбылысқа ерекше байсалдылықпен қарады. Өтімділігі, кірістілігі және кең ауқымда балама құралдардың болмауы себебінен АҚШ активтеріне сұраныс күшті болып қала беруде.
Саясатттағы ахуал белгісіздіктің тағы бір қабатын қосады.
Сайлау жылдары – 2026 жылдың қарашасындағы аралық сайлаумен – тәуекелдік сыйақыны арттырып, валюта нарығына қысқа мерзімді құбылмалылық еңгізеді.
Жақында болған үкіметтің жабылуы осыған нақты мысал: АҚШ үкіметі жұмысын 43 күннен кейін қайта жалғастырғанымен, негізгі мәселе шешімін тапқан жоқ.
Заң шығарушылар келесі қаржыландыру мерзімін 30 қаңтар-ға шегерді, осылайша тағы бір шиеленістің тәуекелін күн тәртібінде ұстап отыр.
Бағалау және ұстаным: Қиын, бірақ бұзылмаған
Баға тұрғысынан қарағанда, АҚШ доллары бұрынғыдай арзан емес, бірақ тым қымбат деп те айтуға келмейді. Дегенмен, тек бағаға сүйену сирек жағдайда ғана доллар цикліндегі ірі бетбұрыстың сенімді қозғаушысына айналады.
Позициялау әлдеқайда қызықтырақ жағдайды көрсетеді: алыпсатарлық позициялау айқын өзгерді, қазір доллар бойынша таза қысқа позициялар соңғы бірнеше жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. Яғни нарықтың елеулі бөлігі доллар әлсіреуін күтіп, алдын ала әрекет етті.
Бұл аюлы болжамды жоққа шығармайды, бірақ тәуекелдің сипатын өзгертеді. Позициялау барған сайын біржақты болып бара жатқандықтан, USD төмендеуі үшін кедергі биіктейді, ал қысқа позицияларды жабу негізіндегі күтпеген көтерілістердің тәуекелі артады.
Құбылмалы саясат пен геосаяси шиеленіс жағдайында бұл жайт ерекше маңызды.
Жалпы алғанда, бағаның салыстырмалы түрде жоғарылауы және қысқа позициялар ауқымының кеңеюі нәтижесінде таза аюлы нарықтан гөрі, әлсіздік кезеңдері күрт әрі кейде қолайсыз қарсы тренд қозғалыстарымен жиі үзіліп отыратын тұрақсыз ахуал байқалады.
Геосаясат және қорғаныш активтердің динамикасы
Геосаясат долларға тыныш, бірақ сенімді қолдау факторларының бірі күйінде қалып отыр.
Нарықтарда басым бір ғана геосаяси шоктан гөрі, әртүрлі тәуекелдердің біртіндеп жиналуы байқалып отыр.
Таяу Шығыстағы шиеленістер әлі шешілмесе, Украинадағы соғыс Еуропаға ауырлық түсіріп отыр және АҚШ-Қытай қарым-қатынасы тым әлсіз деңгейде қалуда. Бұған жаһандық сауда жолдарындағы іркілістер мен стратегиялық бәсекеге жаңа көңіл бөлу факторын қоссақ, жалпы белгісіздік үнемі жоғары күйде сақталады.
Осының ешқайсысы доллардың әрдайым арзандауына себеп емес. Алайда осындай тәуекелдер біріккенде таныс көрініс қайталанады: белгісіздік өскенде және өтімділікке сұраныс күрт артқанда, АҚШ доллары қауіпсіз аймақтағы ағындардан диспропорционалды түрде пайда табады.
Негізгі валюта жұптарына қатысты болжам
● EUR/USD: Еуро (EUR) циклдік ахуал жақсарғанда және энергияға байланысты алаңдаушылық азайғанда әлденеше қолдауға ие болмақ. Дегенмен, Еуропаның терең құрылымдық қиындықтары жойылған жоқ. Әлсіз өсім, шектеулі қаржы мүмкіндігі және ЕО орталық банкі (ECB) тарапынан ФРЖ-ға қарағанда жылдам жұмсарту ықтималдығы өсімді тежейді.
● USD/JPY: Жапонияның шамадан тыс жұмсақ саясаттан біртіндеп шығуы иенаны (JPY) аздап қолдайды, алайда АҚШ-пен кіріс айырмашылығы әлі де үлкен, әрі ресми араласу қаупі де қала береді. Ауқымды құбылмалылықты, екіжақты тәуекелді және өткір тактикалық қозғалыстарды күткен дұрыс, себебі үздіксіз, анық трендке ұқсайтын жағдай күтілмейді.
● GBP/USD: Фунт стерлинг (GBP) қиын жағдайға тап болып отыр. Өсу қарқыны баяу, қаржы кеңістігі шектеулі және саясат тұрақсыздық көзіне айналған. Баға аздап көмектессе де, Ұлыбританияда анық циклдік қолдау жетіспейді.
● USD/CNY: Қытайдың саяси бағыты белсенді түрде тұрақтылыққа, қайта ынталандыруға емес, бағытталған. Юань (CNY) қысымына байланысты құнсыздану қаупі толық жойылған жоқ, алайда билік күрт немесе ретсіз қозғалыстарға жол бермейді. Мұндай ұстаным АҚШ долларының жалпы күшінің Азия арқылы таралуына кедергі жасайды, сонымен қатар Қытай циклімен тығыз байланысты дамушы нарық валюталарының өсу мүмкіндіктерін де шектейді.
● Тауарлық валюта: Австралия доллары (AUD), Канада доллары (CAD) мен Норвегия кронасы (NOK) тәуекел көңіл-күйі жақсарып, тауар бағасы тұрақталғанда ұтады. Дегенмен, алған табыс біркелкі болмас, әрі Қытай көрсеткіштеріне айрықша сезімталдық байқалады.
2026 жылға арналған сценарийлер мен тәуекелдер
Негізгі сценарийде (60%-ға ықтималдықпен), пайыздық мөлшерлеме айырмашылығы тарылған кезде және жаһандық өсім анағұрлым теңдескенде, доллар біртіндеп әлсірейді. Бұл күрт өзгеріс емес, баяу үйлесім кезеңі болады.
Қабырға көрсететін нәтижеде АҚШ доллары үшін (25%-ға жуық), үйреншікті факторлар себеп болады: инфляция күткеннен ұзақ сақталса, Фед мөлшерлемелерді қысқартуы кейінге қалдырылса (немесе қысқартылмаса) немесе күтпеген геосаяси шок болған жағдайда қауіпсіздік пен өтімділікке сұраныс жандану ықтимал.
Аюлы доллар сценарийі ықтималдығы төмен — шамамен 15%. Бұл жағдайда жаһандық өсімнің айқын әрі таза қалпына келуі және Фед тарапынан анық әрі тұрақты жұмсарту циклы қажет болады, осы арқылы доллардың кірістілік артықшылығы айтарлықтай жоғалады.
Белгісіздіктің тағы бір көзі тікелей Фед жетекшісімен байлананысты. Пауэллдің өкілеттігі мамырда аяқталатындықтан, нарықтар келесі кандидатқа қатысты өзгерістерді тікелей ауысымнан бұрын қадағалай бастайды.
Ізбасардың ұстанымы жұмсақ болуы ықтималдығы туралы пікір АҚШ-тың нақты табыстылық көрсеткішіне деген сенімді азайтып, уақыт өте келе доллар құнына қысым түсіріп, баяу бәсеңдеуі ықтимал. Қазіргі болжамның көп бөлігіндегідей, әсері айқын бағыттық өзгерістен гөрі тең емес, уақытқа тәуелді сипатқа ие болады.
Жалпы алғанда, тәуекелдер доллардың мезгіл-мезгіл күшеюіне қарай ауысып тұр, бірақ уақыт өте келе жалпы бағыт төмендеу жағына сәл ғана ығысады.
АҚШ долларының техникалық талдауы
Техникалық тұрғыдан қарағанда, доллардың соңғы әлсіреуі АҚШ доллар индексі арқылы қарағанда, анық бағыт ауысуының басынан гөрі кең диапазон ішіндегі үзіліске көбірек ұқсайды.
Апталық және айлық графиктерге көз жүгіртсек, көрініс нақтылана түседі: DXY пандемияға дейінгі деңгейлерден айтарлықтай жоғары қалыпта, жүйеде белгісіздік пайда болған сайын сатып алушылар қайта орала береді.
Төменгі бағытта алғашқы негізгі аймақ – 96,30 маңайы, шамамен соңғы үш жылдағы ең төменгі деңгейлерге сәйкес келеді. Осы белдеуден айқын өтіп кету маңызы зор болмақ, себебі бұл 200-айлық жылжымалы орташа көрсеткішті (92,00-ден сәл жоғары) қайта қозғайды.
Одан төменде, 90,00-ден төменгі аймақ, соңғы рет 2021 жылғы төменгі деңгейлерде байқалған, келесі шешуші шекара болып табылады.
Жоғарғы шекте, 103,40 маңындағы 100 апталық жылжымалы орташа – негізгі кедергі ретінде ерекшеленеді. Осы деңгейден жоғары қозғалыс келесі кедергіге жол ашады
яғни, 110,00 аумағына жетуді көздейді, соңғы рет 2025 жылдың қаңтардың басында байқалған. Кейінгісі өтіп кетсе (егер бұл орын алса), 2022 жылдың соңында пайда болған 114,80 маңындағы пост-пандемиялық шың да көкжиекте көрінуі ықтимал.
Қорыта келгенде, техникалық көрініс кеңейтілген макро оқиғалармен үйлеседі. Жаңа төменгі деңгейлерге орын бар, бірақ жолы оңай және кедергісіз болмайды.
Шынымен де, техникалық факторлар DXY индексі аясында динамика диапазонда қалатынын, көңіл-күй ауысымдарына назар аударатынын және айқын бағытталған құлдыраудан гөрі, күрт қарсы қозғалыстарға бейім болатынын көрсетеді.
Қорытынды: Шарықтау шегінің аяқталуы, бірақ артықшылықтың емес
Алдағы жыл АҚШ долларының жаһандық қаржы жүйесіндегі жетекші рөлінің аяқталуына себеп болмайды.
Керісінше, ол өсу, саясат және геосаясат үштігі доллар пайдасында өте тиімді болған кезеңнің аяқталуын көрсетеді.
Бұл күштер біртіндеп қайта теңдесе, гринбек құнынан аздап айырылуы ықтимал, бірақ маңыздылығын жоғалтпайды. Инвесторлар мен саясаткерлер үшін басты міндет – циклдік әлсіреу мен құрылымдық бетбұрысты ажырата білу болады.
Циклдік әлсіреу құрылымдық өзгеріске қарағанда әлдеқайда ықтимал.
