2025 жылы АҚШ-тың ETF нарығы тарихи «үштік тәжді» бағындырды: кіріс бойынша (1,4 трлн доллар), жаңа іске қосулар саны (1 100-ден астам) және сауда көлемі (57,9 трлн доллар) жағынан рекорд орнатты. Осы үш көрсеткіштің барлығы алғаш рет 2021 жылдан бері бір уақытта рекордтық мәнге жетті.
S&P 500-дің қатарынан үш жыл бойы екі таңбалы өсуі раллиді күшейтті, алайда уолл-стрит енді келесі кезеңге не болатынын сұрай бастады.
2022 жылдың елесі
Осы оқиға сақтыққа шақырады. 2021 жылғы үштік тәжден кейінгі жылы федералдық резервтің негізгі мөлшерлемені агрессивті көтеруіне байланысты S&P 500 индексі 19%-ға құлдырады. ETF нарығына ауқымды кірісті қамтамасыз еткен технолгиялық ралли күрт тоқтап, 2022 жылы кіріс және жаңа іске қосулар баяулады.
Ұқсастықтарды елемеу қиын. 2021 жылы технологиялық акциялар айналасындағы эйфория рекордтық сұранысқа жетеледі. 2025 жылы ЖИ байланысты шығындар басымдыққа ие болып отыр, дегенмен скептицизм күшейіп келеді. Қазан айынан бастап S&P 500 индексі бүйірлі трендте саудалануда, уолл-стрит ірі технологиялық компаниялардың ЖИ-ға инвестициясының қайтарымын сұраққа алып отыр.
Bloomberg Intelligence компаниясының аға ETF сарапшысы Эрик Балчунас ескерткендей: «ETF үшін керемет өткен жыл әлі де аяқталарда абай болу керек екендігін көрсетеді». Оның айтуынша, нарықтағы тұрақсыздық немесе левередж ETF-теріндегі күйзелістер – мысалы, GraniteShares-тің 3x Short AMD ETP өнімі бір күнде 88,9%-ын жоғалтып, қазанда өтеліп қойған – 2026 жылы «реалдылықты бағалау» кезеңіне әкелу ықтимал.
Крипто ETF айналымы
ETF нарығындағы ауқымды өсу аясында криптовалюта қорлары айқын айырмашылықтармен ерекшеленуде.
BlackRock-тың IBIT өнімі -9,6% табысы болғанына қарамастан 25,4 млрд долларға кіріс тартты – бұл, алғашқы 10 көшбасшы ағындары арасындағы жалғыз теріс нәтиже. Балчунас мұны «Boomers HODL дайындығын көрсетуде» деп атап өтті. Дегенмен қазаннан бастап биткоин бағасы 30%-ға төмендеген соң жағдай өзгерді. IBIT қатарынан бес апта ішінде жалпы 2,7 млрд доллар шығысты тіркеді. Желтоқсан айында Ethereum ETF-тері жеті күн қатарынан жалпы 685 млн доллар шығын шығарды.
Қарама-қарсы жағдай жаңадан шыққан альткоин ETF-терінде байқалды. АҚШ-тың spot XRP ETF-тері 13 қарашада іске қосылған соң қатарынан 28 сауда күнінде таза кірісті қамтамасыз етті – мұндай көрсеткішке басқа ешқандай крипто ETF іске қосылу кезінде жете алмады. Жалпы кіріс 1,14 млрд долларға жетті және бірде-бір күн шығыс тіркелген жоқ. Дегенмен күнделікті кіріс – негізінен 10-50 млн доллар – алғашқы кезеңде 500 млн доллар немесе одан да көп тартқан биткоин ETF-терімен салыстырғанда аз.
Solana ETF-тері 53%-дық баға құлдырауына қарамастан 750 млн доллар жинады, алайда XRP-ден айырмашылығы, қарашаның соңында және желтоқсан басында бірнеше күн шығыс байқалды.
| BTC | ETH | XRP | SOL | |
| YTD Inflows | 25,4 млрд доллар | 10,3 млрд доллар | 1,14 млрд доллар | 750 млн доллар |
| 1–24 желтоқсан | -629 млн доллар | -512 млн доллар | +470 млн доллар | +132 млн доллар |
| Ерекше | 5 апта шығыс | 7 күн шығыс | 28 күндік кіріс сериясы | -53%-ға қарамастан кіріс |
Желтоқсан айында осы ротация айқын байқалды. 24 желтоқсанға дейін биткоин ETF-тері 629 млн доллар, Ethereum 512 млн доллар жоғалтты; XRP 470 млн доллар қосты, Solana кірісі 132 млн долларға өсті.
Құрылымдық өзгеріс пе әлде уақытша бейімделу ме?
Структуралық өзгерісті жақтаушылар негізгі дәлел ретінде реттеушілік айқындықты келтіреді: XRP-ге қатысты SEC-тің сот талқылауы тамызда 125 млн доллар келісіммен аяқталып, оны бағалы қағаз емес деп жіктеді. Пайдалы нарративтер де күшейіп келеді: XRP-нің трансшекаралық төлемдері мен Solana-ның DeFi экожүйесі «цифрлық алтыннан» тыс нақты қолданбалар ұсынады.
Скептиктер XRP пен SOL-дың тұрақты кірістері жаңа ETF іске қосуларында байқалатын «бал айы әсерін» көрсететінін ескертеді. ETF-терге рекордтық кірістерге қарамастан, XRP шілдедегі шыңынан 50%-ға, SOL қазаннан бері 53%-ға төмендеді – кей сарапшылар мұны жылдың соңындағы пайда фиксациясы және киттердің институционалдық сұранысты өтей отырып актив үлестіруімен байланыстырады.
2026 жылға болжам
SEC қарауында тұрған ондаған крипто ETF өтінімдері бар, сондықтан 2026 жылы жаңа альткоин өнімдерінің пайда болуы күтіледі.
ETF нарығы үшін «мінсіз жыл» түзету туралы ескертулермен қатар есте қалатын болады, әрі крипто ETF-тер ішіндегі ротация институтционалдық инвесторлардың таңдау жасауда – реттеушілік айқындық және нақты қолданбасы бар активтерге назар аударып – биткоин мен Ethereum-нен тыс бағытқа ауысу үстінде екенін көрсетеді. Бұл тенденция сақталады ма, ол жалпы нарық бағытының маңызды көрсеткішіне айналмақ.
