Осы аптада Amazon мен Pinterest сияқты бірнеше ірі америкалық компания әртүрлі секторларда қысқартулар жариялады.
Бұл қадамдар өткен жылы ірі қысқартулардан кейін орын алды, сол кезеңде америкалық жұмыс берушілер шамамен 1,2 млн жұмыс орнын жойды. Еңбек нарығындағы белгілер рецессияның ықтимал қаупіне байланысты алаңдаушылықты күшейтіп отыр.
АҚШ-тың ірі компаниялары 2026 жылдың қаңтар айында жұмыстан қысқартулар туралы хабарлады
31 қаңтарда, электрондық коммерция алыбы Amazon шамамен 16 000 компаниялық орынды қысқартты. Бұған дейін, қазан айында шамамен 14 000 жұмыс бағыты қысқартылған болатын.
Блогтағы жазбасында Amazon-ның адамдар тәжірибесі және технология жөніндегі аға вице-президенті Бет Галетти жұмыстан босату шаралары ұйымды «қабаттарды азайтып, жауапкершілікті арттырып әрі бюрократияны жою арқылы нығайта түсу» үшін жүргізіліп жатқанын айтты. Бұл қысқартулар Amazon ЖИ-бастамаларына инвестицияны ұлғайта отырып жүргізіліп отыр.
Pinterest те 27 қаңтарда қызметкерлерінің 15%-дан азын қысқартатынын және кеңсе аумағын қысқартатынын хабарлады. Компания құрылымдаудың негізгі мақсаты ЖИ-ға қатысты басымдықтарды қолдау екенін атап өтті. Бұл процесті 30 қыркүйекке дейін аяқтау күтіліп отыр, оны компания ретінде регуляторға хабарлады.
Осы уақытта, United Parcel Service биыл 30 000-ға дейін операциялық орынды қысқартуды жоспарлауда. Nike та жұмыс күшін оңтайландырып жатыр.
CNBC мәліметіне сәйкес, компания 775 қызметкерді босатады, бұл ретте компания тиімділікті арттырып әрі автоматтандыру технологияларын көбірек енгізуді көздеп отыр. 2026 жылы қысқарту жариялаған фирмалар қатары мұнымен шектелмейді.
Жұмыстан шығару жағдайларының өсуі мен жұмыс табу ықтималдығының әлсіреуі АҚШ-тағы рецессияға қатысты алаңдаушылықты күшейтеді
Қысқарту туралы хабарламалар, әдетте, жылдың бірінші тоқсанында жиі кездеседі, өйткені компаниялар жыл қорытындысынан соң бюджет пен кадр қажеттілігін қайта қарастырады. Дегенмен, өткен жылғы үрдіспен салыстырғанда, бұл көрініс алаңдатарлық сипатта байқалуда.
Global Markets Investor-дің дерегінше, АҚШ-тағы қысқартулар 2025 жылы күрт өсіп, өткен жылмен салыстырғанда 58%-ға артты. Бұл өсім пандемия кезі – 2020 жылдан бері ең жоғары жұмыс шығындарына жеткізді.
2020 жылдың ерекше жағдайларын есептемегенде, қысқартудың мұндай ауқымы 2025 жылды 2008 жылғы қаржы дағдарысынан бергі ең ауыр жыл етеді.
«Тарихи тұрғыдан, осындай жоғары қысқарту туралы хабарландырулар тек рецессия кезеңдерінде: 2001, 2008, 2009, 2020 жылдары, сондай-ақ кейінгі жылдары – 2002 және 2003 жылдары ғана болған», – деп жазды Global Markets Investor.
Жұмысқа орналасу мерзімінің ұзарып кетуі де алаңдаушылықты күшейтіп отыр. Орта есеппен, қазір АҚШ-та жұмыссыздар жаңа жұмыс табу үшін 11 апта уақыт жұмсайды, бұл – 2021 жылдан бері ең ұзақ кезең.
Сонымен қатар, жұмыс табу ықтималдығы 2025 жылғы желтоқсанда жаңа ең төменгі көрсеткішке – 43,1%-ға дейін түсті, бұл өткен жылмен салыстырғанда 4,2%-ға төмен. Осы еңбек нарығындағы белгілер сарапшылар арасында рецессия қаупіне қатысты алаңдаушылықты күшейтті.
«Соңғы 3 айда АҚШ ай сайын орта есеппен 22 мың жұмыс орнын жоғалтты, үш айлық жылжымалы орташа мәннің қатарынан үшінші айы теріс көрсеткіште. 1950 жылдан бері мұндай жағдайды 12-ші рет байқап отырмыз. Бұған дейінгі 11 жағдайдың бәрінде АҚШ экономикасы рецессияда болған,» – дейді Creative Planning компаниясының бас нарық стретегияшысы Чарли Билелло өз жазбасында.
Swissblock бас макроэкономисі Хенрик Зеберг те экономика «тура рецессияға бет алып жатыр» деп ескертіп, еңбек статистикасын айқын көрсеткіш деп атады.
«Біз Қас-Қара кезеңге келдік. Алаңдаушылық! 2007 жылдың 3-тоқсанындағы жағдай секілді. Бірақ – еңбек нарығына мұқият қарасаңыз – бәрі анық болмақ!» – деп жазды ол.
Жаппай қысқартулар мен рецессия қаупінің өсуі криптовалюталарға қалай әсер етуі ықтимал
Енді негізгі сұрақ – еңбек нарығындағы бұл жағдайлар цифрлық активтерге қалай ықпал етуі мүмкін? Жұмыспен қамтудың әлсіреуі тәуекелі жоғары активтерге, соның ішінде криптовалютаға да қысым түсіреді. Рецессияға қатысты алаңдаушылық күшейген сайын, инвесторлар әдетте қорғанысты ұстанып, құбылмалылығы жоғары активтерден бас тартуға тырысады.
Мұндай өзгеріс нарық әрекетінен айқын байқалып келеді. Бағалы металдар жоғары табыс көрсетіп отыр, бұл дәстүрлі қауіпсіз активтерге сұраныстың өскенін білдіреді. Ал Bitcoin кең ауқымды макроэкономикалық белгісіздік пен геосаяси шиеленіс аясында импульс жинауда қиындыққа тап болды.
Сонымен қатар, еңбек нарығындағы жұмсақтау жағдайлар табыстың өсу қарқынын баяулатып, тұтыну шығындарының азаюына әкелуі ықтимал. Шығындардың азаюы алыпсатарлық активтерге қосымша қысым жасап, инвестициялық ортада сақтық ұстанымын күшейтеді.
Дегенмен, кейбір нарық қатысушылары ұзаққа созылған экономикалық күйзелістің цифрлық активтерді қолдауы ықтимал екенін алға тартады. Ақшалай жұмсартуды, төмен пайыз мөлшерлемесін немесе экономикалық құлдырау кезінде өтімділікті қайта құюды күту криптовалюталар үшін қолайлы жағдай жасап, тәуекелге бейімділік қайта жанданса, оларды негізгі пайда алушылар қатарына шығарады.
