BitMEX тең құрылтайшысы Артур Хейес 2 наурызда жариялаған жаңа эссесінде, Иранмен ұзаққа созылған АҚШ-тың әскери араласуы Федералдық резервтік жүйе мөлшерлемелерін төмендету мен ақша басуды ықтимал күшейтіп, түптеп келгенде биткоинді жоғарыға жетелейді деп мәлімдеді.
Оның тұжырымдамасы 40 жылға жуық уақытты қамтиды: Таяу Шығыстағы әр ірі АҚШ әскери науқаны ФРЖ тарапынан жұмсаруымен аяқталды, ал ол Иранға қатысты жағдай да ерекшеленбейді деп санайды.
Соғыс және Федералды резерв жүйесі: қайталанатын үлгі
«iOS Warfare» атты анализінде Хейес АҚШ-тың Таяу Шығыстағы әскери операцияларын кейінгі ФРЖ-ның монетарлық жұмсаруымен байланысын тарихи тұрғыдан көрсетті. Оның айтуы бойынша, 1985 жылдан бастап әрбір АҚШ президенті Таяу Шығыстағы елдерге қарсы зымыран соққысы немесе толыққанды соғыс бастаған, ал әр кезеңде ФРЖ ұдайы мөлшерлемелерді төмендеткен.
Хейес үш тарихи мысалды алға тартты. Джордж Буштың тұсындағы 1990 жылғы Парсы шығанағы соғысында ФРЖ соғыстан кейінгі алғашқы кездесуінде мөлшерлемелерді өзгеріссіз қалдырған, бірақ қақтығыс созылған жағдайда жұмсарту ықтимал екенін білдірген еді. Қараша және желтоқсан 1990 кездесуінде орталық банк мөлшерлемені төмендетті, ал бұл кезде мұнай инфляциясы сақталған болатын.
2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғаларынан соң ФРЖ төрағасы Алан Гринспен қаржы активтері бағасына қысым мен экономикалық сенімді қалпына келтіру қажеттілігін алға тартып, 50 базистік пунктке шұғыл түрде мөлшерлемені төмендетті. Кейін басталған Ирак және Ауғанстан соғыстары ұзартылған жұмсару циклымен қатар жүрді.
Обаманың президенттік кезеңіндегі 2009 жылғы Ауғанстанға әскер жіберуде мөлшерлеме әлдеқашан нөлдік деңгейде болған, ал сандық жұмсарту (quantitative easing) басталып кеткен, сондықтан әрі қарай төмендетуге мүмкіндік жоқ еді.
Қазіргі жағдайға тоқталған Хейес Трамптың Ирандағы режимді ауыстыруды ашық қолдауы осы заңдылықтың жалғасы екенін көрсетті. Оның пікірінше, 1979 жылдан бері АҚШ саясаткерлерінің көпке ортақ мақсаты — Ирандағы режимді ауыстыру, яғни ФРЖ-ға бұл әрекеттерді қаржыландыру үшін монетарлық саясатты жеңілдетуге саяси демеу береді.
Өз аргументін күшейту үшін Хейес федералды бюджеттің Ардагерлер істері департаментіне бөлінетін үлесі 1985 жылдан бері жалпы федералды шығындардан екі есеге жылдам артқанын, сонымен қатар ірі әскери араласулардан кейін ФРЖ-ның тиімді мөлшерлемелері төмендегенін график түрінде көрсетті.
Қысқартуды күтіңіз
Ұзақмерзімді жоғарылау күтімі болғанына қарамастан, Хейес қысқа мерзімде аса сақ болуға кеңес берді. Ол инвесторларға биткоин мен таңдаулы альткоин үлесін көбейтпес бұрын ФРЖ-ның шын мәнінде мөлшерлемені төмендетуін не ақша басудың басталуын күтуді ұсынды.
«Трамп Иран саясатын өз қалауынша өзгерту үшін бірнеше млрд, тіпті трлн доллар жұмсауға қанша уақыт ынталы болатынын біз білмейміз», – деп жазды Хейес. – «Ең ақылға қонымды әрекет — күту және бақылау».
Жариялау кезінде биткоин бағасы шамамен 66 200 доллар деңгейінде саудаланған еді, жылдық есептеуге шаққанда 30%-ға жуық төмендеп, 2025 жылдың қазан айында тіркелген 126 000 доллар тарихи максимумынан шамамен 47%-ға төмен күйде еді. Коин қатарынан бес ай арзандады, ал Crypto Fear and Greed Index көрсеткіші аса қатты қорқыныш аймағында тұрды.
