5 700-ден астам Bitcoin (BTC) иесіне жүргізілген соңғы сауалнама крипто саласында сенім мен әрекет арасындағы айқын алшақтықты көрсетті. Респонденттердің шамамен 80%-ы криптовалюталардың кең қолданысын қолдайтынын айтқанымен, 55%-ы цифрлық активтерді күнделікті төлемдер үшін сирек немесе мүлде пайдаланбайтынын мойындады.
Сенім мен шынайы қолдану арасындағы бұл алшақтық өсіп бара жатқандықтан, саланың басты шақыруы енді танымалдылықта немесе идеологиялық қолдауда емес, басқа нәрседе жатқанын аңғартады.
Крипто қолданушылардың көбі қабылдауды қолдағанымен, сирек жұмсайды: Неге екені осында
GoMining жүргізген сауалнама респонденттердің әртүрлі өңірлерден екенін көрсетті. Үлес көлемі бойынша Еуропа көш басында – 45,7%-бен, ал Солтүстік Америка үлесі – 40,1% болды.
Қатысушылардың тәжірибе деңгейі де әртүрлі болды, яғни нарыққа жаңадан келгендер мен бірнеше жылдық тәжірибесі бар иелер дерлік тең бөлісті.
Бұл таралу криптовалютаны жұмсау шектеулері жеке бір өңірге немесе қолданушы түріне ғана тән емес екенін көрсетеді. Сауалнама нәтижесі крипто төлемдері әлі де қолданушылар арасында ішкіге жат мінез екенін айғақтайды.
Респонденттердің тек 12%-ы криптовалютаны күнделікті төлемге жұмсаған. Бұл көрсеткіш апталық деңгейде 14,5%-ға, ал ай сайын 18,3%-ға дейін аздап артады. Дегенмен, көбісі криптовалютаны мүлде немесе өте сирек жұмсайтынын айтты.
Жұмсау мінезі криптовалютаның төлем нұсқасы ретінде ең тиімді қай жерде екенін көрсетеді. Цифрлық тауарлардың үлесі басым – 47%-бен, одан кейін гейминг сатып алулары – 37,7% және электронды коммерция транзакциялары 35,7%-ды құрады.
Бұл қолданушылардың төлемдерді табиғи түрде қолдайтын цифрлық тәуелді ортада криптовалютаны белсенді түрде пайдаланатынын білдіреді. Бірақ осы ортадан тыс жерлерде төлем үшін пайдалану айтарлықтай төмендейді.
Зерттеу нәтижесі инфрақұрылымға қатысты проблемалар жұмсаудың негізгі кедергісі боп қалып отырғанын көрсетті. Респонденттердің 49,6%-ы сауда орындарында қабылдаудың шектелгенін, 44,7%-ы жоғары комиссия, ал 43,4%-ы құбылмалылықты негізгі себеп деп атаған. Тағы 36,2% принциптік себеп ретінде ықтимал алдауларды атады.
GoMining бас директоры Марк Залан BeInCrypto-ға берген сұхбатында, егер криптовалюта қолдану қосымша күрделілік тудырса, мысалы, желіні таңдау, комиссияны басқару, бағам өзгерісін есептеу немесе қате транзакцияны қайтару жолын іздеу секілді міндеттермен байланса, көпшілік оны әлі де жаңалық ретінде қабылдай беретініне тоқталды.
«Күнделікті қолданушылар үшін “шынайы пайда” криптовалюта артқы фонда жоғалғанда басталады. Олар сауда жасайтын жерлерде қабылданса, бағасы бәсекеге қабілетті әрі түсінікті, есеп айырысу тез, ал чек немесе даулы жағдай бойынша шешім секілді тұтынушылық күтулер орындалса жеткілікті. Сол қолданушыны иемдену үшін, криптовалюта төлемі карта тықылдату секілді үйреншікті әрі сенімді сезінуі қажет», – деп мәлімдеді ол.
Сондай-ақ, басшы осы алшақтықты «қабылдау проблемасынан» гөрі, «күнделікті өнім проблемасы» екенін айтты.
«Адамдар қағидат бойынша криптовалютаға ашық бола алады, бірақ бәрі жер-жерде қабылданатын әрі жеңіл сезілетін карталар мен банк қолданбаларына үміткер бола береді. Біздің сауалнама нәтижесі де соған сәйкес: қызығушылық бар, алайда тұрақты пайдалану тоқырауда — қабылдау шектеулі, құны болжаусыз сезілсе, ал құбылмалылық екіұштылық тудырады», – деді ол.
Залан токен көптігі күнделікті тұтынушылықты өзі әкелмейтінін, өйткені токендердің көбісі қарапайым тұтынушыға күнделікті ыңғайсыздықты жоймайтынын баса айтты.
Практикалық пайда нақты құрылымдық артықшылықтармен айқындалғанда ғана байқалады, мысалы, шекарааралық құндылықты аудару, тез есеп айырысу және бағдарламаланатындық. Осы себепті, бүгінде индустрия пайдаланушылар әртүрлі активтерді өздігінен басқарып, құбылмалылықты қолға алсын деп күтуден гөрі, төлем инфрақұрылымы мен интеграцияларға көбірек назар аударып отыр.
Bitcoin төлемдері қолданушылардан ынталандыруға негізделген күтулерге тап болды
Сауалнама сонымен қатар пайдаланушыларды дәстүрлі төлем әдістерінен бас тартып, криптовалютаны таңдауға не итермелейтінін де зерттеді. Құпиялылық пен қауіпсіздік — басты фактор, оны респонденттердің 46,4%-ы атаған. Марапат пен жеңілдіктер — 45,4% көрсеткішпен артта келеді.
Bitcoin төлеміне келер болсақ, қолданушылардың қалауы анық: 62,6%-ы төмен комиссияны ерекшелеген. Марапат не кэшбек секілді ынталандыруды 55,2%-ы, ал сауда орындарының кеңінен қабылдауы – 51,4%-ы таңдады.
Айта кету керек, респонденттердің жартысына жуығы әр төлем жасаған сайын кіріс не марапат алуды күтетінін айтты. Бұл пайдаланушылардың ынталандыруға негізделген үміттері күшейіп кеткенін көрсетеді.
Мәліметтер сонымен бірге қолданушылардың Биткоинға деген көзқарасы да өзгеріп жатқанын білдіреді. Көпшілігі өздерін ұзақ мерзімді ұстаушылар деп сипаттайтын болса да, майнингке, кіріс әкелетін өнімдерге және токенизацияланған хэшрейтке артқан қызығушылық — Биткоин әмиянда бос жатқанша, табыс әкелуді қалайтын сұраныстың артқанынан хабар береді.
Мұндай жағдайда, төлемдер енді активтер көлемін арттыруға тағы бір мүмкіндік ретінде қарастырылуда. Залан ынталандыруды төлемдегі стандартты тетік ретінде атап өтті.
Ол дәстүрлі жүйелердің де ынталандыру тетігін қолданатынын, тұтынушыға марапат беру, эмитентке экономикалық тиімділік, ал саудагерге болжаулы есеп айырысу ұсынатынын түсіндірді.
«Ынталандырусыз криптовалюта төлемдерін ауқымды етуге үміттену бос қиял. Ынталандыру қай жерде қалған кедергінің барын көрсетеді: тәжірибе барынша арзан, жылдам әрі әмбебап қабылданатын жағдайда, ынталандырудың маңызы төмендейді. Әзірге, ынталандыру өту шығынын жабады және адамдардың әдет құруына көмектесіп отыр, ал экожүйе қабылдау, қайтарым/ресурс үміті мен “бар болғаны істеп тұр” форматы арасындағы алшақтықты жоюға жұмыс істеуде», – деп түйіндеді бас директор.
Bitcoin төлем құралы және құндылық сақтау құралы ретінде атқара ала ма?
Сауалнамаға қатысушылар болашақта Bitcoin-ді қандай мақсатта қолдануға дайын екендерін де көрсетті. Күнделікті шығындар бірінші орында – 69,4%-ға жетті. Одан кейін гейминг пен цифрлық ойын-сауық 47,3%-бен, ал қымбат немесе жоғары сапалы тауарлар 42,9%-бен орналасты.
Пайдаланушылардың пікірінше, Bitcoin тек тар шеңбердегі қолданыстармен шектелмей, күнделікті шығындарға арналған қолайлы нұсқа ретінде қарастырылып келеді. Дегенмен, бұл жерде маңызды сұрақ туындайды: егер Bitcoin күнделікті төлем құралы ретінде сәтті қалыптасса, оның құн сақтаушы ретіндегі рөлін нығайта ма әлде ол нарративті әлсіретіп жіберу қаупі бар ма?
Zalan төлем ауқымының кеңеюі түптеп келгенде Bitcoin-нің құн сақтаушы ретіндегі мәртебесін күшейтеді деп есептейді. Оның түсіндіруінше, құн сақтаушы мәртебесі нәтижесінде әлеуметтік және нарықтық келісім қалыптасады.
Оны өтімділік, сенімді есеп айырысу, сондай-ақ активтің нақты қаржылық жүйелерге қаншалықты біріктірілгені айқындайды. Ол бойынша,
«Bitcoin неғұрлым жиірек қолданылса (тіпті Lightning секілді қабаттар немесе карталар арқылы), соғұрлым ол тұрақты сұраныс пен инфрақұрылымы бар, сенімді әрі ұзақ мерзімді ақша құралындай әрекет етеді.»
Ол «әлсіреу» туралы алаңдаушылық көбіне шығын мен сенім жоғалтуды шатастыратындығын атап көрсетті. Инфрақұрылым қарым-қатынастан кедергілерді жойса, дамыған қаржы жүйелерінде ұзақ мерзімді сақтау мен күнделікті қолданыс бірін-бірі жоққа шығармайды.
2026 жылға көз жүгіртсек, Zalan неғұрлым шынайы нәтижеге мән береді: Bitcoin резерв және есеп айырысу якоры бола отырып, пайдаланушылар төлем қабаттарының ыңғайлы интерфейсін қолданып, блоктар, комиссиялар немесе уақыт жайлы ойланбай-ақ төлем жүргізе алады.
