Bitwise Asset Management компаниясының Бас инвестициялық директоры (CIO) Мэтт Хоуган нарықта крипто қысы өтіп жатқанын айтты.
Оның талдауынша, крипто қыс 2025 жылғы қаңтарда басталды, алайда ірі институционалдық кірістер «осы шындықты жасырған» – құлдырау тереңдігін бүркеген. Енді негізгі сұрақ – қыс қанша уақытқа созылады?
Нарықтағы әлсіздік крипто-қыс ұзаққа созылып жатқанын көрсетеді
Жуырдағы нарықтық шолуында Хоуган бағалардың жақында әлсіреуін уақытша түзетулер деп есептемейді. Керісінше, ол ағымдағы жағдайды «толыққанды крипто қыс» деп сипаттады және басты цифрлық активтердің елеулі құлдырауына назар аудартты.
Ол Bitcoin (BTC) қазіргі уақытта 2025 жылғы қазандағы тарихи максимумынан 39%-ға төмен саудаланып жатқанын атап өтті. Осы уақытта Ethereum (ETH) шамамен 53%-ға арзандады. Сонымен бірге, көптеген альткоиндер әлдеқайда қатты құлдырады.
«Бұл – бұқа нарығындағы түзету немесе “қарапайым түсу” емес. Бұл толығымен, 2022 жылдағыдай, “Тірі қалу” кинофильміндегі Леонардо Ди Каприо секілді, крипто қыс – артық левереджден бастап OG-лардың кеңінен пайда алуына дейінгі себептермен қозғалыс алған», – деді Хоуган.
Оның айтуынша, институционалдық сұраныс құлдырауды бүркеген негізгі факторға айналды. Bitwise 10 Large Cap Crypto Index деректерін пайдаланып, Хоуган айқын айырмашылықты атап көрсетті.
Биткоин, Эфириум және XRP (XRP) секілді институционалдық қолдау мықты активтер 2025 жылғы қаңтардан бері салыстырмалы түрде аздау төмендеді. 2025 жылы ETF қолжетімділігіне ие болған Solana (SOL), Chainlink (LINK) және Litecoin (LTC) секілді токендер қаттырақ шығынға ұшырады.
Алайда институционалдық қатысуы жоқ активтер шамамен 60%-тан 75%-ға дейін құлдырады. Оның сөзінше,
«Бұл үш топты ерекшелендіретін басты нәрсе – институттар сол активтерге инвестиция жасай алды ма, әлде жоқ па», – деді ол.
Осы кезеңде биржада сатылатын қорлар (ETF) және Digital Asset Treasuries (DAT) шамамен 744 000 биткоин жинақтады, олардың құны 75 млрд доллардан асты. Хоуган егер институционалдық қолдау осындай деңгейге жетпегенде, биткоиннің шығыны әлдеқайда жоғары болар еді деп санайды.
«Розница криптосы 2025 жылғы қаңтардан бері ауыр қысты бастан өткерді. Институттар кейбір активтердегі шындықты тек уақытша бүркеді», – деп түйіндеді ол.
Хоуган сондай-ақ нарық қатысушыларының көпшілігі қойған сұраққа тоқталды: институционалдық қабылдау өсуі, реттеушілік жағынан ілгерілеу, Уолл-стриттің кеңінен мойындауы секілді жағымды жаңалықтарға қарамастан, крипто бағалары неге әлі де түсіп жатыр?
Оның жауабы айқын: крипто қыстың түбінде жақсы жаңалықтардың әлдеқайда тез, тікелей әсері жоқ.
«Өткен қыс мезгілдерінде – 2018 немесе 2022 жылдары – криптоны бақылағандар есінде жақсы сақтаған — жақсы жаңалықтар қыс түбінде ешқандай нәтиже бермейді. Крипто қыстарында серпін болмайды, олар күйзелістен кейін ғана аяқталады», – деп қосты ол.
Дегенмен, ол атап өткендей, аюлы нарықтарда оң өзгерістер жиі ескерусіз қалса да, олар жоғалып кетпейді. Керісінше, оның пайымдауынша, олар «потенциалды энергия» ретінде жинақталып, көңіл-күй жақсарған шақта қалпына келуге сеп болуы ықтимал.
Хоуган нарықтың көңіл-күйін көтеруге ықтимал бірнеше факторларды атап өтті: күшейген экономикалық өсімге байланысты тәуекелге бейім инвестициялардың жандануы, Clarity Act байланысты жағымды жаңалық, биткоинды мемлекеттің қабылдай бастауы не жай ғана уақыттың өтуі.
Тарихи циклдерге қарай отырып, Хоуган крипто қыстар орташа есеппен 13 айға созылатынын айтады. Егер қазіргі қыс 2025 жылғы қаңтарда басталған болса, оның аяқталуы да алыс емес болуы ықтимал.
Ол басым болып отырған үмітсіздік пен құлдырау көңіл-күйі әдетте крипто қыстың соңғы кезеңіне тән екенін және ағымдағы құлдырау кезінде криптоның негізінде ештеңе өзгермегенін баса айтты.
«Мен қыс тезірек аяқталып, нарық қатты өсе бастайтынына сенемін. Қаңтар 2025 жылдан бері қыс өтіп жатқаны рас. Көктем міндетті түрде жақындап келеді», – деді Хоуган.
Крипто аю нарығы қашан басталды: уақыт шкаласы туралы пікірталас
Хоуган аюлы нарықтың басталуын 2025 жылғы қаңтардан бастайды, бірақ барлық сарапшылар осыған келіспейді. CryptoQuant зерттеу бөлімінің басшысы Хулио Морено институционалдық қатысуға байланысты активтердің нәтижелеріндегі айырмашылықтарға назар аударса да, уақыт кестесімен келіспейді.
«Мен қыстың 2025 жылғы қаңтарда басталғанына келіспеймін. Биткоин бағасы 2025 жылы тұрақты жоғары қозғалыс көрсетті және қазан айында жаңа тарихи максимумға жетті. Біз төтенше “бұқа фазасын” көрмедік немесе жылды оң нәтиже көрсетпегеніміз аюлы нарықта болғанымызды білдірмейді. Биткоин аюлы нарығы 2025 жылғы қарашада, он-чейн және нарықтық деректер көрсеткендей, басталды», – деп ол жариялады.
Басталу күні маңызды рөл атқарады. Тарихи тұрғыда, крипто қыстар шамамен 13 айға созылады. Егер құлдырау 2025 жылғы қаңтарда басталған болса, көктемгі қалпына келу жақында болуы ықтимал. Ал егер Морено дұрыс және нарық 2025 жылғы қарашада шыңға жеткен болса, аюлы кезең жалғаса береді.
«Уақыты оның аяқталу мерзіміне әсер етеді. Қазіргі болжамым — 2026 жылдың үшінші тоқсаны», — деп жазды Морено.
Нарықта өсім 2026 жылдың басында, Хуган болжағандай, бола ма немесе Мореноның мерзімі бойынша үшінші тоқсанға шегеру ықтимал, – оны уақыт көрсетеді. Анығы — нарық терең құлдырауда.
Тарих көрсеткендей, мұндай фазалар жалғыз бір себеппен емес, уақыт өте аяқталады. Алдыңғы циклдерге сүйенсек, келесі өсімге негіз қазір жасырын түрде қалыптасуда болуы ықтимал.
