Корея Банкі жариялаған соңғы қаржылық тұрақтылық туралы есеп кореялық крипто-инвесторлардың әрекетінде айтарлықтай өзгеріс барын көрсетеді — интенсивті жинақтаудан стратегиялы пайда алуға көшу байқалып, бұл жаһандық нарық динамикасына әсері туралы сұрақ тудырады.
Яғни, Bitcoin осы жылы 100 000 доллардан жоғары көтерілгенімен, кореялық инвесторлар екі еселеудің орнына ақшаларын қолма–қолға айналдырған.
Кореядағы тым жоғары сауда белсенділігінің бәсеңдеу белгілері байқалуда
Оңтүстік Корея жаһандық криптовалюта нарығында бұрыннан-ақ ықпалын күшейтіп келген. Дүние жүзі халқының аз ғана бөлігін құраса да, кореялық вон (KRW) жұптары сауда көлемі бойынша үнемі екі ірі фиат валютасының қатарына кіреді, кейде тіпті АҚШ долларынан асып түседі немесе онымен теңеседі.
Алайда Корея Банкі есебі инвесторлар әрекетінде айтарлықтай өзгеріс байқалатынын көрсетеді. Кореяда крипто айналымының деңгейі 156,8%-ға жетіп, әлемдік орташа көрсеткіш — 111,6%-дан едәуір жоғары болса да, осы белсенділіктің сипаты өзгерген. Енді кореялық бөлшек инвесторлар бұқа нарығында қуатты сатылымдарды қумай, позицияларын сату арқылы пайда алуда.
«Ішкі крипто нарығында айналым мөлшері жоғары, себебі қатысушылардың басым бөлігі жеке тұлғалар, олар қысқа мерзімді сауда арқылы табысқа жетуге тырысады», — деп атап өтті орталық банк.
Шоғырлану тәуекелдері мен нарық құрылымына қатысты алаңдаушылықтар
Есепте нарықтағы шоғырланудың ерекше деңгейі көрсетілген: Қаржылық қадағалау қызметінің дерегінше, 2024 жылдан 2025 жылдың маусымына дейінгі сауда көлемінің 91,2%-ы ірі 10% инвестордың үлесіне тиесілі. Осындай шоғырлану аз ғана қатысушы тарапынан баға манипуляциясы ықтималдығына алаңдаушылық тудырады.
Кореяның өзіндік нормативтік ортасы — корпоративтерді нарыққа қатыстыруға жол бермейтін және шетелдік инвесторларға отандық биржаларда саудалауға тыйым салатын ереже енгізіп, нарықты түгелге жуық бөлшек трейдерлер бақылауына көшірген. Профессионалды маркетмейкерлер болмауы өтімділік тапшылығына әкелді, мұны дәлелдеген — қазан айындағы нарық құлдырауында Bithumb-та Tether 5 есе қымбаттады.
Әлемдік тізбекті әсер
Кореялық трейдерлер нарықтан кетсе, әлемдік нарықтар оны аңғарады. Тарихи деректер бойынша, 2017 және 2021 жылдардағы бұқа циклдарында Upbit және Bithumb сияқты кореялық биржалар әлемдік сауда көлемі бойынша көш бастаған. «Кимчи премиум» деп аталатын құбылыс — кореялық крипто бағалары халықаралық көрсеткіштерден қымбат болған кезде — бөлшек инвестор эйфориясының сенімді белгісі ретінде қызмет етті.
Пайда алуға көшу ағымдағы көтеріліс қарқынының алдыңғы циклдерге қарағанда бәсеңдеуіне себепкер болуы да ықтимал. Кореялық бөлшек инвесторлар бұрынғыдай белсенді сатып алушы ретінде қатыспағандықтан, жаһандық тапсырыс кітаптары негізгі жинақтау кезеңдерінде сатып алу қысымының маңызды бөлігінен айырылды.
Бұл өзгеріс өзінен-өзі болып жатқан жоқ. Корея Банкі бұған дейінгі есебінде ішкі криптовалюта нарығы баяулауының себебін жергілікті акциялар нарығының қарқынды өсуімен байланыстырды. KOSPI жыл басынан бері 70%-дан аса ұлғайып, жаһандық негізгі индекстер арасында көш бастады, Samsung Electronics және SK Hynix секілді ЖИ-мен байланысты акциялар есебінен.
Ірі кореялық крипто-платформалардағы тәуліктік сауда көлемі 2024 жылғы шыңмен салыстырғанда 80%-дан астам құлдырады, себебі жергілікті инвесторлар өз капиталын акциялар мен АҚШ-тың левереджделген ETF-тарына бағыттаған. Сарапшы AB Kuai Dong: «Крипто саласындағы кореялық бөлшек инвесторлар қайда кетті? Жауабы: көршілес акциялар нарығына», — деп қорытынды жасады.
Әртүрлі жолдар: Корея және әлемдік институционалды қабылдау
Жаһандық нарықпен салыстырғанда айырмашылық айқын. Корея бөлшек инвесторлар бақылайтын нарық ретінде қалғанымен, халықаралық нарықтар 2024 жылдың қаңтарында SEC spot Bitcoin ETF-тарын мақұлдағаннан кейін жылдам институционалдануға бет бұрды. Бұл өнімдерге таза кіріс ретінде 54 млрд доллардан астам қаржы тартылып, BlackRock-тың IBIT қоры ғана 50 млрд доллардан аса басқарудағы активті жинаған.
Корея Банкі есебі осы бағыттың айырмашылығын танып, жаһандық крипто нарығы дәстүрлі акциялармен барған сайын тығыз өзара байланыс орнатқанын көрсетеді, әсіресе макроэкономикалық күйзелістер не монетарлық саясаттың өзгеруі кезінде. Bitcoin-нің S&P 500 индексімен корреляциясы 2020 жылдан бері айтарлықтай өскен, бұған институционалдардың қатысуы, корпоративтік қазынаға енгізу және ETF-тың таралуы ықпал етуде.
Корея нарығы, керісінше, осы жаһандық тенденциялардан айтарлықтай оқшау қалған. Орталық банк мұны бөлшек инвесторлар шоғырлануының жоғары болуымен, өтімділік тапшылығымен әрі капиталға бақылау механизмдерінің арбитраж мүмкіндіктерін шектеуімен түсіндіреді.
Келесі не болмақ: көкжиекте институттандыру пайда болуы ықтимал
Есепте Корея нарығындағы ерекшеліктер реттеуші реформалар алға басқан сайын азаюы ықтимал екені айтылған. Үкімет маусым айынан бастап коммерциялық емес ұйымдарға цифрлық активтерді сатуға рұқсат беріп, содан бері кәсіби инвесторларға сынақ ретінде сауда жасауға мүмкіндік жасады. Сондай-ақ spot Bitcoin ETF-ты мақұлдау мәселесі бойынша талқылау жүргізіліп жатыр.
Корея Банкі қаржы ұйымдары мен шетелдік инвесторларға қатысу мүмкіндігі берілсе, дұрыс маркетмейкинг механизмдерін қалыптастыруға және өтімділік шектеулерін жеңілдетуге көмектеседі деп болжайды. Институционалды қатысушылар саны артса, сауда көлеміндегі құбылмалылық қысқарып, айналым мөлшері уақыт өте келе төмендейді деп көрсетілген.
Алайда орталық банк ықтимал тәуекелдер туралы да ескертеді. «Нарыққа ақпараттық және капиталдық артықшылығы бар корпоративтер мен шетелдік инвесторлар қосылғанда, ішкі крипто бағалары сұраныс пен ұсыныс өзгерісіне сезімталдау болуы ықтимал», — деп есепте көрсетілген, әрі өтпелі кезеңде мұқият бақылау қажеттігін атап өтті.
Негізгі тұжырымдама
Кореяның крипто нарығы шешуші кезеңге жетті. Агрессивті сатып алудан пайда алуға көшу инвесторлардың ересектігін көрсетеді, бірақ жаһандық нарық импульсінің маңызды көзі жойылады. Институционалдық құрылымдар пайда болса және реттеуші кедергілер жойылса, Кореяның жаһандық крипто динамикасына әсері қарапайым бөлшек көлемнен дамыған капитал ағынына ауысатын түрі бар.
Әзірге жаһандық раллиді тек кореялық бөлшек трейдерлер басқарған кездер тарихқа кетіп барады—осы өзгеріс алдағы нарық циклдері үшін көңіл-күй паттерндерін түбегейлі өзгерте алады.
