Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Борис Джонсон Bitcoin-ді құлауына белгіленген «алып Понци схемасы» деп атады.
Жуырдағы мақалада бұрынғы басшы өз ойын жеке оқиғасы мен тарихи валюталармен салыстыра отырып, трлн долларлық актив санатына баға берді.
Boris Johnson bitcoin-де өкілеттіктің жоқ екенін айтып отыр
Джонсон өзінің сынын танысының 500 фунтқа Bitcoin инвестициясы арқылы 20 000 фунт жоғалтқаны туралы оқиғамен байланыстырды.
Бұрынғы премьер-министр бұл жағдайды интернеттегі түсініксіз алымдар мен жалпы жыртқыштық орта салдары деп атады.
«Егде жастағылар Bitcoin атымен неғұрлым алданса, соғұрлым тезірек үмітсіздік орнап, сенімсіздік күшейеді. Мен басынан бастап барлық криптовалюталар негізінен Понци схемасы деп күдіктеніп келдім, қолдануға жарамды жағдайлар өте аз», – деп жазды ол.
Джонсон үшін бұл оқиға орталықтандырылмаған жүйенің маңызды құрылымдық кемшілігін көрсетеді, оның ойынша, жүйе нақты пайдадан гөрі «сенімсіздікті тоқтата тұруға» негізделген.
Ол алтынның немесе сирек Pokémon карталарының да анық танылатын тартымдылығы мен ішкі саудаланатын құндылығы бар екенін айтты. Ал Bitcoin – тек «компьютерлер тізбегінде сақталған сандар жиыны» ғана деп түйіндеді.
Рим империясымен тарихи параллель жүргізген Джонсон тарихта валютаның құны шығаратын орталық биліктің сенімінен туындағанын атап өтті.
«Рим империясының алғашқы кезеңінде инфляция деңгейі өте төмен болды, себебі адамдар сол монетада бейнеленген билікке толықтай сенді», – деді Джонсон.
Заманауи фиат валюталары үкіметтің шамадан тыс шығындары нәтижесінде құнсызданатынын мойындаса да, ол әмбебап сенім үшін егемен мемлекеттің қолдауы маңызды деп атап өтті. Ал Bitcoin орталық шығарушысыз қалғанына сын айтты.
«Барлық мәселе, олар айтқандай, оның орталықтандырылмағанында. Бұл саясаткерлер басқаруға жол бермейді. Үкіметтің шашып-төгіп жұмсауы арқылы құнсыздануы мүмкін емес. [Бұл] құнсызданса, шағымданып айтатын адам жоқ екенін де білдіреді. Орнынан алатын орталық банкир де жоқ, қызметтен кетіретін үкімет те жоқ. Барлығы аяқасты бұзылса, жауап беретін ешкім жоқ», – дейді ол.
Соңында криптовалюта желісін Джонсон толықтай сенгіш жаңа инвесторлардың үздіксіз ағымына ғана сүйенетін, тұрақсыз Понци схемасы ретінде сипаттады.
Сенім дағдарысы сөзсіз осы саланың өлімге әкелетін әлсіздіктерін әшкерелеп, кеш қосылғандарды тақырға отырғызады деп ескертті.
«Ықтимал, мен қателесермін. Ықтимал, бұл компьютермен жасалған валюталар бағасы тоқтаусыз өсе түседі. Бірақ бұл тек сенімге байланысты – ал мен қазір сенімнің күйреуі туралы көптеген әңгіме ести бастағандықтан, он жылдан кейін Pokemon карталарына салынған инвестиция анағұрлым тиімді ұзақмерзімді таңдау болады деп ойлаймын», – деп қорытындылады ол.
Крипто қауымдастығы бұрынғы премьер-министрдің уәжіне қарсы шығып отыр
Цифрлық активтер қауымдастығы жедел түрде қарсылық білдіріп, Джонсонның мақаласында орталықтандырылмаған қаржының механизмдері мен қазіргі макроэкономикалық жағдай толықтай дұрыс түсіндірілмегенін айтты.
MicroStrategy атқарушы төрағасы Майкл Сэйлор Понци cызбасымен салыстыруға түбегейлі қарсы шықты. Оның айтуынша, нағыз Понци схемасы орталық операторға, жалған табыстарға уәде беретін адамға және жаңа салымшылардың қаржысын бұрынғы қатысушыларға төлеуге сүйенеді.
Алайда, ол BTC-ның шығарушысы, жарнамалаушысы немесе кепілдендірілген кірісі жоқ екенін атап айтты. Оның пікірінше, бұл ірі криптовалюта – ашық, орталықтандырылмаған ақша желісі, оның басқаруында айқын код пен нарықтық сұраныс тұр.
Ұлыбританияның бұрынғы қаржы министрі Квази Квартенг, қазір Stack Bitcoin Treasury-дің тең құрылтайшысы да осы пікірді қуаттады. Оның айтуынша, Bitcoin-ді Понци схемасы деп атау – интернеттің алғашқы жылдарын қаржылық пирамидаға теңеумен бірдей.
Квартенг Ұлыбританиядағы саяси элитаның қаржылық инновация кезінде «басқару тетігін ұйқысында ұстап», «жылдар артта қалғанын» баса айтты.
«Bitcoin ешқайдан пайда бола салған жоқ. Бұл – өте ұзақ оқиғаның, ақшаның эволюциясының соңғы тарауы. Алтыннан бастап, алтынмен қамтамасыз етілген қағазға, одан әрі орталық банктер басқаратын таза фиат валюталарына дейін. Тарихты байыппен зерттеген әр адам, шектеулі ұсынысқа ие орталықтандырылмаған ақша желісінің пайда болуы заңдылық болғанын көре алады», – деп жазды ол X желісінде.
Сонымен қатар, сала мамандары Джонсонның қысқа мерзімді үрдіс туралы айтқан сөзін теріске шығаратын, нарықта байқалатын нақты факторларға назар аударды.
Шынында, соңғы бірнеше жылда Bitcoin-ді ірі институционалдық құрылымдар кеңінен қабылдап жатқаны белгілі. Осы кезеңде Wall Street активтерді басқарушылары спот Bitcoin биржалық қорларында ондаған млрд долларды басқарып отыр.
Компаниялар және Wall Street тарапынан интеграцияланғанымен қатар, орталықтандырылмаған тартымдылық енді егемендік деңгейге де жетті. Атап айтқанда, Америка Құрама Штаттары сынды мемлекеттер өздерінің қаржылық инфрақұрылымын қорғау үшін стратегиялық ұлттық Bitcoin қорларын құруда және ұсынуда.
