Дубайдың шөлейт ыстығы крипто нарығының қарқындылығын бейнелеуде әрдайым метафора болып келді: ол кешірімсіз, сәулелі әрі бір түнде пейзажды түбегейлі өзгерте алады. Бірақ Binance Blockchain Week (BBW) шымылдығы жабылғанда, бұл жолғы жылу тек атмосферада емес, өндірістік деңгейде екені анықталды.
Крипто индустриясы жылдар бойы өзіне тек төзетін емес, сонымен бірге оны түсінетін мекен іздеп кезіп жүрді. Біз алғашқы кезеңдегі Цугтегі өрлеуден бастап, Сингапурдағы реттеулердің қатаңдануы мен АҚШ-тағы заңнамалық тоқырауға дейін түрлі «орталықтардың» өрлеуі мен құлдырауын көрдік. Алайда, BBW орталықтың ауысқанын анық көрсеткен айқын белгіге айналды.
Осы іс-шараның көрінісін ашып көрсету үшін біз бұл эволюцияның алдыңғы шебінде жүрген екі негізгі тұлғамен сөйлестік: Фернандо Лилло Аранда, Zoomex компаниясының маркетинг директоры, және Гриффин Ардерн, BloFin Research & Options Desk басшысы. Олардың көзқарасы арқылы және сахнада басым болған трендтерді талдай отырып, біз «төртінші технологиялық революция» тұрақты штаб-пәтерін тапты ма, соны зерттейміз.
Нарративтің өзгеруі: хайптан нақты инфрақұрылымға көшу
Coca-Cola Arena залдарында жүріп, әңгіменің басты тақырыбы келесі мемкоин немесе өткінші NFT тренді емес екенін байқадық. Оның орнына, ауада институционалды интеграцияға қатысты кәсіби терминдер мен тұжырымдар көп естілді. Үстем үш нарратив күн тәртібін тек анықтап қана қоймай, оған түбегейлі жаңаша реңк берді.
Нақты активтердің (RWA) өсуі
RWA конференцияның сөзсіз көшбасшысы болды. Әңгіме бұған дейінгі «үйді токенизациялай аламыз ба?» кезеңінен өтіп, енді «қалайша 100 трлн долларлық жаһандық облигациялар нарығын он-чейнде бейнелей аламыз?» тақырыбына ауысты. BBW барысында дәстүрлі банк алпауыттары мен DeFi протоколдарының тоғысқанына куә болдық. Енді нарратив банктерді «бұзу» төңірегінде емес, оларға тиімдірек есеп айырысу қабатын ұсынуда болып отыр.
ЖИ және Web3: өзара әрекеттесетін ми
RWA – дене болса, жасанды интеллект – оның миы. Талқылаулар мәліметтер түпнұсқалылығы мен орталықтандырылмаған есептеу секілді ЖИ-дің «қара жәшік» мәселелерін блокчейн қалай шеше алады деген сауалға арналды. ЖИ модельдері «үлкен технологиялық» компаниялар тарапынан барған сайын орталықтандырылып жатқан заманда, BBW аудиториясы DePIN (орталықтандырылмаған физикалық инфрақұрылым желілері) тақырыбына көп көңіл бөлді, яғни ЖИ-дің ашық әрі мөлдір болуын қамтамасыз ететін аппараттық қуатты крипто ынталандырулары арқылы құруда.
Layer-2 және модульдік соңғы кезең
Техникалық тұрғыдан назар «L1 соғыстарынан» «қолдану қабатына» ауысты. Күн тәртібін енді Ethereum және Bitcoin Layer-2 ақыры масштабталу дилеммасын қалай шешіп жатқанына қатысты сұрақтар басты. Консенсус қандай? Болашақ – модульдік. Пайдаланушы қай блокчейнді қолданып отырғанын тіпті байқамайтын дәуірге аяқ басып жатырмыз – күрделілік көрінбейді, тек тиімділік қалады.
Сабырлы бұқа көңіл-күйі: Moon-Boy дәуірінің аяқталуы
Іс-шарадағы ең ерекшеленетін аспект – жалпы көңіл-күй еді. 2021 санасыз асау оптмизмімен есте қалса, 2024/2025 – ұстамды оптимизммен сипатталады. Жедел байып кетуді көздеген энергия айқын байқалмады. Қатысушылар мен индустрия көшбасшылары сақтықпен бірге терең оптимизм көрсетті. Бұл «институционалды бұқа көңіл-күйі» саланың өз Lehman Brothers (FTX) сәтін бастан өткеріп, одан анағұрлым мықты шыққанымен байланысты. Көңіл-күй қысқамерзімді баға қозғалысына қатысты бейтарап болды, бірақ ұзақмерзімді қабылдау тұрғысынан аса оптимистік. Индустрия жетіліп отыр, оған енді өмір сүруін дәлелдейтін күн сайынғы жасыл шам қажет емес.
«Yacht Effect»: капитал нақты қайда ағады
Панельдер интеллектуалды негіз ұсынса, байланыс орнату шаралары, көбінесе Дубай маринасындағы сәнді яхталарда өткендер, капитал көзіне айналды. BBW-дағы нетворкинг нақты, бірден байқалатын нарықтағы сұранысты белгілі секторларға бағыттады.
Іс-шарадан кейін бірден «дәліз капиталы» қорларының Таяу Шығыстағы дәстүрлі отбасылық кеңселерден тікелей DeFi 2,0 және Bitcoin-ге негізделген стейкинг жобаларына ағылғанын байқадық. Дубай секілді салықтық бейтарап аймақта негізін қалаушылар мен өтімділік жеткізушілерінің физикалық жақындығы процесті жылдамдатады. Лондонда немесе Нью-Йоркте алты ай уақыт алатын келісімдер DIFC-де (Дубай халықаралық қаржы орталығында) кофе үстінде алты күн ішінде аяқталуда.
Реттеу: қарсыластан сәулетшіге дейін
BBW-дағы ең маңызы зор әрі терең өзгерістердің бірі реттеушілердің рөлі болды. Бұған дейін бақылаушы органдардың қатысуы қорқыныш туғызса, Дубайда ол сенімділік қалқанына айналды.
VARA (Virtual Assets Regulatory Authority) және жаһандық қаржы қадағалаушы агенттіктердің қатысуы әңгімеге «рұқсат сұраудан» «әріптестік құруға» ауысуына мүмкіндік берді. Бұл ынтымақтастық жаһандық қаржы институттарына қажетті «жасыл жарық» сыйлады. Кезінде реттеуші сахнаға шығып, инновацияны қолдау туралы сөз қозғап, оны тұншықтыру емес екенін айтса, бүкіл актив класының сенімділігі артады. Бұл енді «көлеңкелі нарық» емес; жаңа қаржылық стандартқа айналды.
Қорытынды: Дубай ажырамас орталық па?
Ең соңғы және, бәлкім, ең маңызды сұрақ – Біріккен Араб Әмірліктері «орталықтар соғысында» ақыры жеңіске жетті ме? Бұған жауап алу үшін аймақты ерекше ететін стратегиялық ұстанымға назар аударайық.
Фернандо Лилло Аранда, Zoomex компаниясының маркетинг директоры, аймақты тек орналасқан орын ретінде емес, жаһандық өзгерістің негізгі іргетасы деп санайды. Фернандо үшін БАӘ-нің мақсаты айқын:
«Мен Дубай блокчейн экожүйесіне қатысы бар әрбір компания үшін әлемдік үздік үш орталықтың біріне айналып келе жатыр деген пікірмен келісемін», – дейді Аранда. «Олар төртінші технологиялық революцияға сенеді».
«Төртінші технологиялық революция» ұғымы өте маңызды. Себебі, блокчейн – оқшау тренд емес, әлемнің жұмыс істеу тәсілін түбегейлі қайтаратын фактор, яғни бу қозғалтқышы не интернет секілді ауқымды өзгеріс. Аранда пікірі бойынша, осы революцияны қабылдай отырып, Дубай тек қонақтық тізгінін ұстаған жоқ, келесі ғасырдағы жаһандық сауда инфрақұрылымын құрумен айналысады.
Алайда орталық қабылдануы үшін стартаптар мен «сенім» ғана жеткіліксіз; оған институционалды терең өтімділік қажет. Осы тұста Гриффин Ардерн, BloFin Research & Options Desk басшысы, аймақтың бәсекелік басымдығына қатысты нақты тұжырым ұсынады. Ардерн пікірінше, БАӘ жетістігі – достық пейіл мен қаржылық тартылыс күшінің бірлесуі.
«Басқа өңірлермен салыстырғанда, Дубай мен Абу-Даби криптовалюталарға және оффшорлық қаржыға ықылас танытуда жоғары деңгей көрсетіп отыр, оған Blockchain Life [және BBW] дәлел бола алады», – деп түсіндіреді Ардерн.
Ол бұл тартымдылық тек «крипто-нэйтив» қауымға ғана емес екеніне назар аударады. Мұнда дәстүрлі «Big Money» көші-қоны жайында сөз болып отыр. Ардерн Батыстағы қаржы орталықтарын алаңдатуы тиіс өзгерісті ерекше атап өтеді:
«Blockchain Life-тан бөлек, крипто компаниялар мен оффшорлық қаржы институттарына арналған тиімдірек салық және реттеуші саясат Дубай мен Абу-Дабиді әлемдегі крипто орталықтардың бірі ғана емес, сонымен қатар маңызды оффшорлық қаржы орталықтарының біріне айналдырады. Man Group, Brevan Howard, Millennium сондай-ақ Point72 сияқты хедж-қор алпауыттарының жергілікті крипто ұйымдарымен қатар болуы БАӘ-нің жаһандық криптовалюта индустриясындағы орнықты рөлін одан әрі күшейтеді.»
Millennium және Point72 сияқты атаулардың аталуы ерекше маңызды. Бұлар «крипто қорлар» емес, дәстүрлі хедж-қор әлемінің алыптары. Олардың БАӘ-де крипто биржаларымен әрі протокол негізін қалаушыларымен қатар орналасуы Еуропада немесе АҚШ-та кездесе қоймайтын ерекше синергия қалыптастырып отыр.
Қорытынды: Web3-тің жаңа дүниежүзілік тәртібі
Binance Blockchain Week-тен алатын тұжырымдама – индустрия өзінің «қауіпсіз айлағын» тапты. Фернандо Лилло Аранданың «4-технологиялық революциясы» мен Гриффин Ардердің «хедж-қорлар көші» біріге отырып, әлемдік қаржы салмағының шығысқа қарай ауысуына қуатты күш болып отыр.
Дубай «осал» болғаны үшін емес, «айқын» болғаны үшін өз позициясын нығайта алды. Өзгергіштікпен өркендейтін, бірақ белгісіздікпен құрдымға кететін салада БАӘ ұсынған анықтығы – ең құнды ресурс.
DXB әуежайынан делегаттар ұшып жатқан кезде, көңіл-күй айқын сезілді: криптоның «Жабайы Батысы» дәуірі аяқталды. Цифрлық Шығыс кезеңі басталды. Сіз әзірлеуші, маркет-мейкер немесе институционалдық инвестор болсаңыз да, BBW-ден берілген хабар айқын: егер сіз Дубайда болмасаңыз, онда шешім қабылданатын орында емессіз.
