Ертең, 11 ақпан, 2026 жылы алғашқы L1-zkEVM семинары блокты валидациялауды жылдам, арзан әрі тиімдірек ететін жаңа жүйеге алғашқы көзқарас ұсынғалы отыр.
Әр транзакцияны қайта орындаудың орнына, Ethereum жақын арада нөлдік білімге негізделген (ZK) дәлелдерге сенуді жоспарлап отыр, осылайша валидаторлар блок дұрыстығын криптографиялық дәлелдер арқылы тексереді.
Ethereum-ның ZK-дәлелдерге өтуі блокты тексеруді қайта анықтай алатын себебі
Ethereum Foundation зерттеушісі Ladislaus.eth бұл жаңартуды «желінің тарихындағы ең маңызды өзгерістердің бірі» деп атады.
Бұл өзгеріс L1-zkEVM 2026 жол картасының бөлігі болып табылады және ЕIP-8025 (Қосымша орындау дәлелдері) функциясына басымдық береді. Бұл арнайы валидаторларға – zkAttester-лерге – әр транзакцияны тексерудің орнына, блоктарды криптографиялық дәлелдер арқылы растауға мүмкіндік береді.
Бұл өзгеріс ерікті, яғни ешкімді жаңартуға мәжбүрлемейді әрі барлық қолданыстағы түйіндер бұрынғыдай жұмысын жалғастырады. Дегенмен, оны таңдағандар үшін артықшылықтар айтарлықтай бола алады.
«Алғашқы L1-zkEVM breakout қоңырауы 11 ақпан, 2026 жылы сағат 15:00 UTC-ге жоспарланған», – деп жазды Ladislaus.eth.
Қазіргі таңда блокты валидациялау үшін барлық транзакцияларды қайта орындауға тура келеді; желі кеңейген сайын бұл көп уақыт пен ресурс талап етеді.
ZK-дәлелдер zkAttester-лерге бүкіл блокчейнді сақтамай-ақ, блоктың дұрыстығын іс жүзінде бір сәтте тексеруге жол ашады.
Бұл тек жылдамдыққа қатысты емес. Аппараттық, жады және өткізу қабілеті талаптарын төмендете отырып, Ethereum әлдеқайда қолжетімді бола түседі.
Жеке стейкерлер мен үй валидаторлары кәдімгі тұтынушылық құрылғыларды пайдаланып, толықтай қатыса алады. Бұл желінің орталықсыздануын және «сенбей, тексер» қағидатын сақтауға сеп болады.
Жоғары газ лимиттері мен жылдамырақ орындау да ұсақ қатысушыларды ығыстырмай-ақ мүмкін болады.
EIP-8025 икемділік пен қауіпсіздікке басымдық береді. Әртүрлі клиенттерден алынған дәлелдер бүкіл желі бойынша таратылады, ал валидаторлар блокты олардың жеткілікті тәуелсіз дәлелдерін (қазіргі ұсыныс бойынша, бесеудің үшеуі) тексергенде ғана қабылдайды.
Бұл ұстаным әртүрлі клиенттік бағдарламалық жасақтаманы сақтай отырып, желіні қауіпсіз, инклюзивті әрі орталықтандыруға қарсы етеді.
Институционалды қарқын мен ертеңгі шеберлік сабағы Ethereum валидациясы үшін жаңа дәуірдің басталғанын көрсетеді
Дәл уақытында қолға алынуда. 2026 жылы Ethereum-ға институционалды қызығушылық күрт өсіп отыр: Fidelity Digital Assets, Morgan Stanley, Grayscale, BlackRock және Standard Chartered желіге белсенді түрде инвестиция құйып немесе инфрақұрылым құра бастады.
«2026 жылы Ethereum жылдам басталды… Бір ай өтті. Алда қызықты жыл болады», – деп бөлісті Ethereum Foundation кәсіпорын бөлімінің жетекшісі Дэвид Уолш.
Токенделген активтер, стейблкоиндер мен стейкинг өнімдері ауқымын кеңейтіп жатыр, ал Glamsterdam хард форкы (proposer-builder separation, ePBS енгізілген) L1-де ZK-дәлелдерді қолданудың практикалық жүзеге асырылуын қолдайды.
L1-zkEVM дамуы сондай-ақ Layer 2 rollups және Ethereum блоктарын растап үлгерген zkVM жеткізушілері ZisK, openVM мен RISC Zero үшін де тиімді. Execution witness пен ZK VM API стандарттау бірыңғай инфрақұрылым қалыптастырып, әрі L1 валидаторларына, әрі L2 протоколдарына сол дәлелдерді пайдалануға мүмкіндік береді.
11 ақпан семинары алты негізгі тақырыпты қамтиды:
- Execution witness пен guest бағдарламаны стандарттау
- zkVM-guest API стандарттау
- Консенсус деңгейінде біріктіру
- Prover инфрақұрылымы
- Benchmarking және
- Қауіпсіздік үшін ресми верификация.
Ethereum-ның 2026 жылғы жол картасындағы блок валидациясын ерікті, дәлелдерге негізделген және әлдеқайда тиімді етуге арналған ресми бастамасы осылай басталады.
Егер оны пайдалану өссе, EIP-8025 қайтадан толық тексеруші түйіндерді ноутбуктерде іске қосуға жол ашып, Ethereum-ның негізгі деңгейін ауқымдай алады, орталықсыздандыру немесе қауіпсіздіктен айырыла қоймайды.
Валидаторлар, әзірлеушілер және қарапайым пайдаланушылар үшін Ethereum-ның блок валидациясы дамудың жаңа дәуіріне аяқ басқалы тұр деуге болады.
Ертеңгі L1-zkEVM семинары Ethereum үшін The Merge-ден бергі ең ауқымды архитектуралық серпіліске алғашқы көзқарас сыйламақ.
