2025 жылы орталықтандырылған криптобиржалар (CEX) арасындағы бәсеке өзгере бастады. Жылдамдық пен өтімділік әлі де маңызды болды, алайда енді ол жеткіліксіз еді. Реттеуші органдар ірі нарықтарда әлдеқайда қатаң шекара белгіледі. Кәсіби трейдерлер деривативтерге көбірек мән бере бастады. Сонымен қатар орталықтандырылмаған платформалар да назарды, сауда көлемі мен тәжірибені он-чейнге бағыттай бастады.
Gate биржасы ең ескі әрі белсенді жұмыс істеп тұрған биржалардың бірі ретінде, жыл көлемінде рекордтық жаңалықтар мен құрылымдық өзгерістерге толы кезеңді бастан кешірді. 2025 жылы компания топ ішіндегі ребрендингті аяқтап, енді Gate.com атымен жұмыс істеуге көшті. Мальтадағы компаниясы арқылы Еуропада жұмыс жүргізуге рұқсат беретін MiCA лицензиясын алып, Дубайдағы VARA-дан толыққанды лицензияны иеленді. Реттеушілік нәтижелермен қатар Gate институционалдық сауда процестерін және он-чейн қатысуын қолдау үшін инфрақұрылымын да кеңейтті.
BeInCrypto журналисімен сұхбат барысында Gate-тің негізін қалаушы әрі бас директоры доктор Хан осы шешімдердің өткен жылдағы қалыптасуы, нарық құрылымының соңғы бұқа циклінен бері қалай өзгергені, және компанияның 2026 жылы жаңа кезеңге қалай дайындалып жатқаны туралы әңгімеледі.
Жаппай саудадан институционалды инфрақұрылымға дейін
Крипто нарығы бірнеше бұқа циклінен өтті, әр қайсысын түрлі қатысушылар тобының белсенділігі қалыптастырды. 2021 жылы раллидің негізгі қозғаушы күші розница алып-сатушылары болды. Жеке трейдерлер биржаларға жаппай ағыла келіп, жаңа тіркелген токендер мен NFT жобаларды қуалайтын. Сауда шешімдерін көбіне баға динамикасымен қатар әлеуметтік желідегі көңіл-күй де анықтады.
Төрт жылдан соң қазіргі циклдің қоршаған ортасы айтарлықтай өзгерді. Ірі активтерді басқаратын компаниялар енді нарыққа крипто-ETF арқылы кірді, ірі банктер стейблкоиндер мен он-чейн есеп айырысуын зерттеп жатыр. Енді капитал бірінші кезекте тұтынушыға бағытталған қосымшалар арқылы емес, атқару сапасына, капитал тиімділігіне және жүйе сенімділігіне баса назар аударатын институционалдық арналары арқылы қозғалады.
Осындай ортада Gate өз инфрақұрылымын кеңейту арқылы сауда әрекеттерінің кең ауқымын қолдауға кірісті. Платформа бастапқыда қарапайым пайдаланушыларға бағытталғанымен, 2025 жылы кәсіби және институционалдық талаптарға сай құралдарға тереңірек инвестиция жасалды.
«Кәсіби трейдерлер мен институционалдық клиенттерге кәсіби интерфейс, мысалы, API арқылы сауда жасау маңызды. Сол себепті біз оларға API ұсынамыз, – деді доктор Хан BeInCrypto басылымына. – Сонымен қатар, оларға тезірек қосылу, төмен кешеуіл, өте жоғары сауда жылдамдығы керек, бұны біз жоғары жиілікті сауда деп атаймыз. Соларға осындай қызмет түрлерін көрсетуіміз қажет».
Осы бағыттағы нақты қадамның бірі 2025 жылдың қазан айында CrossEx платформасының іске қосылуы еді. Кәсіби инвесторлар, сандық сауда топтары және институционалдық клиенттерге арналған CrossEx бірнеше сауда алаңындағы орындау және капиталды басқаруды бір жүйе арқылы іске асыруға мүмкіндік беретін кросс-биржалық сауда мен клиринг алаңы ретінде жасалды.
Доктор Ханның айтуынша, өнім кәсіби трейдерлердің іс жүзінде қалай жұмыс істейтініне сүйене отырып жасалды. Көптеген трейдер бір уақытта бірнеше биржада сауда жасап, бөлшектелген баланс пен кепілзатпен қатар жұмыс істейді. CrossEx осыны бірыңғай интерфейс пен бірлескен API арқылы оңайлатып, пайдаланушыларға өз крипто активтерін әртүрлі платформаларда тиімді басқаруға мүмкіндік береді.
«Осылайша, олар активті әртүрлі платформа арасында лезде аудара алады. Бұрынғыдай, әр платформа арасында шығарып, салудың қажеті жоқ», – деді ол.
2025 жылы жеке трейдинг қайда бағыт алды
2025 жылы институционалдық капитал нарықтағы өтімділіктің басты қозғаушысы болғанымен, розница белсенділігі де нарықтағы назар мен нарратив бағытына үлкен әсер етті. Доктор Хан осы жылы ерекше көзге түскен бірнеше үрдіске тоқталды. Bitcoin мен Ethereum сияқты blue-chip активтерді саудалаумен қатар, оның айтуынша, мемкоиндер әлі де «өте ыстық әрі белсенді» күйінде қалды.
Осы жылы саяси тақырыптағы мемкоиндердің күрт өсуіне мысал ретінде ол Trump мем-токенін атап өтті.
«Trump мемкоинін еске алыңызшы. Соның әсерінен басқа да көптеген мемкоиндер шықты. Адамдар оларды белсенді саудалайды. Мемкоиндерде жаңа идеялар, жаңа мүмкіндіктер көбірек болғандықтан, оларды саудалаған ұнайды», – деп түсіндірді ол.
Сондай-ақ ол кәсіби трейдерлер арасында мезгілсіз сауданың (perpetual trading) танымалдығының өсіп келе жатқанын атап өтті. Доктор Хан бұл трендтің себебін трейдерлерге қолжетімді құралдар ауқымының кеңеюімен байланыстырды.
«Perp саудасында оларда қосымша мүмкіндіктер бар. Үлкен левередж қолдана отырып, активтерін сауда кезінде әлдеқайда тиімді пайдалана алады. Бұрын көп пайдаланушы тек spot саудасында қала беретін, өйткені басқа таңдау болмаған. Ал қазір түрлі опциялар бар, қызметтер де көбейді», – деді ол.
Доктор Хан орталықтандырылған қаржыдан орталықтандырылмаған платформаларға қарай пайдаланушылардың ауысу үрдісін де атап өтті. Осы жылы розница сауда белсенділігі барған сайын орталықтандырылмаған платформаларға шоғырланды. Мұндай платформалар жаңа нарыққа тезірек қол жеткізу, жаңадан шығарылған токендерді алғашқы сәтте иелену және өз әмияныңды өзіндік басқарумен тікелей сауда жүргізуге мүмкіндік берді.
Мысал ретінде мемкоин саудасын келтіре отырып, ол қазір мемкоин саудасының негізгі көлемі DeFi-да өтетінін айтты. Сонымен қатар, оның сөзінше, осы жылы мезгілсіз сауда да тез он-чейнге ауысып жатыр.
Инфрақұрылымды орталықтандырылған биржадан тыс кеңейту
Пайдаланушыларды мүлде басқа жаққа бағыттаудың орнына орталықтандырылмаған платформалардың дамуы орталықтандырылған биржалар үшін ұсыныстарын кеңейтіп, розница пайдаланушыларын екі ортада қатар ұстап қалуға мүмкіндік берді. Gate те осы бағыттан тыс қалған жоқ. Жыл бойы компания орталықтандырылған жүйелерге тән сенімділік пен өнімділіктен бас тартпай, он-чейн нарығымен тікелей әрекет жасағысы келетін пайдаланушыларды қолдау үшін платформаның негізі кеңейтілді.
2025 жылдың қазан айында Gate Optimism Stack негізінде және толық EVM-мен үйлесімді Gate Layer, 2-ші деңгейлі желісін іске қосты. Компания бұл желіні өз он-чейн стратегиясының инфрақұрылымдық қабаты ретінде көрсетті. Gate Perp DEX – он-чейнде мезгілсіздер платформасын және басқа да Web3 құралдары, мысалы, Gate Layer-де кодсыз токен жасауға арналған Gate Fun эйрдроп алаңы тәрізді жобаларды қолдау мақсатында іске қосылды. Мақсат жаңа пайдаланушыларды тарту үшін орталықтандырылмаған қолжетімділікті қамтамасыз етіп, жылдам орындаушылық, құн тиімділігі және нарық ауқымынан ұтылмау болды.
Бұл ұстанымды жинақтай келе, доктор Хан басты мақсат – бір экожүйе шеңберінде орталықтандырылған және орталықтандырылмаған пайдаланушыларды қолдау екенін айтты.
«Gate үшін CEX пен DEX пайдаланушыларына да мықты платформа тұрғызу керек. CEX пайдаланушылары платформаға үйреніп қалған, ол ыңғайлы. Сол уақытта егер пайдаланушылар бастапқы кезеңде қосымша мүмкіндіктер іздесе, біз оларға DEX-те де мүмкіндіктер ұсына аламыз», – деді ол.
Сенімді тексерілетін резервтер мен пайдаланушы бақылауы арқылы қалыптастыру
Орталықтандырылған биржалар өнімдерін қаншалықты кеңейтіп, не нарықтық жағдайларға қалай бейімделсе де, 2025 жылы қауіпсіздік пен ашықтық – өзгермейтін талапқа айналды. Салада «кілт сенің қолыңда болмаса, coin де сенің емес» деген сөз ертеден қайталанса да, ол орталықтандырылған платформаларды пайдаланушылар қаражатының қауіпсіздігі үшін жауапкершіліктен босатпады. Бұл күтіс, әсіресе ірі биржаларды нысанаға алған бірнеше хакерлік шабуылдар мен ең алдымен 2022 жылғы FTX күйреуінен кейін одан неғұрлым ауқымды мәнге ие болды.
Осы контекстте резервтерді дәлелдеу айырмашылық көрсететін ерекшелік емес, базалық талапқа айналды. Gate үшін бұл әрекетке жауап түріндегі шара болған жоқ. Аталған биржа резервтерді дәлелдеу жүйесін 2020 жылы енгізді, яғни бұл тәжірибе кең талқылана бастағанға дейін-ақ қолданылған.
Gate өзінің ашықтық құрылымының бөлігі ретінде Merkle ағашымен тексеруді және нөлдік білім дәлелдерін біріктірді, бұл пайдаланушыларға құпия есепшот мәліметтерін ашпай-ақ өз активтерінің толық қамтамасыз етілгенін тексеруге мүмкіндік берді. Бұл жүйе ашық бастапқы кодқа ие болып, сыртқы аудиттен өтті.
«Біз Merkle ағашын және нөлдік білім технологиясын бірге қолдандық. Ашық бастапқы кодымызды жарияладық. Сонымен қатар, аудит жүргіздік. Біз бастапқы кодымызға Hacken компаниясын аудит жүргізуге тарттық. Адамдар біз бұл істі дұрыс жолмен жасағанымызға көз жеткізе алуы үшін осылай еттік», – деді доктор Хан.
2025 жылғы қыркүйек айының жағдайы бойынша Gate-тің резервтерді дәлелдеу жүйесі шамамен 12 млрд доллар көлеміндегі активтерді қамтыды.
Резервтерді дәлелдеу құрылымымен қатар, биржа пайдаланушыларға активтердің қауіпсіздігін қадағалауда тікелей бақылау беру бағытына ерекше көңіл бөлді. Қыркүйектің басында Gate күнделікті саудаға арналмаған активтер үшін арналған сейф-шот жүйесін ұсынды. Бұл жүйе көп тараптық есептеулер (MPC) технологиясына негізделген, сейф-шот көп тізбекті әмиян ретінде жұмыс істейді, мұнда активтерді пайдаланушы нақты рұқсат бермейінше жылжытуға болмайды.
«Бұл — өз бетінше жұмыс істейтін шешім. Олардың рұқсатынсыз біз олардың активтеріне тиеміз деп айта алмаймын. Пайдаланушылар өз тарапынан мәмілені өз қолдарымен мақұлдауы керек, сонда ғана активтер басқа жаққа жіберіле алады», – деп түсіндірді доктор Хан.
Қосымша қорғаныс шаралары шығару процесіне енгізілді. Сейф-шоттағы активтерді шығару белгілі бір уақыт кідірісіне ұшырайды, демек есепшот бұзылған жағдайда да қаражатты лезде шығару мүмкін емес. Бұл кідіріс пайдаланушыға әрекет етуге, өз есепшотын қорғауға не рұқсат етілмеген әрекетті болдырмауға уақыт береді.
2026 жылы Gate қандай мақсатқа ұмтылуда
2025 жыл Gate үшін атқарушылықпен ерекшеленген кезеңге айналды, оған реттеушілік жетістіктер, өнім аясын кеңейту және инфрақұрылым дамыту кірді. Алайда жұмыс толық аяқталмады. Доктор Хан Gate-тің «әр ай сайын, әр жыл сайын жаңа функцияларды жылдам жасап отыратынын» атап өтіп, пайдаланушылар орталықтандырылған және орталықтандырылмаған платформалармен қалай қарым-қатынас жасайтынын қайта қарап отыратынын жеткізді.
Оның айтуынша, мәселе құралдар тапшылығында емес. Фрикция көп. Биржалар мен DeFi экожүйелері жаңа өнімдер қосқан сайын интерфейстерді пайдалану барған сайын қиындады, әсіресе пайдаланушы мақсатын білсе де, оған жету жолдарын егжей-тегжейлі білмесе.
2026 жылға Gate-тің басым бағыты — осы тәжірибені әрі CEX, әрі DEX платформаларында жеңілдету. Доктор Хан аталған кедергілерді азайтудың ықтимал жолы ретінде жасанды интеллектеге назар аударды.
Адамдардың ЖИ құралдарымен бәрібір қалай жұмыс істеп жатқанынан мысал келтіре отырып, ол күрделі интерфейске кіріп кетудің орнына, пайдаланушы өзінің мақсатын айтып, жүйеге орындау жүктей алатынын атап өтті.
«Мысалы, пайдаланушы бізге бір Bitcoin сатып алғысы келетінін айта алады, – деді ол. – Оларға тапсырыс берудің немесе барлық құралдарды білудің қажеті жоқ. Біз ең тиімді бағаны да, ең жақсы орын мен ең арзан мәміле жолын да анықтаймыз, әрі тапсырманы орындаймыз».
Осындай ұстаным, оның айтуынша, күрделірек өтініштерге де тарай алады, бұл пайдаланушылардың әрбір ішкі механизмді түсініп, әрекетке баруын қажетсіз етеді.
«Болашақта өзгерісті осылай елестетеміз, әрі пайдаланушылар, әрі крипто индустриясы үшін», – деді ол.
