Жасанды Суперинтеллект (ASI) Альянсының бас директоры д-р Бен Гёрцель BeInCrypto-ға берген сұхбатында, оның командасы Google Quantum AI жасаған, бірақ жарияламаудан бас тартқан кванттық шабуыл схемаларын қайтадан құра алатынын айтты. Ол ұйымы істей алса, мемлекеттер де әлдеқашан меңгергенін ескертті.
Google 30 наурыздағы ақ қағазында Шор алгоритмін қолдана отырып, 256-биттік эллиптикалық қисық криптографиясын бұза алатын екі жұмыс схемасын 500 000-нан аз физикалық кубитпен жасауға болатынын көрсетті. Команда кодты жариялаудан бас тартып, орнына нөлдік білім дәлелін ұсынды. Гёрцель BeInCrypto-ға берген сұхбатында, бұл шешімнің ештеңеге әсер етпейтінін айтты.
«Мүмкіндіктерді құпия сақтау бар болғаны өте қысқа уақыт ұтып береді»
Google cхемаларды жасыру шешімін жауапкершілікпен жариялау деп түсіндірді. Блог жазбасында бұл команда тарихындағы толық ашықтықтан саналы түрде ауытқу деп аталып, оны осындай шешім қабылдауға теріс мақсатқа пайдаланылу ықтималдығы түрткі болғаны айтылды.
Крипто индустриясы бұл шешім оның негізін қалаушы «сенбе, тексер» қағидатына сәйкес келе ме, келмей ме деген сұрақты талқылады.
Гёрцель бұл мәселеге бас қатырудың қажеті жоқ деп біледі. Ол BeInCrypto-ға мұндай құпиялықтың мәні жоқ екенін айтты.
Біздің өз біліктілігіміз бен жеткілікті есептеу қуатын пайдаланып, Google тапқан «құпия схеманы» оңай қайталай алатынымызға сенімдіміз. Біз істей алсақ, Қытай үкіметі сияқты мол ресурсы бар тараптар да істей алады. Қабілеттерді құпия ұстау көп дегенде өте қысқа мерзім ғана ұтады.
Сонымен қатар, ASI Альянсы өз кодтарының бірде-бірін қауіпсіздік мақсатында жасырмағанын, бірақ бұл мәселе топ ішінде талқыланғанын атап өтті. Оның әдеттегі ұстанымы – ашықтық.
Ол орталықтандырылмаған бақылаудың қауіпсіздік артықшылықтары құпиялықтың шектеулі қауіп-қатерін төмендетуден әлдеқайда маңызды деп санайды, себебі параллель ашылулар қазір қалыптасқан құбылыс.
Дегенмен, кейбір ерекше жағдайлар болуы мүмкін екенін мойындады. Егер қандай да бір жаңа жаңалық нақты, өткір әрі қысқа мерзімді қауіп төндірсе, команда оны жариялауды кейінге қалдырады.
Алайда, өзі пікірінше, Google схемасы мұндай критерийге жатпайды, себебі оны құрастыруға қажетті білім қабілетті тараптарға кеңінен қолжетімді.
41% мәселесі
Google ақ қағазы «он-чейн шығындалу шабуылы» деп атайтын сценарийді сипаттайды. Кванттық компьютер есептеуінің бір бөлігін алдын ала дайындап алып, кейінірек жұртқа жария болған ашық кілт арқылы Bitcoin (BTC) транзакциясын шамамен тоғыз минутта бұза алады.
Bitcoin-ның орташа блок растау уақыты 10 минут болғандықтан, шабуылдаушының бірінші болып үлгеру ықтималдығы шамамен 41%.
Құжатқа сәйкес, қазіргі уақытта 6,9 млн BTC-дан астамы қандай да бір түрде ашық кілті жария болған әмияндарда сақтаулы тұр.
Оған желінің алғашқы жылдарында жинақталған шамамен 1,7 млн коин де кіреді, сондай-ақ мекенжайларды қайта пайдалану мен Bitcoin-ның Taproot жаңартуы әсер еткен қосымша қаражат, себебі ол ашық кілттерді әдепкі бойынша жария етеді.
Гёрцель BeInCrypto-ға 41% шабуыл сәттілік пайызы шекті қауіп емес, құрылымдық апат екенін айтты.
Шын мәнінде, шабуылдың сәттілігі бір таңбалы пайыздан жоғары кез келген мән – құн сақтайтын блокчейн үшін аса қауіпті. Рационалды қатысушылар транзакция расталатын уақыт аралығында операцияны қайтару немесе әмияннан қаражаттың ұрлану ықтималдығы бар деп сенетін болса, Bitcoin-ның қауіпсіздігіне негіз болған ойын теориялық кепілдіктер күйрейді. 41% жағдайында біз сыни шектен әлдеқайда өтіп кеттік.
Ол әзірге мұндай шабуылды іске асыратын аппараттық құрал жоқ екенін атап өтті. Алайда, математикалық дәлелдеме толық дайын, ал Google индустрияға посткванттық криптографияға (PQC) көшу үшін 2029 жылға дейін мерзім қойды.
Қазіргі уақытында Bitcoin осы мерзімге сай болу үшін келісілген жаңарту жоспарында жоқ.
ASI альянсы мұндай жағдайға арнайы құрылғанын айтады
Индустрия өкілдері салдар туралы дауласып жатқанда, Гёрцель өз командасының мұндай жағдай болатынын бірнеше жыл бұрын болжағанын айтты.
Ол бұрын адам деңгейіндегі жасанды жалпы интеллект (AGI) шамамен 2027 немесе 2028 жылдары пайда болады деп болжаған.
Google кванттық даму мерзімін осы екі серпілісті біріктіретін уақытқа сәйкестендіріп отыр әрі Гёрцельдің айтуынша, ASI Альянсы инфрақұрылымын дәл осындай тоғысуға арнайы жобалаған.
AGI мен кванттық есептеулердің тоғысуы нақты шындық, бірақ оны тек «қауіп» ретінде қарастыру жартылай ғана көзқарас. ASI Альянсында біз ASI:Chain-ді негізінен кванттыққа бағытталған етіп жасап жатырмыз — тек квантқа төзімді емес, сондай-ақ кванттық мүмкіндіктерді тиімді пайдаланатын… Сондықтан біз үшін AGI-ға қатар келген кванттық есептеу — артықшылық, қате емес.
ASI:Chain — Альянс әзірлеп жатқан бірінші деңгейлі блокчейн — смарт келісімшарт тілі ретінде Solidity емес, MeTTa қолданады.
Гёрцельдің айтуынша, MeTTa тілінде кванттық типтегі жүйелер бар, ал команда Hyperon AGI-дің өзекті алгоритмдері бойынша назартарды бөлу, ықтималдық логикасы мен эволюциялық оқытудың кванттық нұсқаларын жасаған.
Шифрлаудың деңгейі модульдік негізде салынған. Решеткаға негізделген және хэшке негізделген квантқа төзімді криптографиялық примитивтерді тізбекті немесе хард форк талап етпей-ақ енгізуге болады.
Бұған жұмсалатын шығын — есептеу жүктемесінің артуы, оны Гёрцель инженерлік күрделі міндет деп атайды, бірақ архитектуралық жағынан кедергі емес деп біледі.
Жасанды Суперинтеллект Альянсы (FET) SingularityNET, Fetch.ai, Ocean Protocol және CUDOS токендерін біріктіру арқылы құрылды.
Кейін Ocean Protocol біріктіруден шықты, ал бұл әрекет құқықтық шараға әкеліп соқты және токен ұрлығы айыптауларын тудырды.
Оның FET токені қазір шамамен 0,241 долларға саудаланып жатыр, ал соңғы 24 сағатта құны 5%-дан астамға өсті.
Цифрлық меншік құқықтары үшін апатты прецедент
Google-дің ақпаратына сәйкес, Satoshi дәуіріндегі Pay-to-Public-Key (P2PK) әмияндарының ішінде шамамен 1,7 млн BTC тұрақты түрде өзінің ашық кілтін көрсетеді.
Бұл коиндерді көшіру мүмкін емес. Олардың иелері не қолжетімсіз, не жоғалып кеткен. Мақалада «цифрлық құтқару» тұжырымдамасы ұсынылып, үкіметке қаңырап тұрған коиндерді кванттық әдіспен бұзуға заңды өкілеттік беру қарастырылды.
Goertzel бұл ұсынысты қабылдамады.
Негізгі ұстанымға сәйкес, жоқ – үкіметтерге жеке әмияндарды бұзуға заңды өкілеттік беру цифрлық меншік құқығы үшін апатты прецедент орнатады. Криптовалютаның бүкіл құндылығы сіздің кілтіңіз – сіздің коиндеріңіз деген идеяға негізделген. Егер жеткілікті қуатты тарап иелері жоқ коиндерді заңды тәртіппен иелене алатынын дәлелдесеңіз, онда сіз іргетасты шайқалтасыз.
Ол ақырында біреулер бұл коиндерді бәрібір бұзады деп мойындады. Мұнда басты мәселе – осы процесті белгілі бір заңды тәртіппен реттеудің болашағы немесе әбден бей-берекетке айналуы. Ол принцип ретінде қаңыраған коиндерге тиіспеуді, әрі нарық олардың бір күні осал болатынын алдын ала бағалайтынын қолдайды.
Binance компаниясының негізін қалаушы Чанпэн Чжао (CZ) басқа көзқарас ұсынды, Сатошидің коиндері белгілі бір уақыт аралығында қозғалмаса, қауымдастық оларды бұғаттау немесе өртеу туралы шешім қабылдауы мүмкін екендігін айтты, өйткені бұзушылар оларға жетіп үлгермеуі керек.
Әрі ол Сатошиге тиесілі барлық адрестерді ерте иелерінен шатастырмай, анықтау да үлкен қиындық екенін қосты.
Жарыс қазірдің өзінде басталды
Венчурлық инвестор Чамат Палихапития Google-дың мақаласын «өте орынды» деп атап, жақын бірнеше жылда крипто қауымдастыққа кванттық кедергіге қарсы стратегияны тез әзірлеуді ұсынды.
CZ кванттық дәуірде крипто өмір сүруін жалғастыратынын, бірақ орталықтандырылмаған желілер бойынша жаңартуларды келісе отырып ендіру өте көп пікірталас, форк, әрі жаңа қауіпсіздік кемшіліктеріне әкелуі ықтимал екенін ескертті.
Goertzel-дің ұстанымы ашығырақ. BeInCrypto-ға берген сұхбатында ол ұзақ уақыт бұрын квантқа төзімділікті жобалауды бастаған жобалар ғана өмір сүретінін, алғашқы коиндер бұзылғаннан кейін ғана іске кіріскендердің жетістікке жетпейтінін айтты.
Осы ахуалда жеке инвесторлар үшін ол прагматикалық кеңес береді: активтерді ең жаңа кілт форматтарын қолданатын адрестерге көшіру қажет.
Биткоин үшін бұл – ашық кілт жұмсалғанға дейін жасырын болатын native SegWit (bech32) адрестері. Адрестерді қайта ұдайы пайдаланбаудан аулақ болу керек. Эфир (ETH) жағдайында осалдық құрылымдық сипатта, сондықтан жекелеген шешімдер өте шектеулі.
Кванттық қатер жалпы орталықтандырылмау концепциясын біржолата жоя ала ма – дегенге келер болсақ, Goertzel BeInCrypto-ға олай еместігін айтты.
Соған қарамастан, мәселенің маңыздылығы бірнеше есе артады. Егер орталықтандырылған тарап иесіз Биткоиндарды бұзады да, жүздеген млрд долларға тең цифрлық активтерді иеленсе, бұл – нарықты шоғырландыратын үлкен күші болады. Дегенмен, бұл концепция бұрыннан ескі криптография мәңгілік өмір сүреді деп негізделмеген еді.
Орталықтандырылмау концепциясы жүзеге асады, егер орталықтандырылмаған жобалар квантқа көшу кезінде орталықтандырылғандарға қарағанда тиімді жобаласа. Біз дәл соған ұмтыламыз.
Google-дың мақаласы әрі Caltech және Oratomic зерттеуі Шор алгоритмін 10 000 кубитпен криптографиялық ауқымда жүзеге асыруға болады екенін көрсетіп, дайындық терезесі көпшіліктің күткендегіден қысқалау екенін аңғартады.
Goertzel-дің айтуынша, оның командасы бұл дайындық терезесінен әлдеқайда ерте өтіп үлгерді. Қалған индустрия енді ғана оларға жету үшін жарысып жатыр.
