Google алғаш рет кванттық есептеудегі ең үлкен кедергілердің бірі үшін практикалық шешім көрсеткенін мәлімдеді. Бұл әдіс 15 қазан күні Science журналында жарияланған зерттеуде оның Willow чипінде қателер санын 40 есеге жуық қысқартты.
Кванттық компьютерлер – болашақта Bitcoin (BTC) қорғау кодтарын бұзуға қабілетті жаңа типтегі машиналар. Қазіргі құрылғылар соған тым шағын болып қалуда. Google өзінің әдісі келешектегі құрылғылардың көлемін азайтуға мүмкіндік беретінін жеткізді.
Google таза кванттық компонентті қалай өсірді
Пайдалы бағдарламаларды іске қосу үшін кванттық компьютер белгілі операцияларға зәру, оны арнайы компоненттер, яғни, magic state-терден құрастырады. Google кей есептеулерде олардың тазасын жасау машина қуатының 95%-ға дейінін қажет ететіні көрсетілгенін алға тартты.
Magic state өсіру әдісі, яғни, cultivation, алып тастауға негізделген. Чип алдымен дөрекі, қателігі көп күйден бастайды, бірнеше тексеріс жасайды әрі сәтсіз болған әрекеттер толығымен жойылады. Жақсы өткендері анағұрлым таза күйге айналады.
Willow чипінде өсірілген magic state-тер бұрынғыға қарағанда 40 есеге жуық аз қателікпен жасалды. Олар дәлдік көрсеткіші – адалдық 99,99%-ға жетіп, рекордтық нәтижеге қол жеткізді деп сипаттады Google.
Егер ауқымдырақ деңгейде де тиімділігін көрсетсе, команда айтуынша, бұл әдіс күрделі тапсырмаларда қажет машинаның ауқымын едәуір қысқартуы ықтимал. Google машина көлемін пайдаланып, Bitcoin-ге төнетін қатерді де бағалаған.
«Бұл жұмыс кванттық есептеудегі ресурс тапшылығының ең басты мәселелерінің біріне алғаш рет практикалық шешім көрсетіп отыр. Ол нақты жабдықта маңызды magic state-терді тиімді жолмен жасай алатынымызды дәлелдеді», – делінген блогта.
Жаңалықтарды X-тегі парақшамыздан сол сәтінде біліңіз
Google нәтижесінің артындағы Bitcoin-ге қатысты математика
Жеткілікті қуатты кванттық компьютер, теорияда, әмиянның ашық кілтінен құпия кілтін шығара алады. Наурыз айында Google мұндай шабуылға 500 000-нан аз кубит керек деп болжаған еді.
Мұндай шабуыл үшін magic state-терді қажет ететін ондаған млн операция керек болады. Magic state өсіру әдісі осындай бағалаудың өзін де азайтып үлгерді. 2025 жылы Google зерттеушісі Крейг Гидни осы әдіспен кеңінен пайдаланылатын RSA шифрлау жүйесін бұзу үшін қажет машинаны айтарлықтай ықшамдады.
Willow – Google-дің қазіргі чипі небары 105 кубитке ие, ал қажет деңгей 500 000-нан әлдеқайда төмен. Google зерттеу нәтижесінің шектеулі екенін өзі де атады.
«Әрине, кванттық есептеулерде magic state өсіруді ауқымдырақ деңгейде көрсетуді әлі жүзеге асыруымыз керек және көптеген техникалық кедергілер бар», – деп толықтырды команда.
Сонда да, мұндай машина пайда болса, кей коиндерге оңайырақ қауіп төнуі ықтимал. Glassnode мәліметі бойынша, 6,04 млн BTC немесе барлық өндірілуінің 30,2%-ы ашық кілті көрінетін мекенжайларда сақталып тұр. Бұл қор шамамен 494 млрд долларға тең, себебі бір Bitcoin 81 857 долларға саудаланып, соңғы 24 сағатта 1,19%-ға өсті.
Осы монеталардың көпшілігін қауіпсіз мекенжайларға көшіруге болады. Алайда, маусым айындағы зерттеуде шамамен 2,3 млн BTC-ні көшіру мүмкіндігі жоқ екені айтылған. Олар жоғалған, белсенді емес немесе Bitcoin алғашқы күндерінде пайда болған.
Осы қатып қалған монеталардың тағдыры әлі шешілмеген. Coinbase бұл мәселені 13 қазан күні шыққан жарияланымда Bitcoin-нің квантқа төзімді қауіпсіздікке ауысуындағы күрделі сұрақ деп атады.
Биржа шешімдер ретінде ескі монеталарды қатырылып қоюдан бастап, арнайы құралдар арқылы иелеріне қайтару опциясын да қарастырды. Сонымен қатар, белсенді әмияндарға квантқа төзімді шешімдерді ертерек қабылдауға мүмкіндік беретін сатылы тәсілді де жақтады. Coinbase бұл жазбаны түпкілікті ұстаным емес, ашық талқылауға ұсыныс деп сипаттайды.
Маусымдағы зерттеу бойынша, көші-қон 2026 жылы басталса, 2029 бен 2031 жылдар аралығында аяқталады. Бұл тіпті ең оптимистік, яғни, шифр бұзатын машинаның 2035 жылға дейін іске қосылуынан ерте. Google өз әдісін ауқымды деңгейде қашан дәлелдейтіні туралы нақты мерзім атаған жоқ.
YouTube арнамызға жазылыңыз, онда көшбасшылар мен журналистердің сараптамалық пікірлерін көре аласыз
