Биткоиннің (BTC) соңғы қалпына келуі крипто нарығындағы көңіл-күйді жақсартып, трейдерлер бірнеше апта бойы құбылмалы баға қозғалысынан кейін жаңа қозғалыс пайда болғанын атап өтті.
Алайда, қалпына келу тағы бір нәрсенің оралуына себеп болды: Jane Street деп аталатын жаһандық сандық сауда фирмасы және ірі өтімділік провайдері туралы жаңа айыптаулар қайтадан таратыла бастады. Айналымдағы нарративтің қанша бөлігі нақтылы айғақтарға негізделген, ал қаншасы тек болжам күйінде қалуда? Бұл теория қайтадан қозғалған кезде, расталған деректер мен интернет қауымдастықтың болжамын ажырату аса маңызды боп тұр.
Jane Street-тің сағат 10:00-де Bitcoin сату оқиғасы: манипуляция теориясы немесе нарықтағы миф?
Jane Street Crypto Twitter-де басты тақырыптардың бірі болып тұр, әрі бұған болған қызығушылық тек әлеуметтік желімен шектелмейді. Google Trends мәліметтеріне сәйкес, «Jane Street Bitcoin» сөзіне іздеу қызығушылығы жуырда тарихи максимумға жетті. Бұл жұртшылықтың қызығушылығы күрт өскенін байқатады.
Жаңалықтардан бірінші болып хабардар болу үшін бізге X желісінде жазылыңыз
Бұл қызу назардың қайта оянуына не түрткі болды? X желісінде қарапайым іздеу жүргізсеңіз, Jane Street-ті Биткоин бағасы қозғалысымен байланыстыратын сан алуан жазбаларды көресіз. Талқылаудың негізінде 10:00-да Шығыс уақытымен Биткоинді сатудың ерекше үлгісі жайлы айыптаулар жатыр.
2024 жылдан бері Zero Hedge қайта-қайта осы қайталанған үлгіге назар аударды. Оның айтуынша, Биткоин жиі 10:00-де (ET) күрт құлдырайды. Jane Street көбіне осы теориямен байланыстырылады.
Осыған ұқсас айыптаулар 2025 жылдың желтоқсанында шықты.
«Jane Street — әлемдегі ең ірі жоғары жиіліктегі сауда фирмаларының бірі. Оларда жылдамдық пен өтімділік нарықты бірнеше минутқа қозғауға жетеді. Әрекет қарапайым көрінеді: 1. Сауда күнін ашқанда BTC-ні төгіп тастау. 2. Бағаны өтімділік қалталарына итеру. 3. Төменірек бағамен қайта кіру. 4. Күнде қайталау», — деп жазды Bull Theory өз жазбасында.
Ол кезде BeInCrypto хабарлауынша, ешбір реттеуші, биржа немесе тәуелсіз дереккөз қандай да бір үйлестірілген әрекетті растаған жоқ. Айта кету керек, Jane Street-ке қатысты жаңа айыптаулар жақында пайда болды, Terraform Labs әкімшісі сауда фирмасына қарсы сотқа жүгінгеннен кейін.
«2022 жылы кім Luna мен UST-ны 0-ге құлатып, бүкіл крипто нарығын шайқалтты? Jane Street. Дәл осы Jane Street-ті «10:00 манипуляциясына» айыптайды және 2022 Terra құлдырауында да алдын ала әрекет етті», — деп жазды Ash Crypto өз твитінде.
Jane Street ешқандай заңбұзушылық жасамағанын айтып, өз құқықтарын сотта қорғайтынын мәлімдеді. Соған қарамастан, кей сарапшылар биткоин бағасының өзгерісін істің уақытша кезеңімен байланыстыра бастады.
X желісіндегі бірнеше пікір білдірушілер Jane Street-ке қарсы заңдық әрекеттер қиялдағы 10:00 сатылымдарын уақытша тоқтатты деп санайды. Бұл нарративке сенсек, бұған дейін байқалған күндізгі құлдыраудың болмауына байланысты, соңғы екі күнде Биткоин бағасы өсті.
Толық постта Justin Bechler, тергеу ісі жұртшылыққа жарияланған соң, «күнделікті жылдам құлдыраулар» сыртқа шығып қалғанын айтты.
Алайда, оның айтуынша, 10:00 үлгісі 2025 жылдың үшінші тоқсанында қайта жалғасқан. Желтоқсанға қарай, ол, күндізгі құлдырау толық күшіне енгенін жазды.
«Негізінен, 10:00-дегі сатылымдар Jane Street-тің адвокаттары фирманы бақылай бастаған сәтте тоқтады, әрі жағдай саябырсыған соң, қайта басталды», — деп жазды. «Қазір Биткоин ең кемі 150 000 долларға жетуі керек еді, әрі осының бәрі бәріне белгілі. Кеше Манхэттенде федералды сотқа берілген іс мұның неге орындалмағанын дәл түсіндіреді».
Bechler әрі қарай Jane Street 2025 жылдың төртінші тоқсанындағы 13F есебінде ірі IBIT позициясын жариялағанын, сондай-ақ MicroStrategy акцияларын күрт арттырғанын атап өтті.
«Егер сіз Jane Street-тің нақты қандай құрылым екенін түсінбесеңіз, бұл бұқа жинақтауы болып көрінуі мүмкін. Jane Street – IBIT-ке түрлендіріп, өтеу жасауды жүзеге асыруға рұқсаты бар төрт фирманың бірі ғана. Қалғандары – Virtu Americas, JP Morgan Securities және Marex. Сондай-ақ, Jane Street Fidelity мен WisdomTree-дің Биткоин ETF-тері бойынша да уәкілетті қатысушы», — деді ол.
Оның айтуы бойынша, бұл рөл фирмаға «ETF акцияларының бағасын нақты Биткоинмен байланыстыратын механизмге тікелей қолжетімділік береді». Bechler Jane Street Биткоинді ETF құрылымына кіргізіп және шығарып, қор мен спот нарық арасындағы баға айырмашылықтарын арбитраждай алатынын әрі кәдімгі нарық қатысушыларына қарағанда әлдеқайда ірі инвентарлық позиция ұстауға қабілетті екенін айтты.
Ол сондай-ақ, 13F тек ұзақ позициядағы акцияларды көрсететінін, бірақ опциондар, фьючерстер немесе своптар туралы ақпаратты ашуды талап етпейтінін айтты.
«Jane Street IBIT акцияларында 790 млн долларлық позицияны көрсетсе, бұл құжат аталмыш акциялар пут-опциондармен хеджделген бе, қысқа фьючерстермен жабылған ба, немесе компанияның таза Bitcoin экспозициясын нөлге немесе тіпті теріске шығаратын коллар келісімшартпен қорғалған ба – бұл туралы ештеңе айтпайды», – деді ол.
Ол қоғамға тек жинақталу әсері байқалатынын атап өтті. Нақтысында, ағымдағы ережелерге сай сауда мәмілесінің қарсы жағы жасырын болғандықтан, бұл позиция шын мәнінде ұзақ болып көрінгенімен, қомақты қысқа экспозицияны көрсетуі ықтимал.
Оның айтуынша, Form 13F — баланстың тек бір жағының сәттік көрінісі ғана. Ал қалған жағы сол компанияның ішінен басқа ешкімге көрінбейді.
«Егер компанияның IBIT акцияларында 790 млн долларлық позициясы болып, бұл позицияны 790 млн долларлық пут-опционмен немесе қысқа фьючерстермен өтейтін болса, таза экспозиция нөлге тең болады. Егер деривативтердегі позиция үлесі акциялардан артық болса, таза экспозиция теріс болады — яғни, Bitcoin бағасы құлдырағанда Jane Street пайда табады. Қай сценарийде де бұл компания өзінің уәкілетті қатысушы ретіндегі ерекше мәртебесін пайдаланып, спот бағасын басып, ликвидацияларды іске қосып, спрэдтен пайда жинауға барынша мүдделі», – деп пікір білдірді Бехлер.
Қарсылық пікірлер: тұрақсыздық, бірақ зұлымдық емес
Көпшілік бұған сенбей отыр. Бірнеше сарапшы 10:00-дағы үлгі тым әсіреленіп берілгенін айтып, қарсы уәж айтты. CryptoQuant зерттеу бөлімінің жетекшісі Хулио Морено бұл нарративті тікелей сұрастырды.
Морено сипаттаған тетік — Bitcoin-ды спот нарығында сатып алып, фьючерстерді сату — әдеттегі тәжірибе екенін айтты. Оның сөзінше, «кез келген басқа дельта-нейтралды фонд осындай ұстаным қолданады».
Морено сонымен қатар талқыдан кеңірек нарық контексті ескерілмегенін атап өтті. Оның айтуынша, жалпы Bitcoin спот сұранысының өсуі 2025 жылдың қазан айының басынан бері қарқынды түрде құлдырап жатыр, және бұл құлдырауды баға төмендеуінің басты қозғаушы факторларының бірі деген пікір айтты.
Into The Cryptoverse компаниясының бас директоры Бенжамин Коуэн де пікір қосты. Ол тарихқа сүйенсек, Bitcoin әрбір аралық сайлау жылы наурыз айының басына дейін қашан болмасын өскенін алға тартты. Сонымен қатар, әр нарықтық циклдің өз баға қозғалысын түсіндіретін өзіндік нарратив шығаратынын атап өтті.
«Bitcoin бағасының қозғалысы астыртын конспирация нәтижесі емес», – деп жазды ол.
Сондай-ақ, ProCap инвестициялар бойынша басшысы әрі Bitwise кеңесшісі Джефф Парк пікірталаста ETF тетіктерінің шынайы қалай жұмыс істейтіні турасындағы жаңсақ түсінік көрініс тапқанын меңзеді.
Ол Jane Street сияқты жеке компанияларға назар салу арқылы Bitcoin ETF құрылымындағы барлық уәкілетті қатысушылардың (AP-лар) механикасы еленбей тыс қалатынын айтты.
X платформасындағы қолданушылар да Jane Street сот ісінен кейін аккаунтындағы бар жазбаларды өшіргенін көрсетіп, пікірлер қалдыра бастады. Бұл жағдай онлайн қауесеттерге одан әрі мазмұн қосты.
Алайда, бұл мәлімдеме жылдам терістелді. Экономист Алекс Крюгер Jane Street бастапқыда X аккаунтында жазба жарияламағанын айтып, түсініктеме берді.
«Крипто саласында тарайтын фейк жаңалықтар мен жалған нарративтер расымен таңғаларлық. Jane Street өшіретін ешқандай жазба болмаған. Wayback Machine арқылы мұны растай аламын», – деп жазды ол.
10:00-де Jane Street сатылымы туралы теория неліктен кеңінен қолдау табады
Розница трейдерлер MicroStrategy сатып алулары мен қолайлы заңнамалық орта секілді оң жаңалықтарға қарамастан, Bitcoin-ның әлсіз баға қозғалысын және көңіл-күйдің өте қатты қорқынышқа ауысуын бақылап отыр. Осындай жағдайда қарапайым әрі анық түсіндіру әрдайым тартымды болады.
Жоғары деңгейлі сот ісінен кейін 10:00-дегі үлгінің тоқтағандай болуы жиі Crypto Twitter-де қозғалатын оқиғаның себеп-салдарын шатастыратын нарративке толықтай сай келеді.
Алайда, корреляция дәлел емес. Қазіргі таңда 10:00-де қайталанатын үлгі – тек болжам ғана, нақты факт емес.
