Күдікті адам саудасымен байланысты қызметтерге қатысты криптовалюта ағымы 2025 жылы жылдық есеппен 85%-ға өсті.
Мұндай қорытынды блокчейндік аналитикамен айналысатын Chainalysis компаниясының жаңа есебінен алынған, онда криптовалюта мен күдікті адам саудасының қиылысуы былтыр айтарлықтай кеңейгені көрсетілген.
Күдікті адам саудасы желілерінде ең көп қолданылатын қандай цифрлық активтер?
Есепте криптовалюта арқылы жасалған адам саудасына күдік тудырарлық төрт негізгі санат сипатталған. Олардың қатарында Telegram арқылы ұйымдастырылған «халықаралық эскорт» қызметтері, алаяқтықпен байланысты мәжбүрлі еңбекке тарту, жезөкшелік желілері, сондай-ақ балаларды сексуалды қанау материалдарын (CSAM) сататындар бар.
«2025 жылы криптовалюта мен күдікті адам саудасының қиылысу деңгейі артты, анықталған қызметтер арасындағы жалпы транзакция көлемі жүздеген млн долларды құраса, бұл көрсеткіш жылдық өсім бойынша 85%-ға тең. Доллармен өлшенетін сандар осындай қылмыстардан келген адами шығынды жеткілікті дәрежеде көрсете алмайды, өйткені мұнда нағыз бағасы – аударылған қаржы емес, зардап шеккен адамдардың өмірі», — деп жазды Chainalysis.
Есепке сәйкес, төлем тәсілдері әр санатта әртүрлі болған. Халықаралық эскорт қызметтері мен жезөкшелік желілері стейблкоиндерді қолданған.
«Халықаралық эскорт қызметтері қытай тілді ақшаны жылыстату желілерімен тығыз интеграцияланған. Бұл желілер USD стейблкоиндерін жергілікті валюталарға өте жылдам айналдырып, стейблкоиндердегі активтердің бұғатталу ықтималдылығына қатысты алаңдаушылықты әлсіретеді», — деп атап өтті Chainalysis.
CSAM сатушылары Bitcoin (BTC)-ге көбірек сенім артқан еді. Алайда, басқа Layer 1 желілері көбейген сайын, Bitcoin-нің үстемдігі азайды.
2025 жылы бұл желілер төлем үшін ірі криптовалюталарды қабылдай берсе де, табыстарды жылыстату үшін Monero (XMR)-ға көше бастаған. Chainalysis мәліметінше,
«KYC талаптарынсыз криптовалюталарды жылдам әрі анонимді айырбастауға мүмкіндік беретін заматтық айырбастау қызметтері бұл үдерісте аса маңызды рөл атқарады».
Адам саудасымен байланысты транзакцияларда криптовалютаның қосарлы рөлі
Chainalysis осы криптовалюта ағымдарының күрт артуы оқшау емес екенін айтқан. Бұл құбылыс Оңтүстік-Шығыс Азиядағы алаяқтықпен айналысатын лагерьлердің, онлайн казинолардың, құмар ойын платформаларының және қытай тілді ақшаны жылыстату (CMLN) пен кепілдік желілерінің Telegram арқылы жылдам кеңеюін қайталайтын көрініс.
Барлығы біріге отырып, бұл құрылымдар аймақта жылдам дамып жатқан, ғаламдық ауқымды заңсыз экожүйені қалыптастырған. Есепте атап өтілгендей, материктік Қытай, Гонконг, Тайвань және Оңтүстік-Шығыс Азияның бірнеше елінде қызмет көрсететін қытай тілді сервистер төлемдерді өңдеуде жоғары мүмкіндікке әрі ауқымды трансшекаралық байланыстарға ие.
Сондай-ақ, географиялық зерттеу көрсеткендей, көптеген адам саудасымен байланысты қызметтер Оңтүстік-Шығыс Азияда орналасқанымен, криптовалюта ағымдары әлемнің барлық түкпірлерінен келеді. Жаппай транзакция ағыны АҚШ, Бразилия, Ұлыбритания, Испания және Австралия сияқты елдерге де бағытталғаны анықталған.
«Дәстүрлі адам саудасы бағыттары мен үлгілері сақталып отырғанымен, Оңтүстік-Шығыс Азия қызметтері көрсетеді, криптовалюта технологиясы адам саудасы операцияларына төлемді жүзеге асырып, қаржыны шекарадан тыс аудару процесін бұрын-соңды болмаған деңгейде жасыруға мүмкіндік береді. Мақсатты елдердің әртүрлілігі бұл желілердің ғаламдық операциялар үшін жоғары дамыған инфрақұрылым құра алғанын меңзейді», — делінген есепте.
Сонымен қатар, Chainalysis блокчейн ашықтығы тергеушілерге адам саудасына қатысты қаржылық қызметті тереңірек бақылауға мүмкіндік беретінін баса айтты.
Қолма-қол ақша операциялары із қалдырмай, бақылауға келмесе, блокчейн арқылы жүзеге асатын трансферттер тұрақты әрі іздеуге оңай жазба қалыптастырады. Яғни, дәстүрлі төлем жүйелерінде жоқ жаңа анықтау және жолын кесу мүмкіндіктері пайда болған.
