Криптовалюта нарығында ритейл қатысуы осы цикл барысында тұрақты түрде азайып келеді, жыл соңына қарай қызығушылық одан әрі бәсеңдеді.
Кейбір сарапшылар ритейл қатысуының әлсіреуін дәстүрлі түбінің белгісі деп түсіндірсе, басқалары қазіргі құлдырау инвестиция тарапынан жалпы криптовалютаға назар ауысқан терең мәдени әрі әлеуметтік өзгерісті көрсетеді деп санайды.
Розник қызығушылығының төмендеуі нарықтың түбін көрсете ме немесе жаңа кезеңнің басталуын білдіре ме?
Крипто нарығының құлдырауы көптеген сарапшыларды мүмкін болуы ықтимал түбі туралы айтуға итермеледі, олар он-чейн деректері мен техникалық үлгілерді және инвесторлар әрекетін мысалға келтіреді. Аталған көрсеткіштер арасында ритейлдың шеттетілуі түбінің негізгі белгісі ретінде жиі қарастырылады.
Сарапшылар пікірінше, теріс көңіл-күйдің шарықтау сәттері мен төмен қатысу нарық түбімен тұспа-тұс келіп отырған, сондықтан бүгінгі немқұрайлылықты олар осындай бетбұрыстың белгісі деп санайды.
«Ритейл нарықтың ТАРИХИ МАКСИМУМ-ында келеді, түбінде емес, және қазіргі уақытта ритейлдың болмауы нарықтың тарихи максимумында емес, жаңа нарық түбі қалыптасып жатқанын көрсетеді», – дейді сарапшы.
Алайда, жаңа деректер жағдай басқаша екенін көрсетті. Жақында сарапшы Luc ритейл тарапында терең өзгерісті атап өтті. Оның айтуынша,
«Бұл мәдениетке қатысты. Әлеуметтік өзгеріс. Назар басқа жаққа ауысты».
Бұған айқын мысал – крипто-контент платформаларына қызығушылықтың күрт төмендеуі. Мысалы, 139 000 жазылушысы бар YouTube-тағы крипто-блогер соңғы бес жылда алғаш рет көрілім саны рекордты азайғанын хабарлады.
Танымал крипто-инфлюенсерлер де фокустарын дәстүрлі акцияларға аударып жатыр. Бұл трендтер уақытша кері шегіну емес, назардың шынайы азайғанын көрсетеді.
Жас инвесторлар арасында да көзқарас өзгерді, себебі крипто енді болжам нарықтары мен крипто-акциялары секілді әлдеқайда қолжетімді баламалармен, раг пул ықтималдығы төмен платформалармен бәсекелеседі.
«Барлық құралдар бәріне қолжетімді бола бастады. COIN акция саудасын іске қосып, HOOD 0DTE опцияларын ұсынып, болжам нарықтары тұтастай жетілдіріліп жатыр… Мұның бәріне бірден қол жеткізе аласың… “Заңсыз” крипто нарығындағы раг пул қаупінсіз, ол бастапқыда криптоның тартымдылығын ұсынған еді», – деп жазды Luc өз жазбасында.
Жақында BeInCrypto хабарлауынша, жаңа инвесторлардың көбісі инфляция тұрақты сақталуына және макроэкономикалық белгісіздікке байланысты криптовалютаға қарағанда алтын мен күмісті көбірек таңдауда. Мұндай өзгеріс ұрпақтар арасындағы жалпы бетбұрысты көрсетеді.
Крипто беделіне хакерлік шабуылдар мен алдаулар санының өсуі де әсер етіп отыр. Chainalysis дерегі бойынша, 2025 жылғы қаңтардан желтоқсан айының басына дейін крпита индустриясында 3,4 млрд доллардан астам қаржы жоғалды.
Осы уақыт ішінде қауіпсіздік бұзылу жағдайлары артып, шабуылдаушылар қаражат ұрлау мен пайдаланушыларды алдау үшін кеңейтілген тәсілдер пайдалануда.
«Қазір криптоға қатысу күлкілі деп саналады. Орташа декен үшін алаяқтықтың саны тым көп. Балалар көбінесе ЖИ саласында жұмыс істеуді қалайды. Жалпы халық криптоға қызықпайды, біз өзімізді 2022 жылғы luna, ftx және өтімділігі төмен jpeg-тердің оқиғасынан соң ақтай алмадық», – деді нарықты бақылаушы Kate өз сөзінде.
Институционалдық кіру нарық динамикасын өзгертуде
Ритейл қызығушылығы төмендеп жатса да, ірі қаржы фирмалары крипто нарығындағы әсерін арттырып жатыр. Polygon Labs компаниясының Aishwary Gupta-сы BeInCrypto-ға берген сұхбатында институционал инвесторлар крипто нарығы кірісінің шамамен 95%-ын құрап отырса, ритейл қатысуы 5–6%-ға дейін азайғанын айтты.
Цифрлық актив қазыналары (DATs) дамып, дәстүрлі қаржы институттары осы салаға белсенді кірісіп жатқандықтан, нарық барған сайын институционал сипат алып келеді. Дегенмен, институционал қатысуы артуы екіұшты нәтиже береді.
Осы үрдіс заңдылық пен қолжетімділікті көбейтеді, бірақ бұл саланың бастапқы тартымдылығы дәстүрлі қаржы жүйесінен қашу болатын. Институционал үстемдік нарықтың түпкі мәнін әлсіретуі ықтимал.
«Schwab/JPMorgan сияқты дәстүрлі брокерлер мен үкімет қатыса бастаған соң, криптовалюта бастапқыда танымал еткен аудиториясынан айырылып жатыр ма?» – деп сұрады Luc.
Luc жалпы бұл үрдістердің бұрынғы криптовалюта “аю” циклдары кезінде де байқалғанын мойындады. Алайда, ол қазір пайда болып жатқан жаңа факторлар “ереже өзгертетінін” атап өтті.
«Крипто актив мәртебесінен инфрақұрылымдық актив мәртебесіне өтетін кезеңде тұрғандай әсер қалдырады» – деп түйіндеді ол.
Ритейл қатысуы құрылымдық тұрғыдан шын мәнінде азайса, негізгі мәселе нақты әлемде криптовалюта қолданылатын жағдайлар спекулятивті сұраныстың әлсіреуін өтей ала ма дегенге саяды. Төлемдер, жеткізілім тізбектері және орталықтандырылмаған қаржы бағытында блокчейнді пайдалану кеңейіп келеді.
Дегенмен, мұндай өзгерістер бұрынғы нарық циклдарын қоздырған жоғары құлшынысты тудыруы екіталай. 2026 жылға жақындаған сайын крипто секторының динамикасы дүбірлі өзгеріс уақытша құбылыс па, әлде тұрақты трансформация ма екенін дәлірек көрсете алады.
