Coinbase-тің инвестициялық зерттеулер жөніндегі басшысы Дэвид Дуонг кванттық есептеу саласындағы ілгерілеулер Bitcoin-нің жеке кілт қауіпсіздігінен тыс тәуекелдерді тудырады деп атап өтті және бұл желінің экономикалық және қауіпсіздік модельдеріне ұзақмерзімді қиындықтар әкелуі ықтимал екенін айтты.
Дегенмен, ол қазіргі кванттық технология Bitcoin-нің криптографиялық қорғанысын бұзуға әлі қабілетсіз екенін ерекше атап көрсетті. Сондықтан бұл мәселелер шұғыл қауіп емес, ұзақмерзімді перспективада ескерілуге тиіс деп саналды.
Bitcoin негізіне қауіп төндіретін екі жеке қатер
Толық талдау жариялаған Дуонг негізгі қауіп көбіне «Q-күн» деп аталатын сәтте орын алады деп түсіндірді. Q-күн – бұл кванттық компьютерлер Shor мен Grover сияқты алгоритмдерді қолдану арқылы Bitcoin криптографиясын әлсіретуге жеткілікті қуатты болған сәтке балама ұғым.
Оның айтуынша, Bitcoin қауіпсіздігі екі криптографиялық негізге сүйенеді: транзакция қолтаңбалары мен иелік құқықтарын қорғайтын ECDSA және майнинг бекіту мен блокчейн тұтастығын қамтамасыз ететін SHA-256. Оның сөзінше,
«Яғни кванттық компьютерлер іс жүзінде екі түрлі қауіп төндіреді».
Дуонг кванттық есептеу қабілеті бар жүйелер жеке кілттердің криптографиялық қорғауын әлсіретуі ықтимал екенін атап өтті. Бұл осал Bitcoin мекенжайларынан рұқсатсыз шығын тәуекелін арттырады. Ол бұл қолтаңбаға қатысты қауіп екі қырынан тұратынын анықтады.
«Он-чейнде жария кілттері ашылған шығуларға бағытталған алыс ауқымды шабуылдар, сондай-ақ жады пулында жария кілттер пайда болған кезде шығынды алдын орау мүмкіндігі бар қысқа ауқымды шабуылдар», – деп қосты Дуонг.
Дуонгтың бағалауынша, шамамен 6,51 млн Bitcoin, яғни жалпы ұсыныстың 32,7%-ын құрайтын активтер, блок 900 000 жағдайында алыс ауқымды кванттық шабуылдарға ұшырауы ықтимал. Бұл осалдық негізінен мекенжайды қайта пайдалану мен жария кілттерді тікелей он-чейнде көрсететін кейбір скрипт форматтарына байланысты болып отыр.
Оларға Pay-to-Public-Key (P2PK), ашық мультиподпись (P2MS), және Taproot (P2TR) тәсілдері жатады. Көбіне Сатоши дәуіріне тиесілі алғашқы Bitcoin қорлары ескі P2PK шығуларының айтарлықтай бөлігін құрайды.
«Әрбір шығыс жұмсалған сәтте қысқа ауқымды шабуылдарға ұшырайды және бұл жақын арада сәтті шабуыл ықтималдығы төмен болса да, кең көлемде квантқа төзімді қолтаңбаларға жаппай көшу шұғыл қажет екенін білдіреді», – деп атап өтті топ-менеджер.
Кілттердің қауіпсіздігі мәселелеріне қосымша, Дуонг кванттық майнинг тиімділіктер әкелетінін айтты және бұл Bitcoin-нің қазіргі консенсус экономикасы мен желі қорғанысын қайта қарауға мәжбүр етуі ықтимал екенін ескертті.
«Біз кванттық майнинг жақын уақытта тиімді болмайды деп ойлаймыз, өйткені шкалалау шектеулері бар, сол себепті қолтаңбаларды көшіру негізгі мәселе күйінде қалып отыр», – деді ол.
Биткоин кванттық тәуекелдерге қалай дайындала алады
Талдауының екінші бөлігінде Дуонг квантқа қатысты тәуекелдерді тежей алатын түрлі ұстанымдарды сипаттады. Ең негізгілерінің бірі — желіге кванттан кейінгі криптография алгоритмдерін ұзақмерзімді енгізу, яғни кванттық шабуылдарға төтеп беретін шифрлар қолдану.
Ол АҚШ Ұлттық стандарттар және технологиялар институтының кванттан кейінгі криптографиялық стандарттар тізіміне кіретін CRYSTALS-Dilithium, SPHINCS+ және FALCON алгоритмдерін атады.
Дуонг сондай-ақ Chaincode Labs зерттеулеріне сілтеме жасап, екі ықтимал сценарий барын айтты. Егер кванттық технологияда серпіліс жылдам болса, екі жыл ішінде шұғыл көшіру жоспары қабылдануы керек.
Ілгерілеу баяу жүрсе, ұзақмерзімді ұстаным арқылы Bitcoin квантқа төзімді қолтаңбаларды софт-форк арқылы енгізе алады. Оның есебі бойынша, бұл процесс жеті жылға дейін созылуы ықтимал.
Бұл нақты жағдайдағы қолтаңба өлшемінің іріленуі, валидацияның баяулауы және әмияндар мен түйіндердің, комиссиялар нарығының бейімделу жаңалықтарын білдіреді. Бұған қоса, BIP-360, BIP-347 және Hourglass атты кейбір техникалық ұсыныстар кванттық қатерді шешуді көздейді.
«Ең үздік тәжірибелерге мекенжайды қайта қолданудан бас тарту, осал UTXO-ларды жеке бағыттарға көшіру және клиенттерге арналған материалдар әзірлеп, квантқа дайын операцияларды институционалдау жатады. Қазіргі түсінікте, осал скрипттер өндірісте жоқ және бір мекенжайдағы қаражат шектеулі болуы шоғырлану тәуекелін азайтады», – деп мәлімдеді ол.
Соңында, басқарушы кванттық есептеу «жақын арада төнетін қауіп» деп саналмайтынын ерекше атап өтті. Бұл баға саладағы көптеген мамандар пікіріне сәйкес келеді. Сарапшылар қатарында Casa негізін қалаған Джеймсон Лопп, Blockstream басшысы Адам Бэк және Cardano құрылтайшысы Чарльз Хоскинсон да бар. Олардың пікірінше, кванттық қауіптер әл-әзірдe шұғыл емес, алда болатын ұзақмерзімді проблема күйінде.
Дегенмен, кейбір сарапшылар сақтық танытады. Naoris Protocol өкілі Дэвид Карвалью 2-3 жылда қауіп туындайтынын ескертеді. Quantum Doomsday Clock жобасы тіпті Bitcoin шифрын 8 наурыз, 2028 жылға дейін бұзуы ықтимал екенін болжап отыр.
