Жұма күні Азия уақыты бойынша таңертеңгісін биткоин күрт сатылып, 5%-дан астамға төмендеп, 89 000 доллардан АҚШ саудасында 83 400 долларға дейін құлдырады. Алтын мен акциялардан айырмашылығы, ол қалпына келе алмады — осылайша «цифрлық алтынның» алдында тұрған күрделі сәйкестік дағдарысын ашып көрсетті.
Нарық валюталарға және институттарға деген сенімді қайта бағалап отыр, алайда бұл сенім алтын сақтаушыларға қарай ауысып жатыр, ал крипто әмияндарына емес.
Бір дауыл, әртүрлі нәтижелер
Сату толқынын АҚШ пен Иран арасындағы шиеленістің күшеюі ынталандырды, себебі президент Трамп Truth Social-да ескерту жасап, Тегеран ядролық келісімге келіспесе әскери соққылармен қорқытты. Таяу Шығыс мемлекеттері екі тарапты келіссөздерге итермелеуге тырысып жатыр, алайда АҚШ аймаққа әскери күшін жеткізе отырып, бұл әрекеттер қажетті нәтиже бермеді. Үкіметтің жұмысы уақытша тоқтайды деген ықтималдық та қауіп-қатер көңіл-күйін арттырды.
Алтын айрықша құбылмалылықпен жауап берді: сағат ішінде 7%-ға төмендеп, 5 250 долларға жетті, содан кейін айқын V-тәріздес қалпына келуді көрсетті. The Kobeissi Letter мәліметінше, бір сессияда алтынның нарықтық капитализациясы 5,5 трлн долларға өзгерді — бұл тарихтағы ең ірі күндік ауытқу. Жұма күні Азия саудасында спот алтын қайтадан 5 400 доллардан асып, 1%-ға өсті.
Сол уақытта АҚШ акциялары төзімділік көрсетті. Nasdaq бар болғаны 0,7%-ға төмендеді, оған ЖИ-ға жұмсалатын шығындарға байланысты Microsoft-тың 10%-ға құлдырауы әсер етті. Алайда Meta күшті пайда көрсетіп, 10%-ға өсті, ал Dow индексы аздап оң нәтижемен жабылды.
Биткоин мүлдем басқа көрініс ұсынды. Ол 83 400 долларға дейін төмендеп, кейін тек әлсіз көтеріліп, 84 200 долларға жетіп, алтынның V-тәріздес қалпына келуіне немесе технологиялық сектордың ірі оң импульсына ілесе алмады.
Қымбат металдарда қызу қызығушылық байқалып жатқанымен, Bitcoin-де ондай қарқын жоқ
Айырмашылық анық. Алтын тек осы айдың ішінде 25%-дан астамға өсті, ал Трамптың екінші мерзімі басталғаннан бері құны екі есеге жуық көбейді. Күміс сәуірдегі «азат ету күні» тарифінен бастап төрт есе өсіп, 30 доллардан астамнан 118 доллардан жоғарыға дейін көтерілді. Кейбір сарапшылар баға қозғалысын параболалық сипатта деп, алыпсатарлық маня көрінісі бар деп сипаттап отыр.
Сарапшылардың пікірінше, бағалы металдардағы ралли қысқа мерзімді күйзелістен ғана емес, валюта, институт және қырғи-қабақ соғыс кезеңінен кейінгі экономикалық тәртіпке деген сенімнің азаюын да білдіреді.
Трамптың қатаң саясаты — жазалаушы тарифтер, Гренландия мен Иранға бағытталған қауіптер, сондай-ақ Федералды резервке түскен қысым және төраға Джером Пауэллге қарсы қылмыстық іс — инвесторлар назарының дәстүрлі қауіпсіз активтерге ауысуына себеп болды. Доллар сәрсенбі күні валюталар қоржынына қарсы төрт жылдық минимумға дейін түсті.
Орталық банктер АҚШ облигацияларынан аздап әртараптандыру мақсатында алтын қорларын толықтыруда. Розничный инвесторлар да қауіпсіз айлақ туралы нарратив пен жай импульс әсерінен белсенді қатысып жатыр.
Төменде құрылыстық әлсіздік
Соған қарамастан, валюта құнсыздануына қарсы қорғану ретінде алтынмен бірдей теориялық тартымдылыққа ие болған биткоин жаппай сатып алу толқынына қосылмады.
Баға әрекеті крипто нарықтарында бұрыннан жиналып келе жатқан әлсіздіктерді ашып көрсетті. 2025 жылғы қаңтар бойы биткоин спот ETF-терінен тұрақты шығыстар байқалды: жалпы активтер қазан айындағы 169 млрд доллар шыңынан 114 млрд долларға дейін төмендеп, 32%-ға құлдырады.
Coinbase Premium Index те, яғни Coinbase пен жаһандық биржалар арасындағы баға айырмасын және АҚШ институционалды мүддесінің көрсеткішін білдіретін бұл индекс, теріс аймаққа өтті. Бұл екі индикатор 2024-2025 жылдардағы раллидің негізгі қозғаушысы болған институционалды сатып алушылар сұранысының төмендегенін көрсетеді.
Он-чейн деректерге сәйкес, бөлшек сұраныс та едәуір қысқарды. Институционалды, бөлшек сатып алушылар шеттеп қалған кезде, раллидің инерциясы тежеледі де, ал төмендеулер қатал сипат алады.
Бөлшек сегментінде CryptoQuant-тың он-чейн деректері көрсеткендей, 0-ден 10 000 долларға дейінгі шағын транзакциялар саны біртіндеп азайып жатыр, ал 30 күндік сұраныс өсімі қазан айындағы 10%-дан жоғарыдан қазір -6%-ға дейін құлдырады.
Институционалды және бөлшек сұраныс әлсірегені себепті, бұқа импульсі ұстап тұру қиынға соғып, ал құлдыраулар қаттырақ бола түсіп отыр.
Оның мағынасы
Сәрсенбі күнгі сессия нақты уақытта стресстік тест болды. Алтын нарықтағы дағдарысқа ең сенімді қорғаныс құралы екенін дәлелдеп берді. Технологиялық акциялар күшті негіздер арқылы макроэкономикалық үрейден жоғары тұратынын көрсетті. Ал биткоин – ешқайсысын да көрсете алмады: тәуекел активтері сияқты құнсызданып, сейф айлақ артықшылығын пайдалана алмай отыр.
«Цифрлық алтын» туралы нарратив сенімділігін қайтару үшін, биткоин ең қажет сәттерде қауіпсіз айлаққа тән мінез көрсетуі керек. Сол кезге дейін бұл белгі үміттен гөрі шындыққа жақын емес болып қала береді.
