Шанхайдың негізгі индексі дүйсенбі күні соңғы он жылдағы ең жоғары деңгейде жабылды, себебі қытайлық инвесторлар Иран қақтығысынан кейін энергия, алтын және қорғаныс акцияларына ауқымды қаржы салды — мұндай үрдіс Қытай капиталының неге крипто нарықтарынан кетіп жатқанын тағы да айқындайды.
Бұл ралли, Пекиндегі Ұлттық халық конгресі аптасына дейін ішкі өтімділікті шектеуімен қатарласа, қытайлық капиталдың жуық арада крипто нарығына ағылу ықтималдығын одан әрі төмендетті.
Екі нарықтың хикаясы
Шанхай композиттік индексі 2 наурыз күні 0,5%-ға өсіп, 4 182,6 тармақпен маусым айынан бері ең биік деңгейде жабылды, ал көпшілік азиялық нарықтар геосаяси қысымға төтеп бере алмады. Қытайдың ірі компаниялар индексі CSI300 0,4%-ға өсті.
Ралли энергия мен қорғаныштық активтерге сұраныстың күрт өсуімен байланысты болды. CNOOC, PetroChina және Sinopec акциялары, мұнай бағасы соңғы төрт жылдағы ең ірі өсімді көрсеткен соң, айтарлықтай өсті. Қытайлық алтын акциялар индексі 7%-ға артты, ал қорғаныс компаниялары да алға басты. Nanjing Tanker және COSCO Shipping секілді тасымалдау компаниялары күндізгі 10%-дық лимитіне жетті.
Ал Гонконг — қытайлық инвесторларға крипто ETF-ке ашық жалғыз реттелетін арна — мүлдем өзге көрініс көрсетті. Hang Seng индексі 2%-дан астам құлап, екі айлық минимумға түсті, технология, денсаулық сақтау, туризм секілді секторлар ең көп шығынға ұшырады. Гонконгта листингтелген крипто ETF-тердің бәрінде бағалар төмендеп, ChinaAMC Bitcoin ETF (3042.HK) 2%-ға, Bosera HashKey Bitcoin ETF (3008.HK) 2,3%-ға, ал Harvest Bitcoin Spot ETF (3439.HK) 2,4%-ға төмендеді. Ether ETF-тері де төмендеді.
Осының крипто үшін маңызы неде
Шанхай мен Гонконг арасындағы айырмашылық Қытай капиталында криптоны қабылдау үшін құрылымдық мәселе барын көрсетеді.
Континенттік Қытай инвесторлары Гонконгтың тікелей Bitcoin мен Ethereum ETF-теріне қатыса алмайды. QDII бағдарламасы мен Ұлы шығанағы аймағындағы Cross-boundary Wealth Management Connect схемасы секілді ықтимал жолдар жайлы индустрия сарапшылары мен заңгерлер талқылағанымен, нақты саясатқа айналған жағдай әлі де жоқ. 2025 жылдың қаңтарындағы GBA Wealth Connect схемасының кеңеюі үміт арттырғанымен, ол крипто өнімдерін нақты қоспады.
Шанхай акциялары ралли көрсетіп, Ұлттық халық конгресі алдында саясаттан қолдау күткен инвесторлардың үміті артқан кезде, Қытай капиталы үшін крипто секілді баламалы активтерді іздеудің қажеті одан әрі азая түсті.
Пекин сыртқы дағдарыстарда ішкі нарықтарды қолдаудағы ұзаққа созылған тәжірбиесімен танымал. Гонконг жаһандық капитал ағындарына ашық болғандықтан, әдетте соққыны өзі қабылдайды. Дүйсенбі классикалық мысал болды. Сол геосаяси шок Шанхайдың энергия және қорғаныс компанияларын өсіргенмен, Hang Seng индексін құлатты. Крипто ETF-тер де онымен бірге төмендеді. Қақтығыс одан әрі шиеленіссе, алтын Қытай инвесторлары үшін негізгі қорғаныш актив болып қала береді, ал Bitcoin-ға қысым күшеймек.
NPC факторы
Пекиндегі жыл сайынғы парламент сессиясы осы аптада жағдайды одан әрі күрделендірді. Ұлттық халық конгресінде 2026 жылы ЖІӨ өсімін 4,5%–5% белгілеу және 15-ші бесжылдықты таныстыру күтіледі, ерекше екпін ішкі сұраныс, технологиялық тәуелсіздік пен тұтыну ынталандыруға берілмек.
Мұндай саяси контекст Пекин капиталдың өз қаржы экожүйесінде — A-акцияларында, мемлекеттік облигацияларда әрі мемлекет басқаратын инвеститциялық қорларда — айналуы керек деген нарративті күшейтіп тұр, ал құбылмалы активтерге шетелге шығару қолайсыз екенін көрсетеді.
Тарихта геосаяси шоктардың қытайлық A-акцияларға әсері ұзаққа созылмайды. Пекиннің мемлекеттік қор сатып алудан бастап, сауда шектеуіне дейінгі саясат құралдары сыртқы құбылмалылықтан ішкі нарықты қорғауға бағытталған, ал ҰХК алдындағы кезең мұндай үрдісті күшейте түсуде.
Крипто үшін мұндай іргелі факторлар теріс бағытқа нұсқайды. Ішкі акциялар нарығы өркендеп тұр, саясаттан қолдау күтіледі, ал Пекиннің капитал бақылауы әлсіреген жоқ.
Bitcoin қақтығыстың ортасында қалып қойды
Bitcoin өзі Иран қақтығысы кезінде ірі қорғаныш актив ретінде өзін көрсете алмады. АҚШ пен Израильдің соққыларынан кейін сенбі күні бағасы 63 000 долларға дейін түсіп, Жоғарғы жетекші Хаменейдің өлімі туралы хабарлардан соң 68 000 доллардан асып, кейін 66 000 доллар төңірегінде тұрақтады — яғни, соққыға дейінгі бағаға қайта ұласқан еді.
Жаһандық крипто қорларынан шығыс қатарынан бесінші аптаға жалғасып, жиынтық ақша шығымы 4 млрд долларға жетті, деп хабарлайды CoinShares дерегі. Соңғы аптада-ақ 288 млн доллар өтелген, сауда көлемі 17 млрд долларға дейін азайып, 2025 жылғы шілдеден бергі ең төмен көрсеткішке жетті. Bitcoin жыл басынан бері 23%-ға құлдырап, 2025 жылдың қазанындағы 126 000 доллар тарихи максимумынан 48%-ға төмендеді.
Қытай акциялары ішкі өтімділікті сіңіріп жатқанда, Гонконг нарығы қысымға түскенде, крипто «цифрлық алтыннан» гөрі тәуекелді актив ретіндегі рөлін күшейткенде, қытайлық капитал тарапынан криптоға елеулі кіріс ықтималдығы қазіргі уақытта тым төмендеп кетті.
