3 маусым, сәрсенбі күні Илон Маск пен SpaceX тарихтағы ең ірі IPO-ға өтінім берді.
Және крипто иелерінің бұған назар аударуына себеп бар.
Жаңа тарихи рекорд
SpaceX растады, 555,5 млн акцияны әрқайсысын 135 доллардан ұсынып, 75 млрд доллар жинауды және компанияны 1,765 трлн долларға дейін бағалауды көздеп отыр. Бұл 2019 жылы бұрынғы рекорд иесі Saudi Aramco компаниясының 25,6 млрд долларлық IPO-ынан әлдеқайда асып түседі.
Соған қарамастан, былтыр SpaceX 4,95 млрд доллар таза шығынға ұшырады, бұған компанияның ЖИ жобаларына кеткен қомақты шығыстары да әсер етті. Дегенмен Starlink бағыты бойынша компания табысын жылына 50%-ға арттырды. Байланыс қызметі – компаниядағы әзірге жалғыз пайда әкеліп тұрған сала.
Алайда, бағаның әділетті екеніне көпшілік күмәнмен қарайды. Morningstar SpaceX-ті 780 млрд долларға, яғни IPO-ның болжамды көрсеткішінен шамамен екі есе төменге бағалайды және xAI-ды «құндылықты жою қатері» деп ескертеді.
ARK Invest қорынан Кэти Вуд керісінше, компания құнын 2030 жылға қарай 2,5 трлн долларға жетеді деп болжады. Екі түрлі көзқарас бұл листингтің қаншалықты даулы екенінен сыр береді.
Ауқымы бұдан да кеңеюі ықтимал
Сарапшылар Масктың империясы әрі қарай да бірігуі мүмкін деп күтеді: SpaceX 2027 жылы Tesla-мен біріге алады. Қазірдің өзінде бұл екі компания бірнеше жобаны, соның ішінде Terafab деп аталатын алып жартылай өткізгіш зауытын бірлесіп жасап жатыр.
Егер листинг мақсатына жетсе, Илон Маск адамзат тарихындағы алғашқы триллионерге айналуға жақындайды. Қазіргі уақытта ол дауыс беру құқығының 80%-дан астамына иелік етеді – бұл акционерлер оның көзқарасына үлес қосып, бірақ шешіміне ықпал ете алмайтынын көрсетеді.
Bitcoin тұрғысынан ой жүгірту
SpaceX листингі арқылы компанияның шамамен 1,29 млрд долларға тең 18 712 Bitcoin қоры алғаш рет жария нарыққа шығады, акционерлерге алғаш рет криптовалютаға жанама қатысуға жол ашылады.
Алайда, басты қауіп бағытынан туындайды. SpaceX, OpenAI және Anthropic жыл соңына қарай 240 млрд доллардан астам пайда әкеледі деп күтіліп отырғанда, сарапшылар ірі IPO-лар технология, ЖИ және крипто нарықтарынан өтімділіктің кетуіне, сондай-ақ циклдық максимумға жақындауына ықпал етуі мүмкін екенін ескертеді.
Coinbase IPO – ащы сабақ: 2021 жылы сәуірде листинг күні Bitcoin бағасы 64 800 долларға дейін жетіп, кейін алты аптада 50%-ын жоғалтты.
Тарихтың қайталануы ішінара, spot ETF-тер кірісі roadshow барысында қаншалықты сақталып отыратынына тәуелді. Институционалды сатып алушылар Bitcoin сатып алуды тоқтатпаса, өтімділіктің азаюы шектеулі болмақ. Ал егер олар сатып алуды тоқтатса, ықпалы нақты сезіледі.
