Токенделген активтер крипто саласындағы көптеген идеялар сияқты, бұрындары «қызықты, болашағы зор, бірақ әрдайым әлі келешекте» деп саналатын. Адамдар акциялар немесе алтынды он-чейнге енгізу жайлы, жаппай қолданысқа өтетін кезең секілді, бір күні жүзеге асатын нәрсе туралы сөйлесетін.
Қазір 2026 жылға жеткенде, бұл құбылыс енді тек теория емес екенін байқата бастады. Токенизация қаржы саласында толық үстемдік құрмағанымен, ол жай ғана түсінік емес. Бұл нақты өнімдерде көрініп, соңғы бірнеше жылдағы сынақ, қателік пен көп шу арасынан кейін нарықтың қазіргі эволюциясының бір бөлігіне айнала бастады.
Крипто дамуы барысында өзі де біраз өзгерді. Соңғы циклда орын алған көптеген ірі нарративтер әрдайым ақталмады. Соңғы уақытта байқалып отырған өзгерістер әлдеқайда тыныш: реттеуге, инфрақұрылымға және адамдар бұрыннан түсінетін активтерге байланысты өнімдер жасауға көбірек көңіл бөлінді.
Токенизацияның мәні де осында. Ол криптоны адамдар жақсы білетін активтермен байланыстырушы тетік ретінде қызмет етеді. Ірі платформалардың бірқатары, соның ішінде Kraken де, адамдар үйренген крипто нарықтарымен қатар токенделген активтерді нақты ұсынып отыр.
Алдымен қандай активтер токенге айналдырылып жатыр
Бүгінгі күнге дейінгі токенизация белсенділігінің басым бөлігі инвесторларға белгілі активтерге шоғырланды.
Стейблкоиндер алғашқы тұжырымдамалы мысал болды: шынайы валютаға қамтамасыз етілген әрі блокчейн желілері арқылы қозғалатын цифрлық токендер. Осыдан кейін бұл идея өзге де таныс санаттарға табиғи түрде тарала бастады.
Токенделген АҚШ қазынашылық облигациялары – ең ірі мысалдардың бірі. Олар он-чейн нарықтағы нақты активтердің маңызды бөлігіне айналды, себебі олар мемлекеттік кепілді табысқа қол жеткізуді, бірақ жылдамырақ есеп айырысып және криптомен бірге ұстауға болатын цифрлық форматта ұсынды.
Алтын да осыған ұқсас бағытпен жүріп келеді. Токенделген алтын – адамдар бұрыннан сенетін активті блокчейндерде еркін қозғалатын форматқа ауыстырады. Инфляция және макроэкономикалық тұрақсыздық әлі сақталған ортада, токенделген алтын жайлы әңгімелер жиі айтылатыны таңғаларлық емес.
Енді токенделген акциялар да бұл үрдіске қосылып отыр. Олар стейблкоиндер немесе қазынашылыққа қарағанда ертерек даму кезеңінде болғанымен, жалпы бағыт айқын: дәстүрлі активтер он-чейн жүйесіне кіргізілуде.
Дәл осы жерде токенизация үрдісі нақты бола түседі, себебі ол болашақ тренд ретінде емес, адамдар нағыз сауда жасайтын орындарда пайда бола бастады, ал Kraken осы қатарда бар. Өткен жылдың соңында Kraken токенделген акциялар танымал болып жатқанда, xStocks өнімін шығарған Backed Finance компаниясын сатып алуға келісті. Kraken-нің xStocks өнімі – АҚШ-тың ірі акциялары мен ETF-терінің токенделген нұсқаларымен саудаласу тәсілі, оған Tesla, Nvidia, S&P 500-ге ұқсас SPYx және Coinbase те кіреді.
Акциялар мен ETF-тер криптоға ұқсас кесте бойынша
Мұндағы қызықты тұсы – Tesla немесе S&P 500 ETF-ін он-чейнге шығаруында жаңалықтан бұрын, мұндай активтер крипто сияқты 24/7 әлемінде өмір сүргенде не болатынында.
Акциялар мен ETF-тер бұрыннан бері тұрақты жүйеге ие: нарық ашылады, жабылады, есеп айырысу уақыт алады және бәрі ондаған жылдар бойы айтарлықтай өзгермеген кестелер бойынша жүреді, тіпті S&P 500 сияқты кең таралған активтер үшін де. Kraken жақында xStocks өнімін Kraken Pro алаңында тәулік бойы қолжетімді етті, енді сауда дәстүрлі нарық уақытымен шектелмейді.
Қарапайым мысал – жаңалықтар. Егер Tesla нарық жабылғаннан кейін кіріс туралы есеп берсе немесе түнде ірі макро жаңалық шықса, дәстүрлі жүйе жай ғана «ертеңге дейін күтіңіз» дейді. Токенделген формат активтің мәнін өзгертпейді, бірақ уақытында, нақты шешім қабылдауды жеңілдетеді, бұл крипто жұмыс істеу тәсіліне анағұрлым жақын сезіледі.
Крипто мен дәстүрлі активтер арасында еркін ауысатын адамдар үшін бұл иілгіштік – негізгі артықшылық. Мұндай ұстаным Wall Street-тің біразын крипто жасап келе жатқан цифрлық, әрдайым ашық инфрақұрылыммен біріктіруге мүмкіндік береді.
Бұл жай ғана кезекті трендтен артық болуының себебі
Токенизация жиі айтылатыны рас, алайда оның бәрі бірдей пайдалы емес. Крипто саласы идеяларды тез арада танымал ұғымға айналдыруда шебер, ал «он-чейндегі нақты активтер» сөзі барлық жерде кездесетін сол терминдердің бірі.
Дегенмен, неге бұл тақырып үнемі қайта айтылады дегенге келсек, басты себеп айқын: дәстүрлі нарықтарда әлі де көп шектеулер бар. Акциялар белгілі бір уақытта саудаланады, есеп айырысу бірнеше күнге созылады. Қолжетімділік адамның қайда тұратынына, қай брокерді қолданатына және оның өңірінде қандай ережелер бар екеніне тәуелді.
Токенделген активтер мұны барлығын бірден шешпесе де, форматты өзгертеді. Олар таныс активті – акция, облигация немесе комодитиді – крипто ұзақ уақыттан бері дамытып келе жатқан цифрлық жүйелерде ұстауды және тасымалдауды жеңілдетеді.
Көптеген инвесторлар үшін бұл қызығушылықтың басты себебі – жаңалығы немесе хайпы емес, өздері түсінетін активтермен иілгіш әрекет жасауға мүмкіндік.
Әрине, егжей-тегжейлі мәселелер маңызды. Әрбір токен оны қамтамасыз ететін құрылымға сай сенімді: қалай сақталатыны, қалай қамтамасыз етілетіні және мәселе туындаса қандай қорғау шаралары бар екені. Токенизация автоматты түрде қауіпсіз немесе тиімді емес. Бұл тек басқа орауыш.
Дегенмен, бұл қазіргі нарық қайда бағытталып бара жатқанын көрсететін айқын белгілердің бірі. Жылдар бойғы тек алыпсатарлық кезеңдерден кейін, крипто нақты қаржы әлеміне жақындай түсуге көп көңіл бөле бастады, яғни ол енді толық оқшау қалмайды.
