Президент Дональд Трамп АҚШ банктерін GENIUS Act-ке қауіп төндіріп, CLARITY Act-ті кепілде ұстау арқылы, банктік және крипто салалары арасында стейблкоиндегі кірістілік үшін бірнеше айға созылған текетіресті ушықтырды.
АҚШ-тың крипто саласына қатысты реттеушілік жүйесі дағдарыстық сәтте толық қалыптаспаған күйде қалып, қақтығыс CLARITY Act-тің 2026 жылғы орта мерзімді сайлаулар алдында іске асуына кедергі келтіруі ықтимал.
Трамп стейблкоин кірісі үшін күресте банктерге қарсы шығып отыр
Сейсенбі күні Truth Social желісіндегі жарияланымында Трамп өткен шілдеде өзі қол қойған маңызды стейблкоин туралы заң — GENIUS Act-ке «Банктер қауіп төндіріп, әлсіретіп жатыр» деп мәлімдеді және Конгрессті нарық құрылымы туралы заңдарды жедел қабылдауға шақырды.
«Америкалықтар өз ақшасынан көбірек табыс табуы тиіс. Банктер рекордтық пайда табуда, ал біз олардың қуатты Крипто Күн тәртібімізді — егер біз Clarity Act-ті тездетіп қабылдамасақ — Қытайға және басқа елдерге өтіп кетуіне жол бермейміз», — деп жазды Трамп.
Мұндай мәлімдеме стейблкоин сыйақысына қатысты заңнамалық күресте президент тарапынан ең қатаң араласу болып отыр — осы дау Вашингтондағы кең ауқымды крипто реттеушілік бастамалардың баяулауына себеп болды.
Стейблкоин кірісі: негізгі дау
Қақтығыстың өзегінде GENIUS Act заңындағы бір тармақ тұр — онда стейблкоин шығаратын компаниялардың тікелей ұстаушыларға пайыз төлеуіне тыйым салынған. Дегенмен, заң Coinbase және Kraken секілді үшінші тарап платформаларының кірістілікті пайдаланушыларға жеткізуіне тосқауыл қоймайды — банктер бұған «саңылау» деп баға беруде.
Мұндай келісім крипто биржаларына АҚШ Қазынашылық вексельдері секілді резервтік активтерден кіріс алып, оны клиенттерге таратуға мүмкіндік береді, бұл жиі 0,01%-дан да аз төлейтін дәстүрлі жинақ шоттарына қарағанда бәсекелік артықшылық береді.
Bank Policy Institute жетекшілік ететін банктік сауда топтары мұндай құрылым депозиттік шығыстарды 6,6 трлн долларға дейін жеткізе алады деп ескертті — бұл мәлімет АҚШ Қаржы министрлігінің талдауынан алынған. Bank of America бас директоры Брайан Мойнихан қаңтарда осындай қауіп білдіріп, пайыздық кіріс төлейтін стейблкоиндер барлық коммерциялық банк депозиттерінің шамамен 30–35%-ын өзіне тартып алуы ықтимал екенін атады.
Банктердің лоббистік топтары осы олқылықты жою мақсатында қазіргі уақытта Сенатта қаралып жатқан крипто нарық құрылымы туралы заң жобасы — CLARITY Act-ті ілгерілетуде. Бұл заң құжаты SEC пен CFTC-ге нақты қадағалау міндеттерін бөлуді көздейді, алайда стейблкоин кірістілігі мәселесіне айналып отыр.
Даймон шекара қойды
Трамптың жазбасы JPMorgan Chase бас директоры Джейми Даймонның стейблкоин реттеуі туралы өткір мәлімдеме жасаған күні жарияланды. CNBC арнасында сөйлеген сөзінде Даймон стейблкоин балансына кіріс ұсынатын компаниялар іс жүзінде банк ретінде жұмыс істейтінін айтып, олар тиісті түрде реттелуі тиіс деп мәлімдеді.
Даймон платформалар транзакцияларға байланысты сыйақы ұсынса болады, дегенмен ұстаулар бойынша пайыз тәрізді төлемдерге нақты шектеу қою керек деп ұсынды. Ол капитал талаптарын, FDIC сақтандыруын, жылыстатуға қарсы міндеттемелерді және қоғамға кредит беру талаптарын банк стандарттары ретінде атап өтті, ал крипто компаниялары әзірге бұл талаптарға жауап бермейді.
Алайда, Coinbase бас директоры Брайан Армстронг мұндай көзқарасты жария түрде жоққа шығарды. Армстронг банктер цифрлық активтерден туындайтын бәсеке қысымын айналып өте алмаған кезде, ақырында стейблкоиндерге пайыз төлеуге рұқсат беру үшін өздері лобби жүргізе бастайды деп күтетінін мәлімдеді.
Coinbase, Gemini және Kraken секілді 125-тен астам крипто компанияларын біріктірген коалиция банктік лоббиге қарсы өткен жылы үйлестірілген науқан бастады. Олар GENIUS Act-тегі кіріс шарттарын қайта ашу нарық пен жаңашылдарға қажет айқындылықты әлсіретеді деп мәлімдеді.
Заңнамалық уақыт шектеулі
Ақ үй екі тарапқа келісімге келу үшін 1 наурызға дейінгі белгісіз мерзім қойған. Алайда ол мерзім ешқандай шешімсіз өтті. CLARITY Act Сенаттың Банктік комитетінде қаралып жатыр, алайда талқылау мерзімі жарияланған жоқ.
Elliptic-тің реттеулік талдауына сүйенсек, Сенаттың Банктік комитеті заң жобасын қаңтар айының ортасында дауысқа салуды жоспарлаған, бірақ Coinbase ұсынылған стейблкоин кірісін шектеу жөніндегі түзетуге қарсы болғандықтан, сессия белгісіз мерзімге шегерілді. Ақпан айының басында өткен екі Ақ үй кездесуінде ымыраға келу тағы да мүмкін болмады.
OCC өткен аптада GENIUS Act аясында ұсынылған 376 беттен тұратын жаңа ережелерді жариялап, крипто өкілдері заң жобасы стейблкоин шығарушылар серіктестері сыйақыны төлеу тәсілін күшейте шектейді деп алаңдауда.
Сенатор Синтия Луммис Трамптың хабарламасын қайта жариялап: «Америка күтуді көтере алмайды. Конгресс Clarity Act-ті жылдам қабылдауы керек», — деп қосты.
2026 жылғы орта мерзімді сайлау жақындап, жазғы демалыс таяғанда, заңнамалық терезе тарылып келеді. Алдағы апталарда келісімге қол жеткізілмесе, АҚШ Ақ үй мен сала өкілдері жаһандық бәсекеге қабілеттілік үшін аса маңызды деп санайтын крипто реттеуші негізіндегі көшбасшылық мүмкіндігінен айырылып қалу қаупі жоғары.
