Президент Дональд Трамп сәрсенбі күні кешке АҚШ-тың Ирандағы соғысына қатысты прайм-таймдағы алғашқы үндеуін жасады. Ол елге «негізгі стратегиялық мақсаттар аяқталуға жақын» екенін айтты. Кейін одан әрі күшейтетінін жеткізді.
Трамп сөзін бастағанда мұнай төмендеуде еді. Ол сөзін аяқтағанша мұнай бағасы 5%-ға өсті — бұл жағдайдың толық көрінісін береді.
Нарықтар тыныштық күтті, алайда олар «тас дәуіріне» тап болды
«Алдағы екі-үш апта ішінде оларға өте қатты соққы береміз», — деді Трамп. «Оларды өз орындары — тас дәуіріне қайтарамыз».
Сөйлеу ұзақтығы 19 минут болды. Ешқандай жаңа ақпарат, соғыстың аяқталу мерзімі немесе Хормуз бұғазын қайта ашу бойынша жоспар айтылған жоқ. Нарық соңғы екі күн Трамп қандай-да бір ұсыныс жасайды деп үміттеніп, өсім көрсеткен еді. Оның орнына, ол жаңа бомбалауларға уәде берді.
Brent мұнайы 5%-ға қымбаттап, барреліне 106 доллардан асты. West Texas Intermediate 4,1%-ға өсіп, 104 доллар болды. S&P 500 фьючерстері 1,1%-ға төмендеді. Еуропа фьючерстері 1,5%-ға құлдырады. Алтын 1,4%-ға азайып, унциясы 4 691 долларға түсті. Күміс 3%-ға арзандады. 10 жылдық мемлекеттік облигация кірістілігі 4,36%-ға көтерілді.
Bitcoin күн ішіндегі ең жоғары 69 135 доллардан 66 818 долларға дейін, яғни 3,3%-ға төмендеді. Ethereum 2,8%-ға құлдырап, 2 084 долларға түсті. Крипто нарығында соңғы екі тәулікте пайда болған өсім бір кеште жойылды.
Азия ең қатты зардап шекті. Оңтүстік Кореяның KOSPI индексі 3,5%-ға түсіп, өңірдегі ең нашар көрсеткіш тіркеді. Жапонияның Nikkei индексі 1,8%-ға азайды. Гонконгтың Hang Seng индексі шамамен 1%-ға төмендеді.
«Өздерің ала беріңдер» — TRUMP одақтастарына Хормузды қорғауды тапсырды
Трамп Хормуз бұғазы соғыс аяқталған соң «өздігінен ашылады» деді. Ол мұнай импорттаушы елдерді «кешіктірілген батылдыққа жиналып», су жолының қауіпсіздігін өздеріне қолға алуға шақырды. Алайда бұл қашан және қалай жүзеге асатынын түсіндірген жоқ.
Бұған бірнеше сағат бұрын Ақ үйдегі Пасха түскі асында Трамп бұдан да ашық сөйлеген еді. АҚШ «олардың мұнайын жай ала салуы» ықтимал екенін айтқанымен, америкалықтардың оған «шыдамы жетпейтінін» қоса кетті. Сондай-ақ, ол Оңтүстік Корея, Жапония және Қытайды атап, әрқайсысын Хормуз мәселесіне белсендірек араласуға шақырды.
Ондай мәлімдеме Сеулде ауыр қабылданды. KOSPI индексінің 3,5%-ға төмендеуі энергетикалық импортқа тәуелділікті әрі АҚШ президентінің елді жеке атап көрсеткеніне байланысты орын алған күйзелісті көрсетеді.
Трамп сонымен қатар бұған дейін айтылған, Иранның электр желісіне 6 сәуір күні соққы беру туралы ультиматумын да еске салмады. НАТО, жердегі әскер немесе жалғасып жатқан келіссөздер туралы сөз қозғалған жоқ. Нақты ақпараттың болмауының өзі жеке бір белгі болды. Инвесторлар анықты күткен-ді, алайда анықтама орнына түсініксіздік алды.
Иран ұстанымын сақтап, төлем бекеті ашық күйде қалды
Иран кері шегінуге ниетті емес екенін көрсетті. Сыртқы істер министрі Аббас Арагчи Вашингтонмен тікелей келіссөздер жүрмей жатқанын және Тегеранның АҚШ-қа деген сенімі нөлге тең екенін айтты. Президент Масуд Пезешкиан ағылшын тілінде ашық хат жариялап, америкалықтардан бұл соғыс олардың нақты қандай мүддесіне жауап береді деп сұрады.
Осы уақытта Иран парламенті Хормуздағы төлем жүйесін тұрақты ету туралы заң жобасын әзірлеуде. IRGC бұғаздан әр өту үшін кемелерден 2 млн долларға дейін ақы алып, оны стейблкоинмен немесе қытайлық юаньмен қабылдайды. Бұл жүйе заң жүзінде бекітілсе, кез келген бітімнен кейін де сақталатын ережеге айналады.
Нарық қазір осы теңсіздікке баға беруде. Трамп бұғаздың өздігінен ашылатынын айтса, Иран тұрақты төлем жүйесін қалыптастырып жатыр. Мұнай, облигация және крипто трейдерлері сәрсенбі кешінде бәрі бірдей қорытындыға келді: бұл соғыс таяуда аяқталмайды.
