Президент Дональд Трамп АҚШ бүгін түнде Иранға «ӨТЕ ҚАТТЫ СОҚҚЫ БЕРЕДІ» және кейін Харк аралын – елдің шикі мұнай экспортының шамамен 90%-ын құрайтын терминалды басып алатынын айтты.
Мұнай бағасы Truth Social-дағы жарияланымнан кейін бірнеше минут ішінде 91 доллардан жоғары көтерілді, ал Bitcoin жедел түрде 63 000 доллардан төмен түсті. Энергетика трейдерлері де геосаяси тәуекелдің қосымша сыйақысын есепке ала бастады.
Трамп Харк аралын – Иранның мұнай артериясын – нысанаға алды
Трамп бұл қауіп-қатерді бейсенбіде жариялады, АҚШ күштері Иранға соққы жасауды қайта бастағаннан бірнеше күн өткен соң. Тегеран аталған шабуылдарға байланысты Вашингтонмен арадағы бітімнің мәні қалмағанын айтып, аймақтағы АҚШ базаларына қарсы қарымта шабуылдарын іске қосты.
«Америка Құрама Штаттары Иранға бүгін түнде өте қатты соққы береді. Жуық арада біз Харк аралын және өзгеде мұнай инфрақұрылымдарын басқарып, олардың мұнай мен газ нарығына толық бақылау орнатамыз, Венесуэладағыдай…» деп жазды Трамп өз жазбасында.
Венесуэламен салыстыру тірі шаблонға меңзейді. АҚШ күштері қаңтар айында Николас Мадуроны тізгіндегеннен бастап, Вашингтон Венесуэла мұнайын сатуды бақылауда ұстап отыр.
Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңес хабарлауынша, төрт айда шамамен 100 млн баррель, бұл 8 млрд доллар шамасындағы мұнай АҚШ басқаруындағы шот арқылы қозғалды.
Харк – әлдеқайда үлкен олжа. CFR деректері бойынша, осы терминал арқылы Иран шикі мұнайының шамамен 90%-ын тасымалдайтын супертанкерлер тиеледі, бұл оны ел экономикасының ең ашық және осал активіне айналдырады.
Иран да өз тарапынан қысым көрсетуде. Парсы шығанағы бұғаз басқармасы Хормуз бұғазы белгісіз мерзімге дейін жабылды деп жариялады, ал АҚШ Орталық Командованиесі коммерциялық кемелердің өтуі жалғасып жатқанын айтады.
JPMorgan есептеуінше, танкер қозғалысы қазірдің өзінде соғысқа дейінгі деңгейдің шамамен 15%-ына дейін төмендеді.
Тарих толықтай тоқтауға үміт артпау керектігін ескертеді. 1980-жылдардағы «Танкер соғысында» Ирак бірнеше рет Харкты бомбалады, алайда Иран экспортты Лаван мен Сирри аралдары арқылы қайта бағыттап, тәулігіне 1,5 млн баррелден астам мұнай жөнелтуді жалғастырды.
Bitcoin 63 000 доллар маңында ұстап тұрғанда, мұнай қайта серпілді
АҚШ шикі мұнайының спот бағасы бейсенбінің басым бөлігінде 90 долларға дейін төмендеп, посттан кейін бірден 91,75 долларға секірді. Ал BTC шамамен 62 680 долларға дейін төмендеп, кейін 62 841 долларға қайта көтерілу арқылы күн ішінде 0,25%-ға артты, BeInCrypto Markets деректеріне сәйкес.
Ауқымды құбылмалылық Трамптың бұған дейінгі бітім жариялаймын деген кезінде де байқалды: Bitcoin және акциялар секілді тәуекел активтері мен мұнай сынды шикізат бағасы күрт өзгерген.
Дегенмен сарапшылар мұнай нарығындағы ұзақ соққы инфляцияны өсіріп, тәуекелге деген тәбет төмендеген жағдайда, крипто өтімділігіне қысымды күшейте түседі деп ескертті.
Тегеран, өз кезегінде, қақтығыс қаржысын крипто бағытында жалғастыруда, оның ішінде Хормуз бұғазы арқылы өтетін танкерлерге Bitcoin алымын енгізуге ұсыныс жасаған еді.
Бүгін түндегі соққылар расымен жасалатын болса, мұнайдағы жаңа тәуекел сыйақысы демалысқа дейін тұрақтала ма, әлде жойыла ма, соны анықтайды.
