Президент Трамптың технологиялық компанияларды жаңа электр станцияларын қаржыландыруға мәжбүрлейтін шұғыл электр энергиясын аукционға шығару жөнінде мәлімдеме жасайтыны хабарланды.
Бұл бастама өсіп келе жатқан электр энергиясының құнын жеңілдетуді көздейді және жоспар, 2026 жылғы аралық сайлау қарсаңында, криптовалюта секторы мен жалпы экономикаға әсер етуі ықтимал.
«Трамптың төтенше өкілеттік аукционы» не дегенді білдіреді?
Bloomberg агенттігінің мәліметінше, Трамп пен АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы бірнеше штаттың губернаторлары елдегі ең ірі электр желісі операторы PJM-ды электр энергиясы аукционын өткізуге итермелеп отыр. Әкімшілік пен штат басшыларының бұл талпынысы міндетті емес «қағидаттар мәлімдемесі» ретінде жүзеге асуы ықтимал.
Трамптың Ұлттық энергетикалық басымдық кеңесі Пенсильвания, Огайо, Вирджиния және тағы бірнеше штаттың губернаторларымен бірге осы құжатқа қол қояды.
Бастама аясында технологиялық компаниялар жаңа электр станцияларын салу үшін 15 жылдық келісімшарттарға тендерге түседі. Бұл келісімшарттар шамамен 15 млрд долларлық жаңа электр станцияларының құрылысын қамтамасыз етеді, ал технологиялық компаниялар өндірілген электр қуатын қолдансын-қолданбасын, шығынды өздері өтейді.
PJM 67 млн-нан астам адамды қамтитын, Мид-Атлантик аймағынан Орта Батысқа дейін созылатын өңірге электр энергиясын жеткізеді. Оператордың желісінде әсіресе солтүстік Вирджинияда әлемдегі ең үлкен деректер орталықтары шоғырланған.
Елдік энергия дағдарысы жедел араласуға себеп болды
Ұсынылған шұғыл аукцион АҚШ-тың энергетикалық нарығындағы елеулі араласу болар еді. Президент Трамп қызметке кіріскен күннен бері мұнай мен бензин бағасының төмендеуіне бірнеше рет назар аударды. Дегенмен, электр энергиясының бағасы керісінше бағытта қозғалып келеді, өйткені тұтыну көлемі үнемі артуда.
Бұл сұраныстың өсіп келе жатқан бөлігін ірі деректер орталықтары қамтамасыз етуде. Әкімшілік пен технологиялық компаниялар аталған деректер орталықтарын экономиканың өсуіне және жасанды интеллект саласындағы АҚШ-тың бәсекелестік артықшылығын сақтап қалуға аса маңызды деп есептейді.
Сонымен қатар, осы орталықтар тұрғындардың электр энергиясының шығындарының өсуіне де әсер етіп отыр. 2025 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тағы орташа бөлшек электр энергиясының бағасы 7,4%-ға өсіп, киловатт-сағатына рекордтық 18,07 центке жетті. Тұрғын үй секторындағы электр бағасы одан да көбірек өсті.
Ұлттық энергетикалық көмек көрсетуші директорлар қауымдастығының дерегіне сәйкес, 2025 жылдың қаңтарынан тамызына дейінгі аралықта бағалар 10,5%-ға көтеріліп, соңғы он жылдан асатын ең ірі өсімдердің бірі тіркелді.
«ЖИ-ға деген сұранысқа байланысты біз бастан кешіп отырған электр энергиясы дағдарысы ешқандай араласусыз тек ушыға береді», – деп жазды The Kobeissi Letter X-тегі парақшасында.
Bitcoin майнерлеріне әсері
Сонымен қатар, қазіргі уақытта электр қуаты бойынша жарыс ЖИ операцияларына басымдық береді. Бұрын арзан электр энергиясы арқылы басымдыққа ие болған биткоин майнерлері, ЖИ деректер орталықтары ұзақ мерзімді электр келісімшарттарына қол жеткізген сайын, нарықтан ығысуда.
Техаста 2025 жылы ірі көлемдегі электр энергиясына сұраныс 226 гигаватқа дейін жетті. Айта кетерлігі, жаңа өтінімдердің шамамен 73%-ын, биткоин майнерлерін басып озып, ЖИ компаниялар ұсынып отыр. Электр энергиясын жеткізетін компаниялар ЖИ деректер орталықтарын артық көреді, себебі олар тұрақты әрі сенімді қуатты үздіксіз талап етеді және жоғары тариф төлейді.
Мұндай экономикалық ахуал Galaxy Digital, CleanSpark және IREN сияқты ірі майнерлердің әрекетін өзгертуге мәжбүр етті. Қараша айында Bitfarms өзінің Вашингтон штатындағы майнинг нысанын HPC/AI жүктемелерін қолдайтын форматқа ауыстыру жоспарын жариялады.
«Тек Вашингтондағы нысанымызды GPU-қызмет ретінде ауыстыру, бізге биткоин майнингімен тапқан барлық таза операциялық табыстан да жоғары пайда әкелуі ықтимал, бұл компанияға оң қаржылық негіз жасап, операциялық шығындарды, жалпы және әкімшілік шығындарды, сондай-ақ қарызды өтеуді қамтамасыз етіп, 2026 және 2027 жылдары майнинг бизнесін қысқарту кезінде капиталдық шығыстарға да үлес қосады», – деп атап өтті Bitfarms бас директоры Бен Ганьон мәлімдемесінде.
Осылайша, Трамптың ұсынылған шұғыл электр қуатын аукционға салу бастамасының нәтижесінде электр энергиясы шынымен арзандаса, биткоин майнерлерінің тікелей экономикалық тұрғыдан ұтары анық. Майнинг табыстылығы қуат бағасына тікелей байланысты.
Арзан электр энергиясы эксплуатациялық шығындарды азайтып, маржаны жақсартады. Тұтыну сұранысын қанағаттандыратын электр энергиясын өндіру көлемінің өсуі жоғары баға қысымы орын алған өңірлердегі майнерлерге жанама түрде демеу көрсетеді деп күтіледі.
Осылайша, бұл үрдіс ЖИ-ға бағытталған инфрақұрылымға көшу қарқынын бәсеңдетіп, кейбір майнинг операцияларын HPC жүктемелеріне толық бейімделмей, нарықта қалуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ұсыныс жаңа электр энергиясын өндіруге ұзақ мерзімді инвестиция жасауға баса көңіл бөледі. Яғни, оның ықпалы бірден емес, біртіндеп көрінетін болады.
