UBS 2026 жылдың қаңтар айында таңдаулы жекеше банкинг клиенттері үшін тікелей Bitcoin (BTC) және Ethereum (ETH) саудасын бастады. Бұл шешім швейцариялық банктердің криптоны жаппай нарыққа енгізуін нақты растады.
Банк 2024 жылы криптоға қолжеткізу мүмкіндігін 2,5 млн-нан астам швейцариялық есепшотқа ашқан Zürcher Kantonalbank және PostFinance банктеріне қосылды. Қазір Швейцарияда крипто қызметтерін ұсынатын шамамен 20 банк бар, өзге елдердің ешқайсысында мұндай көрсеткіш жоқ.
Ешкім күтпеген инвестор профилі
Zürcher Kantonalbank 2024 жылдың басында крипто кастоди және сауда ұсынуды бастады. Цифрлық активтер бөлімінің жетекшісі Петер Хубли The Big Whale-ге берген сұхбатында банктің басында жас клиенттерге бағытталғанын айтқан еді. Бірақ нақты жағдай өзгеше болып шықты.
«Бұл іске қосудағы ең үлкен тосынсый шығар. Көпшілік сияқты біз өте жас клиенттерді тартамыз деп ойлаған едік. Бірақ мүлде олай болмапты».
Zürcher Kantonalbank цифрлық активтер бөлімінің жетекшісі Петер Хубли The Big Whale-дің есебінде.
ZKB-дегі орташа крипто сатып алушылар жасы 30 бен 50-дің аралығында, көпшілігі ер азаматтар және көбіне жекеше банкинг секторында шоғырланған. Олардың 40%-дан астамы крипто кастоди ашқанға дейін банкте ешқандай инвестициялық портфельге ие болмаған, ақшасы бос жатқан.
Қаржылық әсер айтарлықтай жоғары. Maerki Baumann банктің 20%-дан астам пайдасы қазір цифрлық активтер қызметімен тікелей байланысты екенін хабарлайды. Swissquote крипто жалпы кірістің шамамен 10%-ын құрайтынын айтады.
Arab Bank Switzerland басқарудағы активтердің 5%-ы, ал таза табыстың 7%-ы криптоға тиесілі екенін жариялады.
PostFinance – жүйелік маңызы бар мемлекеттік банк – бірінші жылы 36 000 крипто кастоди есепшотын ашып, 565 000-нан астам транзакция өткізді. Екі көрсеткіш те пилоттық кезеңнен асып түскенін көрсетеді.
Швейцария жаһандық үлгіге сай келеді
Үлгі Швейцариямен шектелмейді. EY-Parthenon және Coinbase ұйымдастырған 2026 жылғы Институционалдық цифрлық активтер сауалнамасы 2026 жылдың қаңтарында 350-ден астам институционалдық инвесторларды қамтыды. Олардың қатарында активтерді басқарушы компаниялар, отбасы кеңселері мен жекеше банктер кездесті.
Сауалнамаға қатысқан респонденттердің 73%-ы биыл цифрлық активтерге үлесті арттыратынын айтты. Талдауға сай, осы топ арасында стейблкоин пайдалану мен оған қызығушылық 84%-ға жеткен. Мұндай дерек швейцарлық жағдайды кең ауқымды институционалдық бетбұрыстың бөлігі екенін растайды.
Кастоди қауіпсіздігі мен реттеудің анықтығы респонденттер арасында негізгі алаңдаушылық ретінде қалды. Швейцариялық банктер мұны 2021 жылғы таратылған тізбек технологиялары туралы заң және Taurus пен Sygnum сияқты банк деңгейіндегі кастоди провайдерлері арқылы шешуде.
Бәсекелестік уақыты жүріп жатыр
The Big Whale есебіне сәйкес, Швейцария шамамен 20 банкпен крипто қызметін ұсынуда әлі де әлем көшбасшысы. АҚШ 15 банкпен екінші, Германия 12 банкпен үшінші орында. Сан айырмашылығы әлі бар, бірақ АҚШ банктерінің нарыққа енуі бұл айырмашылықты азайтты.
Швейцарияның жетекшілігіне таяу уақыт ішінде екі негізгі сынақ күтіп тұр. OECD-нің Crypto-Asset Reporting Framework-і 2027 жылдың 1 қаңтарында күшіне енеді және салықтың жасырын кезеңін аяқтайды.
FINMA лицензиялау ережелерін қайта қарап, 2026 жылғы ақпанда аяқталған қоғамдық тыңдаудан кейін кастоди мен стейблкоин ережелерін өзгертеді. Бірқатар баптар еуропалық MiCA жүйесіне үндес.
Crypto Valley Association басқарма мүшесі Илья Волков елдің прагматикалық артықшылығын нашарлататын «реттеушілік ұсақ бақылауға» қарсы ескертті. 2027 жылға дейін Швейцарияның басымдығы сақтала ма, жоқ па, ол тәуелділік осы қоғамдық тыңдаулар нәтижесіне байланысты болады.
