Circle шығарған USDC алғаш рет жылдық транзакция көлемі бойынша Tether-дің USDT-ін басып озды, бұл стейблкоин нарығында тарихи өзгерісті білдіреді.
Он жыл бойы USDT стейблкоиндердің айқын көшбасшысы болып келді. Оның нарықтық капитализациясы әлі де 187 млрд долларды құрайды — бұл USDC-дің 75 млрд долларлық нарықтық капитализациясынан шамамен 2,5 есе көп. Дегенмен, 2025 жылы жағдай басқаша өрбіді: кіші стейблкоин қазір көбірек қаржы айналдырды.
USDC 39%-ға алда
Artemis Analytics деректеріне сәйкес, 2025 жылы USDC арқылы 18,3 трлн доллар аударым жасалды, ал USDT-да бұл көрсеткіш 13,2 трлн долларды құрады — яғни, айырмашылық 39%-ға жетті.
Artemis Stablecoin Transfer Volume дерегінде MEV бот транзакциялары мен биржалар арасындағы ішкі аударымдар есепке алынбайды, сондықтан платформадағы «органикалық» он-чейн белсенділігі анық көрсетіледі. Бұл метрика нағыз төлемдер мен DeFi қолданылуының жоғарғы шегін көрсетеді, яғни автоматтандырылған сауда операциялары көбейткен жалпы транзакция санынан ерекшеленеді. Қысқаша айтқанда, нақты өмірдегі төлемдер, P2P аударымдар және DeFi белсенділігі есептеледі, ал бот операциялары мен биржа әмияндарын қайта үйлестіру есепке алынбайды.
Неліктен USDC алға шықты
Мұнда төрт фактор рөл атқарады: DeFi жүйесінің жұмысы, географиялық орналасуы, тосыннан пайда болған катализатор және реттеуші талаптардың уақыттылығы.
1. DeFi айналымы
Сарапшылар айырмашылықтың басым бөлігі әр стейблкоиннің қолданылу ерекшелігіне байланысты деп санайды. USDC орталықтандырылмаған қаржы платформаларында үстемдік етеді, онда трейдерлер жиі позиция ашады және жабады. Бір доллар несиелеу протоколдары мен DEX айырбастары арқылы бірнеше рет пайдаланылады. Ал, USDT көбінесе құнды сақтау және төлем транзиті рөлін атқарады — қолданушылар оны әмияндарында ұстайды, жиі қозғамайды.
2. Solana факторы
Solana жүйесіндегі DeFi-дің қарқынды өсуі USDC-дің негізгі қозғаушы күшіне айналды. Қазіргі уақытта стейблкоин желідегі барлық стейблкоиндердің 70%-дан астамын құрайды, ал USDT негізінен Tron-да шоғырланған. 2025 жылдың алғашқы тоқсанында ғана Solana-дағы жалпы стейблкоин қоры 5,2 млрд доллардан 11,7 млрд долларға жетті — яғни, 125%-ға өскен, ал бұл өсімнің басым бөлігі USDC кірісімен қамтамасыз етілді.
3. TRUMP токенінің ирониясы
2025 жылдың қаңтарында TRUMP мемкоинын іске қосу USDC қолданысын болжанбаса да күрт арттырды. Себебі токеннің негізгі өтімділік пулы Meteora DEX платформасында USDT-мен емес, USDC-мен жұптастырылған. Осылайша TRUMP сатып алғысы келген трейдерлер алдымен USDC-ге қол жеткізуі керек болды, нәтижесінде Solana экожүйесіндегі DeFi-де сұраныс күрт өсті.
Бұл жерде қызықты тұсы бар: Trump отбасы 2025 жылдың наурызында World Liberty Financial арқылы USD1 атты өз стейблкоинін шығарды. Бірақ, нәтижесінде шабыт берген TRUMP токені бәсекелес стейблкоинге дем берді.
4. Реттеушілік қолайлы жағдайлар
2025 жылдың шілдесінде АҚШ-та Genius Act заңының қабылдануы стейблкоин эмитенттері үшін айқын құқықтық стандарттарды бекітті. Саланың бақылаушылары, USDC-дің ұзақ уақыт бойы реттеуші талаптарды сақтап, резерв мөлдірлігін қамтамасыз етуге басымдық бергенін атап өтеді, соның арқасында жаңа ережелерден ең көп пайда көрген сол болды. Еуропада USDC-дің MiCA талаптарына сәйкестігі, USDT-ге қатысты бірқатар биржаларға делистинг қаупі туындаған кезде оның артықшылығын арттыра түсті.
Өсіп жатқан толқын
USDC-дің белсенділігі жалпы стейблкоин операцияларының рекордтық көрсеткіштерге жетуіне ықпал етті. 2025 жылы транзакциялардың жалпы көлемі 33 трлн долларға жетіп, жылдық өсім 72%-ды құрады. Тек IV тоқсандағы ақша ағымы 11 трлн долларға өсті, бұл көрсеткіш III тоқсанда 8,8 трлн доллар еді.
Bloomberg Intelligence болжамынша, стейблкоин арқылы төлемдер көлемі 2030 жылға қарай 56 трлн долларға жетеді, бұл секторды дәстүрлі желілермен тең дәрежелі жаһандық төлем жүйесіне айналдырады.
