Блокчейн технологиясы мен жасанды интеллекттің (ЖИ) бірігуі үдей түскен сайын, ЖИ агенттеріне он-чейн төлемдерді автоматты түрде жүзеге асыруға мүмкіндік беретін x402 стандарты пайда болып келе жатқан Агент экономикасына қақпа ретінде қарастырылған еді.
Алайда, соңғы деректерге сәйкес x402 транзакция көлемі күрт төмендеді. Бұл үрдіс алғашқы жылдам өсу кезеңінен кейін бірнеше ай ішінде болған хайптың басылып қалуына күмән туғызды.
x402 транзакциялары 92%-дан аса азайды
Artemis есебіне сәйкес, қазіргі таңда x402 «агент төлемдері» тұжырымдамасы шынайылықтан гөрі елеске көбірек ұқсайды. OpenClaw, Moltbook пен арнайы агент әмияндары сияқты құралдар әлеуметтік желілер мен әзірлеушілер қауымдастығында жылдам таралып жатса да, он-чейн деректер жағдайдың мүлдем басқа екенін көрсетеді.
2025 жылғы желтоқсанда x402 тәулігіне шамамен 731 000 транзакциядан тіркеген. 2026 жылғы ақпанда тәулігіне 57 000-ға жуық транзакция ғана орындалды. Бұл шыңнан 92%-дан астам төмендеуді білдіреді.
Artemis жариялаған графиктер Base, Polygon PoS және Solana желілеріндегі құлдырауды анық көрсетуде.
Artemis-тегі он-чейн төлемдер бойынша маман Лукас қосымша түсініктеме берді. Ол транзакциялар санындағы төмендеуді санаттар бойынша талдау арқылы «Инфрақұрылым және утилиттер» сегментінде күрт қысқару негізгі тікелей себеп болғанын анықтады.
x402secure.com, agentlisa.ai және pay.codenut.ai сияқты сервистер белсенділігі өткен шарықтау деңгейлерінен 80%-дан астамға төмендеді. Бұл платформалар агенттер үшін x402 төлемдерінің тұрақты әрі сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін маңызды инфрақұрылым көпірлерінің рөлін атқарады. Алайда әзірше нақты сұраныс байқалмайды.
«Негізгі тұжырымдама — жуырда дамыған осы құралдар, қолданбалар мен интерфейстер не істей алатынын және қай бағытта қозғалып жатқанын көрсетеді. Дегенмен, әлі нақты сұраныс жоқ», — деді Лукас өз пікірінде.
Теріс деректерге қарамастан, көптеген сарапшылар агенттік экономика болашағына ұзақмерзімді тұрғыда әлі де үмітпен қарайды.
Болашақтағы агент экономикасының өркендеуіне нұсқайтын сигналдар
Болашаққа көз жүгірте отырып, сарапшылар ЖИ агенттері тәуелсіз экономикалық субъектілерге айналатын жаңа экономикалық жүйенің қалыптасарын болжайды. Бұл агенттер адам бақылауысыз өздігінен әрекет етіп, шешім қабылдап, транзакция жасап және құн өндіруге қабілетті болады.
Сарапшы Стейси Мур осындай нарративті қолдайтын үш негізгі сигналды атап көрсетті:
- OpenClaw фреймворкі GitHub-та 180 000 жұлдыздан асты, бұл қауымдастықтың қызығушылығының жоғары екенін байқатады. Бұл — әмияндарды бақылау, эйрдроптарды автоматтандыру және болжамды нарықтарға қатысуға мүмкіндік беретін ашық кодты, автономды ЖИ көмекшісі.
- Тек ЖИ агенттеріне арналған алғашқы әлеуметтік желі Moltbook шамамен 2,5 млн агентті өзіне тартты.
- ERC-8004 — орталықтандырылмаған ЖИ агенттеріне арналған жаңа токен стандарты Ethereum негізгі желісінде іске қосылуға дайын, бұл идеяны шындыққа жақындатады.
Инвестициялық тұрғыда қарағанда, CoinGecko тізімінде тұрған x402 экожүйесіндегі жобалар әлі айтарлықтай баға өсімін көрсете қойған жоқ. Бұл сектордың жиынтық нарықтық капитализациясы 6,7 млрд доллардан асады, бірақ Chainlink (LINK) жалғыз өзі 6 млрд доллардан астам үлеске ие. Қалған жобалардың көпшілігінің нарықтық капитализациясы 100 млн доллардан аспайды.
Жалпы нарықтағы сату қысымы және үрей x402 мен ЖИ агент экожүйесінің оң негізгі көрсеткіштерін инвесторлар елемеуіне әкеп соқты. Нарықтағы көңіл-күй жақсарған жағдайда, осындай факторлар жаңа млрд долларлық крипто жобаларға бастау беруі ықтимал.
