Бейсенбі күні Brent мұнайы барреліне 100 доллардан асып, күрт қымбаттаған сәтте, Bitcoin 1,8%-ға төмендеп, шамамен 69 400 долларға дейін түсті. Бұл қозғалыс Ирандағы соғыс кезінде жетекші криптовалютаның қауіпсіз актив мәртебесін көрсете алмауын анық танытты.
Жақын арадағы күйзелісті көру қиын емес, ал ұзақ мерзімді перспектива күрделірек сипатқа ие. ФРЖ саясаты, соғысқа байланысты ақша басу және санкцияланған мемлекеттердің криптовалютаға артып келе жатқан тәуелділігі ерекше назар аудартады.
Мұнайдағы күйзеліс рекордтық SPR босатуды басып тастады
Brent маркалы мұнай бейсенбіде 9%-дан астам қымбаттап, 101,59 долларға жетті. Ирак суларында екі танкерге шабуыл жасалып, Бағдат мұнай порттарының жұмысын тоқтатты. Бахрейн өз жанармай бактарына ирандық шабуыл болғанын хабарлады. Оман негізгі Mina Al Fahal экспорт терминалынан кемелерді эвакуациялады.
Шабуылдар ХЭА 400 млн баррельге ең ірі шұғыл қорды босататынын жариялағаннан бірнеше сағат өткен соң орын алды. АҚШ 172 млн баррель бөледі. Нарықтар бұл қадамға мән берген жоқ.
«Төтенше қорлардан баррельдерді нарыққа шығару шешімнен гөрі символикалық қадам», – деді SPI Asset Management-тегі Стивен Иннес.
Polymarket қазіргі кезде наурыздың соңына дейін мұнай бағасы 100 долларға жетеді деген ықтималдылықты 82%-ға бағалайды, бұл – 40 пайыздық тармаққа өсім. 95 долларлық келісімшарт 94%-да тұр. Тіпті, 110 доллар және одан жоғары деңгейге 60%-дан астам ықтималдылық берілген, яғни нарықтың жартысынан көбі үш таңбалы мұнай бағасы ұзаққа сақталады деп күтуде.
Bitcoin тәуекелді активтерді, алтынды емес, қайталайды
28 ақпаннан бастап Ирандағы соғыс басталғалы Bitcoin акция нарығынан алшақтай алған жоқ. Ол қалыс, төмен қарай қозғалып, соғыс басталған алғашқы аптада жеткен 74 000 доллар деңгейін ұстай алмады.
Bitcoin қазір 2025 жылғы қазан айындағы тарихи максимум 126 000 доллардан 47%-ға төмен тұр.
Байланыс механизмі қарапайым: мұнай бағасының өсуі инфляция болжамын күшейтіп, мөлшерлемелерді төмендету мерзімін кейінге шегереді. Бұл Bitcoin-ге қажетті өтімділіктің ағынын шектейді. Қазір трейдерлер ФРЖ биыл небәрі бір рет мөлшерлемені төмендетеді деп күтуде.
Крипто үшін негізгі оқиғадан гөрі мұнайдың қозғалысы маңыздырақ рөл атқарады. 80 доллардан жоғары тұрақты мұнай қайта инфляциялану нарративін күшейтіп, мөлшерлеме төмендейтін үмітті жоюы ықтимал. Хормуз бұғазының жабылуы ұсыныс үзілуіне қосымша ретінде тасымалдау құнын шарықтатады.
ETF ағымдары институционалды жинақтауды меңзейді
Bitcoin әлсіз баға динамикасына қарамастан, институционалды капитал тынымсыз жиналып жатқан сияқты. SoSoValue деректері бойынша, АҚШ-тың спот Bitcoin ETF-терінде қатарынан үш күн таза кіріс тіркелді: 9 наурызда – 167 млн доллар, 10 наурызда – 250,92 млн доллар, 11 наурызда – 115,17 млн доллар. Барлығы үш күнде 533 млн доллар. Жиынтық таза кіріс 55,9 млрд долларға жетті.
Бұл көрсеткіш 6 және 5 наурыздағы 348 млн dollar және 228 млн dollar біркүндік шығыстарын кері бұрады. Институциялардың соғыс салдарынан туындаған төмендеуді сатып алу мүмкіндігі ретінде қарастыратынын көрсетеді.
Bloomberg ETF сарапшысы Эрик Балчунас X-те атап өткеніндей, ETF-тер қазір 1,28 млн BTC ұстап отыр. Бұл 50%-ға дейін төмендеуге қарамастан, оларды әлемдегі ең ірі иеге айналдырды. Жыл басынан бергі ағындар оң мәнге өтуге жақындады, ал жиынтық таза өмір бойы кіріс шамамен 56 млрд доллар.
Дегенмен, жалпы көрініс күрделі. Қаңтар айының соңы мен ақпан соңына дейін Bitcoin ETF-тер шамамен 4,5 млрд доллар жоғалтты (SoSoValue бойынша). Соңғы кірістер қанша жігерлендірсе де, бұл үрдісті толығымен өзгерте алмай отыр.
Нені бақылау керек
Қысқа мерзімді перспектива: Жұмадағы негізгі PCE дерегі ай сайын 0,4%-ға жетеуі ықтимал, бұл ФРЖ-ның «қатаң» ұстанымын бекітіп береді. Мұнай 80 доллардан жоғары деңгейде болған кезде, мөлшерлемелері төмендету кейінге шегеріледі. Мөлшерлемелерді кешіктіру – Bitcoin үшін өтімділіктің азаюы.
Ұзақ мерзімді перспектива: 1990 жылдан бері барлық ірі АҚШ соғыстарынан кейін ФРЖ жеңілдету саясатын қолданған болатын. Дефицит есебінен қаржыландырылған әскери шығындар доллар ұсынысын арттырады. Егер тарих қайталанса, ағымдағы ауыр кезең тәуекелді активтер үшін ақша ағымын бастауы ықтимал.
Санкциялар мен крипто: Соғыс санкцияланған елдердің криптовалютаға тәуелділігін одан әрі арттырды. Elliptic мәліметі бойынша, Иран Орталық банкі әуе соққыларына дейін 507 млн доллардан астам USDT ұстап отырған. Ресейдің A7A5 стейблкоины бір жылдың ішінде 93,3 млрд доллар жылжытты. FATF-тың 3 наурыздағы есебіне сәйкес, заңсыз шығатын криптоның 84%-ы стейблкоиндер арқылы өтеді. Мұндай инфрақұрылым соғыстан әлдеқайда ұзақ өмір сүреді.
Bitcoin өтімділік құралы болып қала береді, дағдарысқа төтеп беретін құралға айналған жоқ. Ашық сұрақ – соғыс кезіндегі ақша шығару бұл жағдайды өзгертеді ме, жоқ па.
