Google жай ғана SpaceX-тің шамамен 94 млрд долларлық акциясын ұстап отырғанын ашық жариялады. Бұл жетістік компания 2015 жылы жасаған бір ғана ставкасынан келген еді.
Бұл орасан жаңа инвестиция болып көрінгенімен, олай емес. Google бұл ставканы он жыл бұрын, SpaceX әлі өспей тұрғанда жасаған.
Google-дың SpaceX-ке ставканы қалай 2015 жылы бастағаны
2015 жылы 17 қаңтарда Google және Fidelity SpaceX-ке 1 млрд доллар инвестиция салған. Олар бірге компанияның 10%-дан сәл азына иелік етті. Осылайша, SpaceX-тің жалпы құны 10 млрд доллардан асты. Бұл раундқа Google жетекшілік етті.
Одан кейін SpaceX он жыл бойы өсті. Компания маусым айында бір акция үшін шамамен 135 доллар бағамен биржаға шықты. Сол кезде оның жалпы құны 1,77 трлн долларға жуықтады, бұл – тарихтағы ең ірі IPO. Google-дың бастапқы ставкасы құны жүз есе өскен үлеске айналды.
Жаңа инвестициялық раундтар Google-дың үлесін біртіндеп азайтты. Қазір ол SpaceX-тің шамамен 5%-на иелік етеді.
Түскен пайда неге компания акциясының бағасына әсер етпеді
Google-дың бұл табысы маусым айындағы кварталдық нәтижеде көрінді. Компания инвестициялары қағаз жүзінде шамамен 99 млрд долларға өсті. Таза табыс 112 млрд долларға жетті. Бұған Anthropic ЖИ-компаниясындағы үлес те әсер етті.
Алайда, осының бәрі нақты қаражат емес. Google әр акциясына 9,11 доллар табыс тапты, оның 6,26 доллары тек қағаздағы өсім есебінен тіркелді. Егер осы пайда болмаса, табыс әдеттегідей көрінер еді. Осы табыстың есебінен 21,9 млрд долларлық салық төлеу міндеті де туған.
Уолл-стрит немқұрайды қарады. Google екінші тоқсан бойынша есепте осы ірі өсімге бір ғана жол бөліп жазды. Компания атауларын да атаған жоқ. Компания акцияларының бағасы шамамен 1,2%-ға төмендеді.
Google бұған дейін де осылай жасаған. 2025 жылдың басында дәл осындай тыныштықпен 8 млрд долларлық қағаз жүзінде табыс жазып қойған.
Инвесторлар қорқынышын шығындар тудырды. Google үш айдың ішінде ЖИ-ға 44,9 млрд доллар жұмсаған. Компания өзі тапқаннан 5,9 млрд долларға артық қаражат жұмсаған. ЖИ бағытындағы рекордты шығындар нарықты алаңдатты. Сарапшылар бұдан алдын тәуекелге назар аударған болатын.
SpaceX-тің үлесінің басым бөлігі сатуға жабық
Міне, басты кедергі. Google акцияларды тек сату арқылы қаржыға айналдыра алмайды. Компания құжатында 80 млрд долларлық үлес әзірге бұғатталғаны көрсетілген. Қалған бөлігі бұдан да ұзақ мерзімге жабық.
Үлес құны жылдам құлдырауы да ықтимал. IPO-дан кейін SpaceX акциялары 200 доллардан асты. Бірақ 23 шілде күні 114 доллар шамасына дейін түсті. Алғашқы акциялар тамызда, SpaceX қаржылық нәтижелерін жариялаған кезде ашылады.
Сондықтан 94 млрд доллар — керемет нәтиже, алайда ол ақшалай төлем емес. Бұл — қағаздағы пайда, оның басым бөлігі қазірше бұғаттаулы тұр. Нақты сынақ акцияларды сату мүмкіндігі ашылған кезде басталады.
