Litecoin (LTC) негізін қалаушы Чарли Ли Сатоши Накамотоға тиесілі деп есептелетін 1,1 млн Bitcoin (BTC) кванттық есептеу шабуылдарына ұшырауы ықтимал деп ескертті.
Бұл ескерту Bitcoin-нің орталықтандырылмаған қауымдастығы алдында жайсыз басқару дилеммасын тудырып отыр. Сатоши өмірден озған немесе байланыссыз қалған жағдайда, сол койндар қауіпсіз орынға ауыстырылмайды, ал оларды бұғаттау Bitcoin-нің негізгі қағидаттарына қайшы келеді.
Неліктен Satoshi-дің биткоиндары «қауіпсіздігі төмен»
BeInCrypto басылымына берген сұхбатында Ли, теориялық тұрғыдан алып қарағанда, кванттық есептеу қазіргі шифрлау әдістерін бұза алатынын, алайда қазіргі таңда мұндай технология тәжірибе жүзінде әлі іске аспағанын түсіндірді. Дегенмен, ол қауіп-қатер тек криптовалютаға емес, жаһандық қаржы, коммуникация және өзге бағыттардың қауіпсіздік инфрақұрылымына да өршуі ықтимал екенін атап өтті.
Нақты крипто саласына келсек, қауіп өте жоғары. Кванттық компьютердер әмиян шифрын бұзса, кез келген адам өзгенің қаражатына қол жеткізіп, шығынға ұшырата алады, сөйтіп бүкіл крипто экожүйесінің негізін жоюы ықтимал. Дегенмен барлық әмияндар бірдей қауіп деңгейінде емес.
«Сатошидің иелігіндегі миллион Bitcoin-нің кімге тиесілі екенін ешкім білмейді… Бұл койндар жақсы қорғалмаған. Қазіргі койндарға қарағанда квант шабуылдары тұрғысынан олар қауіптірек, – дейді Ли BeInCrypto басылымына. – Егер квант шындығында орын алса, бірінші кезекте дәл сол койндарға бұзып кіреді».
YouTube-арнамызға жазылыңыз, сарапшылар мен журналистерден кәсіби пікір алыңыз
Қауіп транзакция форматына байланысты туындап отыр. Bitcoin-нің алғашқы кезеңінде (2009–2010) транзакциялардың көбісі Pay-to-Public-Key (P2PK) скриптін қолданды, кейінгі Pay-to-Public-Key-Hash (P2PKH) форматына дейін.
- P2PK: Транзакция аутпұтында тікелей жалпы кілт көрсетіледі.
- P2PKH: Аутпұтта жалпы кілттің хэші болады, алдыңғы койн жұмсалғанша нақты кілт жарияланбайды.
Сатоши мекенжайлары көбінесе ескі форматты пайдаланып, оларды ықтимал кванттық шабуылдарға осал етеді. ARK Invest және Unchained басылымы жариялаған есепке сәйкес, шамамен 6,9 млн Bitcoin болашақтағы кванттық шабуылдарға ұшырауы ықтимал саналады. Соның ішінде, шамамен 1,7 млн койн ерте кезеңдегі P2PK сияқты мекенжай форматтарында сақталуда және олар жоғалған деп есептеледі.
Басқару қиыншылығы
Ли ендігі жерде шифрлау саласынан да тереңірек түйткіл барын атап өтті. Bitcoin қауымдастығы кванттан қорғайтын әмияндарды ойлап тауып, енгізсе де, Сатошидің койндарына қатысты не істеу керек деген сұрақ шешусіз қалып отыр.
Сатоши өмірден озған немесе қолы жетпейтін болса, Ли атап өткендей, бұл койндар ең қуатты кванттық компьютерді бірінші болып жасайтын кімге болса да «ортақ олжаға» айналады. Оның айтуынша, 1 млн Bitcoin ашық нарыққа шығарылатын қорқынышты жағдай туындауы ықтимал.
«Bitcoin-ге өзгерістер енгізіп, әлгі мекенжайдан ешкімнің шығындауына шектеу қоямыз ба? Әлде койнды көшіреміз бе? Әлде бәрін сол күйінде қалдырамыз ба?» – деп сұрады Ли. – «Егер толық орталықтандырылмаған жүйе болса, әлгі койндарға ешкім қол тигізбеуі тиіс».
Осы философиялық қайшылықтың нәтижесінде Bitcoin қауымдастығында жаңа пікірталас өршіп жатыр. Соңғы кезде CryptoQuant бас директоры Ки Ён Джу X алаңында осы мәселені қайта көтеріп, Bitcoin-ді квантқа төзімді жаңартудың өзіндік қиын компромиссті талап етуі ықтимал екенін айтты.
Оның айтуынша, Сатоши Накамотоға тиесілі BTC-ны, сондай-ақ ескі әмияндарда сақталған тағы бірнеше млн койндарды бұғаттау қажет болады.
X желісіндегі жаңалықтарды уақтылы бізден оқыңыз
Осы уақытта Bitwise Asset Management компаниясының Еуропа бойынша зерттеу жетекшісі Андре Драгош желі ешкімге жаңарту енгізуді мәжбүрлемеуі қажет деп санайды.
Кванттық қауіп әлі алыс, алайда пікірталас қазір жүріп жатыр
Қазіргі кванттық жабдықтардың мүмкіндігі Bitcoin-нің криптографиясын бұзудан әлі өте алыс. ARK Invest есебі бойынша Bitcoin-нің Elliptic Curve Cryptography (ECC) бұзу үшін кемінде 2 330 логикалық кубит пен ондаған млн-нан млрд-тарға дейін кванттық гейттер қажет, бұл бүгінгі жүз кубитті жүйелерге қарағанда әлдеқайда ауқымды.
Дегенмен институционалды орта бұл тәуекелдерді қазірден бастап есепке алып отыр. Jefferies стратегы Кристофер Вуд осы жылы кванттық технология қауіпіне байланысты басты портфельден Bitcoin-ге бөлінген 10% үлесті алып тастады.
Shark Tank инвесторы Кевин О’Лири жуырда ұқсас қауіптерге байланысты институттар Bitcoin-ге экспозицияны шектеп отырғанын мәлімдеді. Осылайша, жанама әсері қазірдің өзінде көрініп отыр, бірақ келісімге келу оңайға түспеуі ықтимал.
«Олар өзгеріс үшін ғана өзгерістер жасағысы келмейді. Егер кванттық қорғаныс шарасы ұсынылса, оны бәрімізге қажет екенін келісіп барып қана енгізген дұрыс», – деді Ли BeInCrypto редакциясына.
Ол Litecoin сияқты шағын желінің жаңалықтарға ашық екенін атап өтті.
«Litecoin-да бір нәрсе сәтті жасалса, оның Bitcoin-да да жұмыс істеу ықтимал, өйткені екі коин өте ұқсас, сондықтан біз, Bitcoin-мен салыстырғанда, тезірек қадам жасап, жаңа нәрселерді сынап көретін шығармыз»
Қазіргі таңда, Satoshi-дің әмияндарында жатқан 1,1 млн BTC он жылдан астам уақыт бойы қозғалыссыз қалып отыр. Алайда, уақыт тығыз – себебі Bitcoin болмысын айқындайтын шешім қабылдау алдындағы таңдау таяп қалды: яғни сол коиндерді сақтау үшін орталықтандырылмаған құрылымы әлсірету немесе өз қағидаларын ұстана отырып, олардан мәңгі айырылып қалу қаупін қабылдау қажет.
