АҚШ Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) ресми хабарламаға сәйкес, президент жарлығына сай, 13 сәуір күні сағат 10:00-де (ET) Иран порттарына кіретін және шығатын барлық теңіз кемелеріне бөгет қоюды бастайды.
Бұл нұсқау жалауына немесе иесіне қарамастан, Иран жағалау сулары аумағында жұмыс істейтін барлық кемеге, соның ішінде Араб шығанағындағы және Оман шығанағындағы порттарға қолданылады.
CENTCOM Иран порттарына теңіз бөгеті енгізетінін хабарлап, АҚШ бұғаттауды орындайды
Алайда CENTCOM бұл шара Иранға жатпайтын порттарға немесе солардан өтетін кемелер үшін Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасының еркіндігін шектемейтінін ерекше атап өтті. Мұндай шешім жаһандық энергия ағымдары тұрақты болуын көздеген маңызды айырмашылық болуы тиіс.
«Бөгет Араб шығанағындағы және Оман шығанағындағы барлық Иран порттарын қоса, Иран порттарына және жағалаудағы аймақтарға кіретін немесе шығатын барлық елдердің кемесіне бірдей және әділ түрде қолданылады», – деп CENTCOM мәлімдеді.
Шенеуніктер операция әділетті түрде орындалатынын мәлімдеп, коммерциялық теңізшілерге іске асыру алдында арнайы “Notice to Mariners” хабарламалары арқылы қосымша нұсқаулық берілетінін жеткізді.
Оман шығанағында әрі Ормуз бұғазына жақын аймақта жұмыс істейтін кемелерге теңіздік хабарламаларды тыңдап, АҚШ әскери-теңіз күштерімен көпірден көпірге арналған VHF 16-арнасы арқылы байланыста болу ұсынылады.
Аталған қадам өңірдегі шиеленіс үдеп, жеткізу бағыттары бұзылып, жаһандық энергетика нарығында тұрақсыздық күшейген шақта Иранға теңіздік қысымды айтарлықтай арттыру болып саналады.
Сарапшылар Ормуз бұғазы ашық күйінде екендігін атағанымен, Иран порттарына қолжетімділіктің шектелуі Тегеран үшін экономикалық қысым күшейтетінін айтуда.
CENTCOM тосқауыл қанша уақытқа созылатынын нақтыламады, бірақ өңірдегі жағдайға қарай қосымша операциялық жаңартулар берілетінін ескертті.
Теңіз жолдарын пайдаланушы операторлар мен энергетикалық трейдерлер бақылауды қатаң ұстайтын болады, себебі тосқауыл енгізілген сәттен бастап теңіздік тәуекелді бағалау дереу жаңартылуы ықтимал.
Бөгетті орындау ауқымы мен Иран тарапынан әрекетіне байланысты, Парсы шығанағына бағытталған жүктерге сақтандыру жарналары да өзгеріп отыруы ықтимал.
Жағдай жылдам өзгеруде, сол себепті, таяу сағаттар мен күндері АҚШ әскери-теңіз ведомствосы тарапынан қосымша түсіндірме күтіп, үкіметтер мен коммерциялық флоттар дайын отыруға тиіс.
«Қазіргі жанармай бағаларына рақаттаныңыздар. ‘Бөгет’ деген жүзеге асуы кезінде, 4–5 доллардық жанармайды сағынып қаласыздар», – деп жазды Иран Ислам Республикасының парламенті төрағасы Ғалибаф.
