Wall Street Journal жариялаған деректерге сәйкес, президент Трамп Иран қақтығысында «пайдасы жоқ» деп санайтын НАТО елдерінен АҚШ әскерін әкету жоспарын қарастырып отыр.
Алғашқы кезеңдегі бұл ұсыныс – Ақ үй тарапынан АҚШ басқаратын операцияларға шектеулі қолдау көрсеткен одақтастарға қысым жасау үшін қарастырылып жатқан бірнеше нұсқаның бірі.
Иран мәселесіне байланысты НАТО ішіндегі алауыздық өршіп келеді
Жоспар Еуропада орналасқан шамамен 84 000 америкалық әскердің бір бөлігін қайта орналастыруды көздейді. Трамп пен оның командасы Иранға қарсы әуе соққылары кезінде АҚШ-қа логистикалық көмек, әуе кеңістігіне рұқсат немесе база беру жөнінде бас тартқан одақтастарға қатты ашулы екенін жасырмай, көңілсіздік білдірді.
Мемлекеттік хатшы Марко Рубио мәлімдегендей, әкімшілік НАТО-ның құндылығын қайта қарастыруы керек болады.
Трамптың өзі кейбір одақтастарын «қорқақтар» деп атады және альянсты «қағаз жолбарыс» деп сипаттады.
Польша, Румыния, Литва мен Грекия секілді қолдау білдіретін елдерге қосымша күштер жіберілуі ықтимал. Аталған мемлекеттер Вашингтонның шығыс флангіде басымдық беретін бастамаларын көбірек қолдайды.
Сауда қысымдары іске қосылды
Трамп Иранға қарсы әскери соққы жасауға АҚШ-тың база пайдалануына рұқсат бермегені үшін Испаниямен барлық сауданы тоқтатамын деп сес көрсетті.
Ол Қазына министрі Скотт Бессентке Мадридпен барлық мәмілелерді тоқтатуды тапсырды.
Сонымен қатар, Трамп Иранға қару жеткізетін кез келген елден келетін тауарларға бірден 50%-дық баж енгізілетінін жариялады, ешқандай ерекшелік немесе жеңілдік қарастырылмайды.
Ресей мен Қытай Иранның негізгі қару жеткізушілері саналады.
«Пайдасыз» деп аталатын НАТО мүшелеріне арнайы бағытталған баж жинағы ресми түрде жарияланған жоқ.
Алайда, Испания мысалы мен Трамптың әскери қысым мен экономикалық жазаны ұштастыратын әрекеттері сауда саласында жаңа шаралар қабылдануы ықтимал екенін көрсетеді.
«Ұсыныс АҚШ әскерін ‘пайдасыз’ елдерден алып, Ирандағы соғысқа ‘көбірек қолдау көрсеткен’ мемлекеттерге орналастыруды көздейді. Жоспар әлі бастапқы сатысында әрі Ақ үйдің НАТО-ны жазалау үшін талқылап жатқан бірнеше нұсқасының бірі» деп, Kobeissi Letter-дің мәлімдемесінде WSJ-ге сілтеме жасалды.
Баж салығы одақтастарға қарсы негізгі қару ретінде қолданылатыны НАТО-ның Иранмен бітім келіссөздерін жүргізу барысына қалай жауап беретініне байланысты болуы ықтимал.
