McKinsey және Artemis мәліметінше, стейблкоин төлемдері 2025 жылы шамамен 390 млрд долларды құрады. Алайда, осы нарық ішінде ЖИ агенттері ерекше сипаттағы төлемдер ағынын қалыптастырып жатыр.
Зерттеулер көрсеткендей, агенттер 2025 жылдың мамыры мен 2026 жылдың сәуірі аралығында 176 млн-нан астам он-чейн транзакция жасап, жалпы сомасы 73 млн доллардан асты. Бірақ олардың көпшілігі өте шағын төлемдер болды.
Медианалық x402 төлемі 0,01 доллар мен 0,10 доллар аралығында, ал транзакциялардың 76%-ы карталық төлемдер үшін белгіленген 0,30 доллар мөлшеріндегі комиссиядан төмен болды. Есеп айырысудың 98,6%-ын USDC құрады.
Транзакция сомалары шағын болғанымен, ЖИ агенттік төлемдерінің жиілігі таңғаларлық — 173 млн транзакция.
Бағдарламалық жасақтама дәстүрлі коммерциядағы адамға тән қадамдарсыз — мысалы, аккаунт ашу, карта мәліметтерін енгізу, шот-фактураны мақұлдау немесе келесі банк күнін күту секілді әрекеттерсіз — деректер, есептеу қуатын және басқа да қызметтерді жүздеген, тіпті мыңдаған рет сатып ала алады.
XDC Network болашақта төлемдер қалай өзгеретінін осы үрдіс арқылы ерте көруге болатынын сенімді түрде алға тартады.
«Ақша әрдайым процесстегі ең баяу буынға — банкке, клирингтік ұйымға яки әдеттегі жұмыс уақытына — тәуелді қозғалған», — дейді XDC Network-тің тең негізін қалаушысы Ату Кхекаде BeInCrypto-ға. «Агенттер осы кідірістер жойылғанда не болатынын дәлелдейді. Төлемдер енді күтетін нәрсе емес, желінің өзі жылдамдығында үзіліссіз әрі фондық режимде жүзеге асатын процеске айналды».
Машиналық төлемдер
Бағдарламалық жасақтама үзіліссіз транзакция жүргізуге қабілетті. ЖИ қызметі кейбір есептеу үшін ауа райы деректерін қажет етсе, бірнеше секундтан соң нарықтық бағаны көрсететін API-ге, одан кейін дереу есептеу ресурсына сұраныс жасай алады.
Әр өзара байланыс жеке төлеммен жүруі ықтимал, нәтижесінде бір кездері тек ай сайынғы жазылым не шот болған дүние бірнеше мың жеке транзакцияға айналады.
Keyrock зерттеуі ЖИ агенттері мен сервистік тізімдердің кең қауымына тараған белсенділікті осы себеппен түсіндіреді. Есепке сәйкес, 2026 жылдың бірінші тоқсаны соңына қарай кем дегенде 15 тізімде 104 000-нан астам агент тіркелген.
Экономикалық тиімділік төлемді центтермен немесе центтің бөлшегімен жүргізе алатын жүйелерге ыңғайлы. Төлем индустриясы оған дайындала бастады:
- Stripe наурызда Machine Payments Protocol (MPP) ашық стандартын іске қосты. Бұл стандарт агенттер мен сервистерге микротөлемдер мен қайталанатын төлемдерді бағдарламалы түрде үйлестіруге мүмкіндік береді, сондай-ақ Stripe стейблкоиндер мен дәстүрлі төлем тәсілдерін қолдайды;
- Google-дың Agent Payments Protocol (AP2) пайдаланушы рұқсатын дәлелдеу мен агент не сатып алуға құқылы болғанын айғақтайтын жазбаны қалыптастыруға бағытталған. Google бұл протоколды сәуір айында FIDO Alliance-қа беріп, автономды «Human Not Present» транзакцияларын қолдауды қосты;
- Cloudflare тамызда Cloudflare Wallets және cloudflare.pay өнімдерімен нарыққа шығып, агенттерге идентификаторлар мен бағдарламаланатын шығын бақылауын ұсынды. Оның төлем құралдары x402 мен MPP екеуін де қолдайды;
- 2026 жылғы маусымда жарияланған Mastercard-тың Agent Pay for Machines қызметі үзіліссіз, жоғары жиілікпен әрі шағын сомаға төлемдер үшін жасалған, есеп айырысу карталар, шоттар және стейблкоиндер арқылы жүзеге асырылады. Stripe, Coinbase, Cloudflare және Tempo секілді 30-дан астам компания алғаш қолдаушылар ретінде аталды.
Көрінбейтін есеп айырысу
XDC осы нарыққа XDCAI.tech қызметін енгізді, ол бастапқыда Coinbase ұсынған ашық x402 протоколына негізделеді.
x402 HTTP «402 Payment Required» жауабын төлем құралына айналдырады. Агент ресурс сұрап, оның бағасын алады, төлемді мақұлдайды және төлем дәлелімен қайталай сұрайды. Бұл процесс бағдарламалық жасақтамаға бір өзара әрекет барысында API қоңырауын немесе басқа цифрлық сервисті сатып алуға жағдай жасайды.
Coinbase осы протоколды 2025 жылдың мамырында таныстырды, содан бері ол AWS сынды компаниялармен интеграция арқылы қолданысын кеңейтті.
XDC AI x402-ны XDC Network желісінде USDC есеп айырысуына бейімдеді. Пайдаланушылар смарт әмиянды USDC-мен толтырып, он-чейн шығын лимитін орнатады. Агент x402 қолдайтын сервистің әр сұранысына төлем жасай алады. EIP-3009 төлемнің он-чейннен тыс расталуына мүмкіндік береді, мұнда желі комиссиясын релайер өтейді, ал агент өзінде USDC-ны сақтау және жұмсау құқығына ие болады.
Жүйе сонымен қатар MCP немесе командалық интерфейс арқылы ЖИ қолданбалармен байланыса алады, бұл ChatGPT, Claude, Cursor, Codex секілді өнімдер арқылы іске қосылған агенттерге сервистерді анықтап, төлем жүргізуге жол ашады.
XDC есеп айырысу инфрақұрылымының негізгі бөлігін бұрыннан әзірлеген. Туған USDC және Circle-дың CCTP 2025 жылдың қыркүйегінде XDC желісінде іске қосылды.
XDC екі секундтық блок уақыты, алты секундтық финалитет және шамамен 0,00001 доллар транзакциялық шығын дәрежесін көрсетеді, бұл жоғары көлемді қаржы қосымшаларына арналған сипаттамалар.
Шот-фактуралар жоғалып кетуі ықтимал
Шот-фактуралар бірнеше функцияны біріктіреді. Олар төленуге тиістіні білдіреді, төлем шарттарын анықтайды және сәйкесінше салыстыру мен есеп жүргізуге арналған жазбаларды береді. Көптеген компаниялар содан кейін нақты аударым түскенін бірнеше күн, кейде бірнеше апта күтеді.
Бағдарламалық жасақтамалар бір-бірімен өзара әрекет еткен кезде, осы циклдің бір бөлігін қысқартуға болады. Қызмет көрсету құны машинамен оқылатын форматта жарияланады, уәкілетті агент сұранысты бағалап, төлемді дереу жүргізеді. Одан кейін транзакцияға қатысты жазбалар тікелей қазынашылық және бухгалтерлік жүйелерге жіберіледі.
Агенттер сатып алу, бұлттық шығындар, портфельді басқару және қайталанатын коммерциялық міндеттемелер үшін барған сайын жауапкершілік ала бастаған кезеңде, компания агентке бюджет пен ережелер жиынтығын беріп, сұраныс жоғарылағанда есептеу қуатын сатып алуға, қызметтерді жаңартуға, жеткізушілерге төлем жасауға немесе өтімділікті реттеуге мүмкіндік береді.
Oсылайша, XDC бүгінгі бір центтік API төлемі әлдеқайда ауқымды нәрсенің ең кіші мысалы деп есептейді.
Бұлны карталық желілер де байқайды. Visa-ның стейблкоинмен есеп айырысу бағдарламасы сәуірде тоқсан сайын 50%-ға өсіп, тоғыз блокчейнге кеңейген соң жылдық 7 млрд долларлық көрсеткішке жетті. Mastercard маусымда Ethereum, Solana, Base, Polygon, Tempo және XRPL желілерін қамтитын стейблкоинмен есеп айырысу жүйесін іске қосты.
Сондықтан қазір бәсекелестік тек карталық компанияларды ауыстырғысы келетін блокчейндер арасында ғана емес. Visa, Mastercard, Stripe, Google, Coinbase, Cloudflare және блокчейн әзірлеушілерінің барлығы машина-коммерция нарығы үшін біріктірілген элементтерді жасап жатыр.
Мәселенің екінші жағы
Кеңірек автономия рұқсат пен есеп берушілікке қатысты сұрақтар туындатады.
API сұранысы үшін 3 цент төлейтін агентте айтарлықтай қаржылық тәуекел болмайды. Бірақ корпоративтік қазынашылықты немесе сатып алу бюджетін басқаратын агентке уәкілеттілік, қарсы тараптар, лимиттер және аудит жүргізу төңірегінде бақылау орнату керек, сондықтан негізгі платформалар бір проблеманың әртүрлі бөліктерін шешуге ұмтылып отыр. Бұл төмендегідей жолмен көрінеді:
- Google қолданушы неге рұқсат бергенін тіркейтін криптографиялық мандаттарға басымдық береді;
- Cloudflare иелеріне шығын лимитін немесе мақұлданған сатушылар тізімін белгілеуге мүмкіндік береді;
- Mastercard жүйесі агенттің идентификаторы мен рұқсат ұстанымдарын біріктіреді;
- XDC ЖИ әмиян деңгейінде шығын лимиттерін орнатады
Осы бақылау құралдары агенттік төлемдердің микроаударымдардан ірі қаржылық байланыстарға қаншалықты тез ауысатынын анықтайды.
Сондай-ақ, карталар мен шот-фактуралардың толықтай белгіленген кесте бойынша жоғалатынын күту идеясын қайта қарау қажет. Карталық желілер өз өнімдерін автономды бағдарламалық жасақтамаға бейімдеп жатқан кезде, шот-фактуралар заң, салық, несие және есеп жүргізу мәселелері бойынша ақша аударудан тыс функциялар атқара береді.
XDC төлем мен қызмет көрсету дерлік бір мезгілде — API, деректер, есептеу, цифрлық қызметтер мен басқа да машинадан-машинаға транзакциялар кезінде — жүзеге асуы тиіс деп есептейді. Бұл бағыттағы жетістік көлемді транзакциялар үшін кейін қолданылатын дағды мен техникалық стандарттарды орнықтыруы ықтимал.
Кхекаде технология кеңінен таралғанда, терминологияның өзі де жоғалып кетеді деп күтеді.
«5 жылдан кейін, ешкім мұны агенттік төлем деп айтпайды, қалай бүгін ешкім ақша аударымын интернет төлем деп атамайтыны секілді. Жай ғана құн осылай қозғалады. Ең қызығы, бұл оқиға бара ма, жоқ па деген сұрақ емес, қай желі осыған арнайы салынды, қайсысы кейін қосымша енгізді — мәселе сонда», — деді ол.
