Крипто қауымдастығында қызу пікірталас жүріп жатыр, өйткені Cyber Capital компаниясының негізін қалаушы және бас инвестициялық директоры Джастин Бонс Ripple компаниясының XRP Ledger (XRPL) «орталықтандырылған» деп пайымдайды.
Осы уақытта Ripple-дің бұрынғы техникалық директоры Дэвид Шварц оның архитектурасын батыл түрде қорғады. Бұл блокчейннің шынымен орталықтандырылмағанын анықтайтын негізгі мәселелерді алға тартады.
Justin Bons XRP Ledger-ді орталықтандырылған деп атады
X-те (бұрынғы Twitter) жарияланған соңғы жазбасында Бонс «орталықтандырылған блокчейндерге» деген көзқарасын айтты. Ол бірнеше желі рұқсат етілген валидатор құрылымдарына сүйенетінін, ал XRP Ledger-дің Unique Node List (UNL) мысал болатынын атап өтті.
«Ripple: Unique Node List жүйесіне ие, осы арқылы валидаторлар негізінен рұқсат етілген болып саналады. Осы орталықтан жарияланған тізімнен кез келген ауытқу форкке әкеледі, бұл өз кезегінде Ripple Foundation және компанияға желіге толық билік және бақылау береді», – деп жазды ол .
Ол өз жазбасында Canton, Stellar, Hedera және Algorand-ты да атады. Бонс орталықтандырылмауды екі түрлі таңдау ретінде көрсетіп, блокчейн не толығымен рұқсатсыз болады, не болмайды деп тұжырымдады. Оның пікірінше, кез келген рұқсат беретін элемент – криптоның мәніне «қайшы» түсінік.
«Қаржы болашағы орталықтандырылмаған және рұқсатсыз деп есептеймін, – деді ол. – Бірақ крипто үшін бұл тізбектер осы төңкеріске шын мәнінде қатысып жатыр деп өз-өзімізге сендірудің қажеті жоқ… Егер сізге крипто ұнайтын болса, рұқсат етілген тізбектерден бас тартып, олардың орталықтандырылмауын талап етіңіз».
Бонс, сондай-ақ, блокчейн консенсусының жалғыз үш түрі барын атап көрсетті: Proof of Stake, Proof of Work және Proof of Authority. Ол егер жүйе PoS немесе PoW-ге негізделмесе, онда ол анықтама бойынша PoA деп айтты. Атқарушы директор сенімсіздік ұстанымы сенетін біреуді таңдаумен тең емес екенін айта отырып, әсіресе XRP мен XLM-ге сілтеме жасады.
David Schwartz XRP Ledger-ді қорғады
Бонстың жазбасы қауымдастық тарапынан үлкен реакцияға ие болды. Schwartz, XRP Ledger жүйесінің басты архитекторларының бірі, Ripple компаниясында «толық билік пен бақылау бар» деген тұжырыммен келіспей қойды.
Ол XRP Ledger желіні Ripple басқара алмайтындай етіп жасалғанын түсіндірді. Шварц мұндай шешім әдейі жасалғанын және реттеуші факторларға негізделгенін атап өтті.
«Мысалы, Ripple АҚШ сотының шешімдерін орындауға міндетті. Ол бас тарта алмайды… Бірақ АҚШ соты халықаралық құқықтық сыйластықты XRPL мен Ripple-ден жоғары қоюы ықтимал емес пе? Мұндай шешімдердің кез келген бағытта қабылдануы ықтимал екенін біз қатты уайымдадық. Бізде ешқандай билік болмағанын қаладық және бұл тіпті өз мүддемізге де тиімді деп шештік», – деп жауап берді ол .
Шварц Бонстың еселі жұмсалу және цензураға қатысты айыптауларына да тойтарыс берді. Ол түсіндіргендей валидаторлар адал нодаға қос жұмсалымды қабылдауға немесе транзакцияларды цензуралауға мәжбүрлей алмайды.
Әрбір нода хаттама ережелерін өз бетінше сақтайды және өзінің Unique Node List (UNL) тізіміне өзі таңдаған валидаторларды ғана қоса алады. Егер валидатор адал емес әрекет етсе, адал нода оны тек келіспейтін валидатор ретінде есептейді.
Шварц таза теорияда валидаторлар адал нодалар тарапынан желіні тоқтату үшін ымыраласуы ықтимал екенін мойындады. Алайда ол мұны адал емес көпшілік шабуылы деп есептейтінін, бірақ бұл жағдайда да қос жұмсалуға жол берілмейтінін айтты. Мұндай жағдайда шешім ретінде UNL тізімін жаңартуды ұсынды.
«BTC-де транзакциялар үнемі алаланады. ETH-де транзакциялар үнемі қасақана қайта реттеледі немесе цензураланады. XRPL-де мұндай ешқашан болған емес және мұның қалай болатынын елестету де қиын», – деп пікір білдірді ол .
Ол сондай-ақ, XRPL қос жұмсалу мәселесін шамамен әр бес секунд сайын өтетін консенсус раундтары арқылы шешетінін атап өтті. Әр раундта валидаторлар транзакцияларды ағымдағы тізбекке енгізу керек пе, жоқ па, соған дауыс береді.
Егер сенімді валидаторлардың басым көпшілігі бір транзакцияны уақыт шегіне дейін көрмегенін айтса, адал нодалар оның жарамды екенін біліп, келесі раундқа қалдыруы ықтимал. Шварцтың айтуынша, мұндай тәсіл консенсусты сақтайды, ал ешқандай тарапқа біржақты бақылау құқығын бермейді.
«UNL қажет екі ғана себеп бар: 1) Олай болмаған жағдайда, қасақана бір тарап шексіз валидатор жасай алар еді, бұл нодалардың консенсусқа жету үшін шамадан тыс күш жұмсауын талап етер еді. 2) Тағы бір себеп – қасақана тарап консенсуста ешқашан қатыспайтын валидаторлар жасай алатын еді, бұл нодаларға консенсусқа шын мәнінде жеткенің не жетпегенің айырмауға апарар еді», – деп атап өтті ол.
Ол Ripple транзакцияларға цензура қоя алса немесе қос жұмсалу жасай алса, мұндай билікті пайдалану XRPL-ге деген сенімге орны толмас нұқсан келтіретінін ерекше айтты. Сондықтан жүйе кез келген тараптың, тіпті Ripple-дің өз билігін де шектеу үшін әдейі солай жобаланғанын баса айтты.
