Крипто нарығы 2026 жылдың 1-тоқсанында 20,57 трлн долларға саудаланды, бірақ төмендеген көлемдер мен шоғырланған өтімділік эйфорияны емес, абайлап қалпына келу кезеңін көрсетті.
CoinGlass ұсынған жаңа тоқсандық зерттеу есебі капитал, сауда белсенділігі мен нарық тереңдігінің жылдың алғашқы үш айында биржалар арасында қалай өзгергенін сипаттайды. Зерттеу қорытындылары нарықтың 2025 жылдың аяғындағы соққыдан кейін әлі де өз-өзіне келе алмай жатқанын көрсетіп отыр.
IV тоқсандағы құлдыраудан кейін нарық әлі де қалыпқа келіп жатыр
2026 жылғы 1-тоқсан күрделі жағдайға қарсы өтті. 2025 жылдың қазан айындағы тарифтік соққы 24 сағат ішінде 19 млрд долларлық жаппай жоюды тудырды, бұл крипто тарихындағы ең ірі күндік қарызды қысқарту оқиғасы болды.
Bitcoin (BTC) тарихи максимумнан, 126 000 доллардан жоғары деңгейден шамамен 35%-ға төмендеп, сауда орындарындағы ашық қызығушылық 40%-тан аса түсіп кетті.
Қаңтар айына қарай тұрақтану белгілері байқала бастады. Тоқсан бойынша жалпы нарық көлемі шамамен 20,57 трлн долларға жетіп, оның 1,94 трлн доллары спотқа, 18,63 трлн доллары деривативтерге тиесілі болды.
Алайда, әр ай сайын көрсеткіштер төмендей берді. Ең жоғары белсенділік қаңтарда тіркелсе, наурыз тоқсан ішіндегі ең төмен деңгейге түсті.
Деривативтер-спот қатынасы тоқсан бойы шамамен 9,6 есеге тең болып, 2025 жылдың жылдық орташа көрсеткішінен сәл жоғары тұрды.
Бұл көрсеткіш трейдерлер фьючерстер арқылы хеджирлеу мен қысқа мерзімді позицияларды ұстануды, бағыты анық споттық бәс тігулерден гөрі қолайылырақ деп санағанын білдіреді.
Binance көшбасшылығы барлық көрсеткіштер бойынша кеңейіп отыр
CoinGlass есебі биржаларды төрт көрсеткіш бойынша бағалады: сауда көлемі, ашық қызығушылық (OI), ордерлік кітап тереңдігі және пайдаланушы активтерінің резерві. Binance барлық критерий бойынша бірінші орынды иеленді.
Деривативтер бойынша, Binance 4,90 трлн долларлық жиынтық көлем көрсетіп, үздік ондық арасында 34,9%-дық үлеске ие болды.
Бұл көрсеткіш OKX (2,19 трлн доллар) мен Bybit (1,49 трлн доллар) жалпы көлемінен асып түседі. Ашық қызығушылық бойынша, Binance күнделікті орташа 23,9 млрд доллар көрсетті, бұл екінші орында тұрған Bybit-тен шамамен 2,2 есе артық.
Өтімділік тереңдігі ұқсас жағдайды көрсетті. BTC фьючерстерінде Binance-тың екіжақты тереңдігі орта бағада 1%-ға дейін шамамен 284 млн долларға жетті.
OKX – 160 млн доллар, Bybit – 76,55 млн доллар. Бұл үлгі BTC спот, ETH фьючерстері және ETH спот нарықтарында да қайталанды. Ешбір басқа бәсекелес Binance-ты осы төрт ішкі нарықтың барлығында бір уақытта басып оза алмады.
Ең үлкен айырмашылық пайдаланушы активтері резервтерінен көрінді. Binance-тың кастодиалды активтері шамамен 152,9 млрд долларға жетіп, үздік ондықта 73,5%-ды құрады. OKX алыс екінші орынға ие болып, 15,9 млрд доллар көрсетті. Gate, Bitget және Bybit 5–7 млрд доллар аралығында орналасқан.
Бұл шоғырлану Binance-тың сауда көлемі не ашық қызығушылықтағы үлесінен әлдеқайда жоғары. CoinGlass есебінде активтерді ұстап тұру брендке деген сенім, өнім экожүйесінің кеңдігі және он/офф-рамп ыңғайлылығымен байланысты екені айтылып, ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттіліктің маңызды көрсеткіші ретінде сипатталған.
Hyperliquid жалпыға ортақ әңгімеге енді
Тоқсандағы ерекше жаңалықтардың бірі — Hyperliquid (HYPE) өсуі: орталықтандырылмаған деривативтер протоколының сауда көлемі 1-тоқсанда шамамен 492,7 млрд долларға жетті.
Бұл оны үздік ондықтың қатарына енгізді.
Күнделікті орташа ашық қызығушылығы шамамен 6,0 млрд доллар болып, шыңы 9,7 млрд долларға жетіп, орталықтандырылған бәсекелестер — Bitget секілді платформаларға қарай жақындады.
CoinGlass-тың 2025 жылғы жылдық есебінде болжанғандай, орталықтандырылмаған деривативтердің тек тұжырымдамадан нақты нарықтағы үлеске көше бастауы осы өсіммен айқындалды.
JPMorgan өзінің наурыздағы есебінде Hyperliquid-ке назар аударды, дәстүрлі активтерге тәулік бойы қолжетімділікке сұраныс орталықтандырылмаған биржалардың өсуіне ықпал етіп, орта деңгейлі орталықтандырылған платформалардың нарықтағы үлесін тартып жатқанын атап өтті.
Grayscale де наурызда HYPE ETF үшін S-1 беріп, Nasdaq-қа листингке талпынды.
Қазіргі уақытта Hyperliquid ауқымы жетекші орталықтандырылған биржалардан айтарлықтай төмен тұр.
Дегенмен, нарықтық бәсекеге кіруі деривативтер нарығындағы үлес үшін таласып жатқан екінші эшелон платформаларына қысым түсіреді.
Одан әрі не болады
CoinGlass есебінде 2-тоқсанға қарай қадағалау қажет бірнеше факторлар көрсетілді. Оларға мыналар жатады:
- АҚШ Федералды резерв жүйесінің ақша-несие саясаты бағыты,
- BTC спот ETF қорларындағы қаражат қозғалысы өзгерістері, және
- Негізгі юрисдикцияларда реттеу базасын енгізу барысы.
I тоқсан тарихи максимумдарға қайта оралумен емес, қалпына келуімен, капиталдың шоғырлануымен ерекшеленіп, нарық құрылымының өзгеруі айқындала түсті: капитал тарта алатын платформалар мен артта қалу қаупі жоғары платформалар арасындағы шекара анығырақ бола бастады.
