Нью-Йорк штатында елдегі ең мықты баспасөзді қорғау заңдары бар. Осындай заңдар Wall Street Journal (WSJ) сияқты жауапкерлерге сот ісіне ерте араласып, оны қымбат әрі ұзаққа созылмай тұрып тоқтатып тастау құқығын береді.
Бұл әрекет қисынсыз көрінгенімен, толығымен әдейі жасалған болуы ықтимал. Binance тексеріске дайын екенін, жасырар ештеңесі жоғын білдіріп жатқанын аңғартады. Осы қадам биржаның өз платформасында актив ұстап отырғандарға, толыққанды сот процесінде не ашылатынынан қорықпай да, қорғануға дайын екенін анық жеткізу үшін жасалғанға ұқсайды.
Binance Wall Street Journal-ды сотқа берді
Ақпан айында WSJ тергеу жариялап, Binance Ирандық тұлғаларға қарсы санкциялармен байланысты бір млрд доллардан астам крипто транзакцияларға қатысты алаңдаушылық білдірген қызметкерлерді жұмыстан шығарғанын мәлімдеді.
Екі апта өткен соң, Binance Dow Jones & Company-ға — WSJ-дың баспагеріне — Нью-Йорк штатының Оңтүстік округтік сотында жала жабу бойынша сот талап-арызын ұсынды. Биржа ақпан айындағы мақалада газеттің кем дегенде 11 жалған тұжырым жариялағанын айтты.
Сотқа жүгіну таңқаларлық жағдай болды. Жалпы алғанда, жала жабу жөніндегі сот талаптары өтте күрделі дәлелденеді. Бұл іс Binance сияқты қоғамдық тұлға мен WSJ сынды беделді басылым туралы болғандықтан, «нағыз жауыздық ниет» стандарттары күшейтіледі.
«Жала жабуды дәлелдеу үшін, тек оқиғаның кей бөліктері жалған болғаны жеткіліксіз», – деді Хуррам Дара, Bain Capital Crypto және Coinbase-те бұрын саясат жөніндегі кеңесші және заңгер, BeInCrypto-ның соңғы подкастында. «[WSJ] жарияланған сәтте ақпараттың жалған екенін білген болуы немесе шындық не жалғандық мәселесіне немқұрайлы қараған болуы керек».
Одан бөлек, Нью-Йорк — мұндай құқықтық әрекеттер бойынша ең қатаң аймақтардың бірі.
Неге Нью-Йорк таң қаларлық таңдау болды?
Нью-Йорк штатында елдегі ең қатал SLAPP заңдарына қарсы құқықтық шаралар қолданылады.
SLAPP қысқартпасы — қоғамдық қатысуға қарсы стратегиялық сот талап-арызы — ықпалды тараптар сотта жеңеміз деп емес, соттың өзін қару ретінде пайдалану үшін сот талап-арызын қозғайтын жағдайды сипаттайды.
Мақсат — қарсы тарапты қаржылай және моральдық шаршатып, бас тартуға мәжбүрлеу.
Anti-SLAPP заңдары осы әдіске арнайы тосқауыл болу үшін жасалды. Мұндай заңдар WSJ сияқты жауапкерлерге мұндай талап-арыздың мәнсіз екенін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Егер газет осындай жағдайда жеңсе, Binance барлық заңгерлік шығындарды өтеуге тиіс болады.
«Меніңше, [Binance]-тың Нью-Йоркті таңдауы өте қызық. Мен орнына, ондай қатал anti-SLAPP заңдары жоқ жерді таңдаған болар едім», – деді VerifyVASP-тың Америка аймағына жетекшілік ететін, АҚШ Әділет министрлігінде он жылдан астам заңгер болған Аманда Уик.
Уик сондай-ақ биржаның WSJ-ға қарсы ісі Binance тарапынан SLAPP тактикасының жалғыз қолданысы еместігін атап өтті.
«[Binance] баспасөз басылымдарына қарсы шығып, жағымсыз жаңалықтарды тоқтатуға не үнсіз қалдыруға тырысатын», – деп қосты Уик. «Мен басқа ешбір криптобиржаның құқықбұзушылықтар болғанда да баспасөзге сотқа арызданғанын естіген емеспін».
2020 жылдың қарашасында Binance Forbes-қа қарсы Нью-Джерси штатында дәл осындай жала жабу талап-арызын түсірді, бірақ үш айдан кейін еш сотқа шықпастан өз еркімен күшін жойды. Айта кетерлігі, сол кезде Нью-Джерси-де баспасөзді қорғау заңдары болмаған, яғни Binance-ға кеңірек мүмкіндік ашқан. Бұл соңғы таңдаған юрисдикциясына қарағанда әлдеқайда ыңғайлы еді.
Алайда Нью-Йорк жағдайында жағдай керісінше, егер іс алға жылжып жатса, ол Binance үшін жағымсыз жаңалыққа айналуы ықтимал.
Discovery кезеңі Binance-қа қалай кері әсер етуі ықтимал?
Сот WSJ-ға қарсы істі жалғастыруға мүмкіндік берген сирек жағдайда, сот дәлелдер жинау кезеңіне өтеді. Бұл кезең екі тараптың да тиісті құжаттар, хат алмасу, жазбаларды тапсыруын көздейді.
Binance үшін әрекеттер ішкі сәйкестік есептерін, тергеушілер мен басшылық арасындағы электрондық пошталарды, транзакция жазбаларын және биржаның Иранмен байланысты ағындар туралы қашан және не білгені жөніндегі кез келген хат алмасуды ұсынды деп топшылауға болады.
Бұл тәуекел Binance әдеттегі компания ретінде жұмыс істемейтіндігімен де күшейеді. 2023 жылғы қылмыстық келісімнің бір бөлігі ретінде, ол екі тәуелсіз үкіметтік бақылаушының қадағалауында жұмыс істеуге келісті. Бұл бақылаушылардың міндеті — биржаның сәйкестік бағдарламасын шынымен жаңғыртып жатқанын дәлелдеу.
«Егер дәлелдер тергеушілер дабыл қағып, бірақ ескерусіз қалдырылса немесе одан жаман — екі бақылаушымен болған кезде жұмыстан шығарылса, бұл өте күрделі мәселе болмақ», – деді Уик.
Бұрын Нью-Йорк бас прокурорлығына Республикалық кандидат болған Дара, істе жеңіске жету Binance үшін басты мақсат емес деп санайды.
Сот процесінің шынайы себебі неде?
Binance 300 млн-нан астам пайдаланушының активін ұстайды. Дараның пікірінше, журналистік зерттеудің беделге келтірер зияны биржа үшін тіршілікке қауіпті бизнес тәуекел тудыруы ықтимал.
Дәстүрлі қаржымен салыстырғанда, крипто ғаламдық, бастапқыдан-ақ онлайн экожүйе аясында тәулік бойы жұмыс істейді, онда ақпарат ерекше жылдамдықпен таралады, ал жағымсыз жаңалық платформадағы қаражаттың жаппай кетуін лезде тудыра алады.
Ол Silicon Valley Bank-тің күйреуімен тікелей параллель жүргізді: капитал тапшылығы жайлы бір ғана хабарландыру әлеуметтік желілерде аса тез таралып, тұтынушылар бір күнде 42 млрд долларды шешіп алған еді.
Осы тұрғыдан қарасақ, бұл сот ісі құқықтық әрекеттен гөрі қоғамға арналған ашық белгі рөлін атқарады.
Дараның сөзімен айтқанда: «осы саладағы жағымсыз жаңалық өте қауіпті… платформадағы қаражаттың жаппай кетуі олар үшін сөзсіз өте зиянды болар еді».
Ең қатаң аймақта сотқа шағым түсіре отырып, Binance өзі тексеріске ашық екенін және жасыратын ештеңесі жоқ екенін меңзеп отыр деуге болады.
Аталған әрекет Binance платформасында актив ұстап отырғандарға платформа тарапынан ақпараттың толық ашықтығы мен заңдық үдеріс барысында туындауы ықтимал қауіптерге қарамастан күресуге дайын екенін анық көрсетіп отыр.
