Жасанды интеллект (ЖИ) бумы көбіне капитал, код және есептеу қуатының тарихы ретінде сипатталады. Alphabet, Amazon, Meta және Microsoft 2026 жылы шамамен 650 млрд долларлық капитал жұмсалатынын болжауда. Сол уақытта ЖИ-ға қатысты акциялар тарихи максимумға жақын саудалануда.
Алайда бағдарламалық жасақтама қабатының астарында трансформаторлар, коммутациялық жабдықтар, аккумуляторлар, желі қуаты және сирек айтылатын тағы бір ресурс – гелийге тәуелді өнеркәсіптік жабдықтардан тұратын нақты жеткізу тізбегі орналасқан.
ЖИ-дың 650 млрд долларлық құрылысында гелий мәселесі бар
Түсініктеме үшін: гелий – жартылай өткізгіштер өндірісіне аса маңызды ресурс. Ол салқындату, ағып кетуді анықтау, сондай-ақ жоғары дәлдікті процестерді қамтамасыз етеді. Дегенмен оның ұсынысы өте шоғырланған.
АҚШ Геологиялық қызметінің “Минералдық шикізат жөніндегі шолулар 2026” дерегінше, 2025 жылы әлемдік өндіріс шамамен 190 млн текше метрге жетті. Америка Құрама Штаттары, Катар және Ресей жаһандық гелий өндірісінің 84%-ын шамалас қамтамасыз етеді.
Катар 63 млн текше метр гелий өндіріп, әлемдік ұсыныстың үштен біріне жуық үлесін қамтамасыз етті. Осының барлығы дерлік әлемдегі ең ірі сұйытылған табиғи газ (LNG) кешені — Ras Laffan Industrial City-ден өндіріледі.
Бұл тепе-теңдік 18 наурызда бұзылды, себебі Иран Ras Laffan нысанын АҚШ-Иран соғысы аясында атқылады. QatarEnergy кейбір ұзақ мерзімді сұйытылған табиғи газ (LNG) келісімдері бойынша форс-мажор жариялады. Пресс-релизде жөндеу жұмыстары бес жылға дейін созылатынын ескертті.
«QatarEnergy 18 наурыз 2026, сәрсенбі және 19 наурыз 2026, бейсенбі ертерек сағаттарында болған зымыран соққылары салдарынан Ras Laffan Industrial City индустриалдық орталығының бұзылуынан жыл сайын 20 млрд доллар кірістен айырылып, жөндеу жұмыстары бес жылға дейін созылады деп күтуде. Бұл Еуропа мен Азия нарықтарына жеткізілімге әсер етеді», — деп жазды мемлекеттік мұнай компаниясы ресми мәлімдемесінде.
X желісінде соңғы жаңалықтарды бірінші біліңіз
Ресей екінші тосқауыл болды сәуір айында. Ол 2027 жылдың соңына дейін гелий экспортына уақытша экспорттық шектеулер енгізді. Ресми тұлғалар бұл шешімді, әсіресе әскери дрондарға қажетті талшықты-оптикалық компоненттерге арналған ішкі сұраныстың өсуімен байланыстырды.
Электр жабдықтарындағы тар орындар проблеманы ушықтырып отыр. Биыл іске қосылу керек болған АҚШ деректер орталықтарының шамамен жартысы енді кешігу немесе мүлде іске қосылмай қалу қаупіне тап болған, себебі трансформаторлар, коммутациялық құрылғылар мен аккумуляторлар жетіспейді.
Осы құрылғылардың өзі желінің кеңеюі үшін де керек, әрі желі электр көліктері мен жылу помпаларынан туындайтын сұраныстың өсуіне төтеп беруде. Ішкі өндірістік қуаттар сұраныспен ілесе алмай, деректер орталықтарының әзірлеушілері барған сайын импортқа тәуелді.
Сөйтіп, ЖИ-дың көтерілуі капиталмен ғана шешілмейтін нақты шектеулерге тірелуде. Wall Street іске асыруды бағасына қосты, алайда осы іске асыруға қажетті ресурстардың әрқайсысының қолжетімділігі барған сайын азайып барады.
YouTube-арнамызға жазылып, жетекшілер мен журналистердің сараптамаларын көріңіз
