Өткен айда азық-түлік инфляциясы үдей түсті, ал бірнеше көрсеткіштер бұндай үрдіс алдағы жыл бойы сақталатынын көрсетті. АҚШ-та азық-түлік және сусын компанияларының инфляциясы наурызда жылдық есеппен 7,9%-ға көтеріліп, соңғы 12 айдағы ең үлкен өсімді тіркеді.
Kobeissi Letter атап өткендей, наурыздағы өсімге көбіне жанармай бағасының көтерілуі себеп болды. Тыңайтқыш пен пластмасса бағасының көтерілуінің толық әсері әлі дүкен сөрелеріне жетпеген.
Азық-түлік бағасы неге қымбаттап жатыр
Қызанақтар жылдық негізде рекордтық 102%-ға өсті, ал көкөністер 90%-ға, дизель отыны 88%-ға қымбаттаған. Жалпы есептегі оқылым ақпан айындағы 4,2%-дан 373 базистік пунктке жылдамдады.
Тыңайтқыш қазір басты алаңдаушылыққа айналды. Ең кең таралған азот тыңайтқышы – мочевина ақпаннан бері екі еселеніп, тоннасы шамамен 900 доллар деңгейіне жетті. Тарихи тұрғыда, мочевина осындай қымбат бағада 2022 жылдан бері саудаланған жоқ.
«Респонденттердің 70%-ы тыңайтқыштың бағасы тым қымбат болғандықтан, қажетті көлемдегі тыңайтқышты сатып ала алмайтынын айтты», — деп көрсетілген Америкалық ферма бюросының сауалнамасында .
Ауыл шаруашылығы кәсіпкерлері мұндай ауыртпалыққа бұған дейін де ұшыраған. Америкалық ферма бюросының мәліметінше, 2025 жылы 12-тарау бойынша банкроттық туралы өтініштер 46%-ға көбейіп, 315 жағдайға жетті. Бұл үшінші жыл қатарынан өсім тіркелгенін көрсетеді.
«Өсімдік шаруашылығында тағы да ірі шығындар күтіледі, ал мал шаруашылығында маржалар да төмендеп барады», — деп жазды экономист Саманта Аюб. «Фермерлік табыс төртінші жыл қатарынан төмендейді деп күтіле отырып, ауыл шаруашылығына қысым дартады да несие мүмкіндіктеріне жүгіну көбейеді, бірақ олар да азайып барады».
Хормуздағы іркіліс мәселеге жаһандық сипат берді
Сонымен қатар тыңайтқыш дағдарысы ірі экспорттаушылар үшін ең маңызды өткел — Хормуз бұғазындағы іркілістен туындады. АҚШ-пен қатар, Үндістан және басқа да ауылшаруашылық экономикасы бар елдер тікелей қауіпке тап болды, ал тапшылық дағдарыстық хариф маусымындағы егін егуді шешуге әсер етіп отыр.
X-те жазылыңыз — жаңалықты бірінші болып біліңіз
Baker Hughes мұнайсервистік компаниясы Хормуз бұғазы толықтай 2026 жылдың екінші жартысына дейін ашылмайды деген ұстанымда. Қаржы директоры Ахмед Могал инвесторларға АҚШ пен Иран арасындағы қақтығыс кемінде маусымға дейін жалғасады деп есептейтінін мәлімдеді.
Даллас ФРЖ жүргізген сауалнама көрсеткендей, 100-ге жуық энергетика жетекшісінің шамамен 80%-ы бұғаз тамызға дейін немесе одан да ұзақ уақыт жабық қалады деп болжап отыр. Ортақ пікір бойынша іркілістің ұзақ болу ықтималдығы жоғары.
Тыӊайтқыш бағасы өсіп жатыр. Фермерлер банкроттығы үшінші жыл қатарынан артып келеді. Маңызды теңіз өткелі шектеулерде қала береді деген болжаммен, осы факторлар наурыздағы көрсеткіштен де ары азық-түлік бағасына қосымша қысым тудыруға ықпал етуде.
YouTube-арнаға жазылыңыз, сонда көшбасшылар мен журналистердің кәсіби түсіндірмесін тыңдайсыз
